Hành trình một thập kỷ phát triển Hoạt động trị liệu tại Việt Nam

Trong lĩnh vực chăm sóc sức khoẻ và phục hồi chức năng, Hoạt động trị liệu đóng vai trò quan trọng giúp người khuyết tật khôi phục khả năng tự chăm sóc và tái hòa nhập cộng đồng. Chặng đường phát triển đào tạo Hoạt động trị liệu đạt chuẩn quốc tế tại Việt Nam là hành trình dài đầy nỗ lực của các cơ sở đào tạo, cùng sự đồng hành quý giá từ Ủy ban Y tế Hà Lan - Việt Nam (MCNV) và các đối tác quốc tế khác.

Nghe âm thanh tại đây:

Theo số liệu thống kê, Việt Nam hiện có hơn 6,2 triệu người khuyết tật, chiếm hơn 7% dân số, cùng với tốc độ già hóa dân số không ngừng gia tăng. Nhu cầu về dịch vụ phục hồi chức năng, đặc biệt là Hoạt động trị liệu, vì thế trở nên cấp bách hơn bao giờ hết. Nhận thức rõ yêu cầu đó, trong suốt một thập kỷ qua, chuyên ngành Hoạt động trị liệu nước ta đã có những bước tiến vượt bậc.

Một điểm mốc vừa được thiết lập là vào năm 2026, chương trình đào tạo Hoạt động trị liệu trình độ cử nhân của Trường Đại học Kỹ thuật Y tế Hải Dương chính thức được Liên đoàn Hoạt động trị liệu Thế giới (WFOT) công nhận đạt chuẩn quốc tế giai đoạn 2025- 2032.

Để hiểu rõ hơn về nền móng của thành tựu này, ông Phạm Dũng - Trưởng Văn phòng đại diện Ủy ban Y tế Hà Lan - Việt Nam (MCNV) tại Việt Nam cho biết: “MCNV đã kết nối các chuyên gia quốc tế hỗ trợ cập nhật chương trình, đổi mới phương pháp giảng dạy và nâng cao chất lượng đào tạo sao cho vừa tiếp cận chuẩn quốc tế, vừa phù hợp với thực tế Việt Nam. Bên cạnh đó, MCNV cũng đồng hành cùng các chuyên gia tập huấn cho cán bộ y tế, nhằm phát triển hoạt động trị liệu tại các cơ sở y tế và trong cộng đồng.”

Đáng chú ý, để đặt nền móng vững chắc cho chuyên ngành này, MCNV đã tin tưởng lựa chọn Trường Đại học Kỹ thuật Y tế Hải Dương và Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh là hai cơ sở tiên phong triển khai dự án phát triển đào tạo Hoạt động trị liệu tại Việt Nam. Đây là bước đi chiến lược, mở đường cho việc chuẩn hóa quy trình đào tạo Cử nhân Hoạt động trị liệu chính quy, tạo đà lan tỏa chuyên ngành mới mẻ này ra khắp cả nước. Bên cạnh đó, dự án đã nhận được sự ủng hộ rất lớn từ Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng như Bộ Y tế, đối tác quốc tế.

Không chỉ dừng lại ở sự hỗ trợ tài chính hay chính sách, hành trình kết nối tri thức toàn cầu của MCNV còn được minh chứng qua việc hợp tác chặt chẽ với những cái nôi đào tạo uy tín hàng đầu thế giới. Ông Phạm Dũng cho biết thêm: “Trong các đối tác quốc tế, chúng tôi đã hợp tác với Đại học Manipal (Ấn Độ) - đơn vị giữ vai trò quyết định tạo nên thành công của dự án. MCNV lựa chọn Manipal vì đây là một trong những trường đại học uy tín hàng đầu về đào tạo Hoạt động trị liệu. Đại học Manipal đã hỗ trợ Việt Nam toàn diện: từ xây dựng chương trình đào tạo, đào tạo nguồn giảng viên nòng cốt ban đầu, đến việc cử chuyên gia, giảng viên Ấn Độ sang giảng dạy trực tiếp trong những khóa đầu tiên - thời điểm Việt Nam chưa có giảng viên chuyên ngành này. Bên cạnh đó, chúng tôi cũng nhận được sự đồng hành rất lớn từ các chuyên gia, tình nguyện viên quốc tế đến từ Australia, Nhật Bản, Hà Lan, Mỹ... đã hỗ trợ đắc lực trong việc hướng dẫn thực hành lâm sàng cho sinh viên.”

Từ những bước đi ban đầu vào năm 2016, khi phải biên dịch chương trình từ tiếng Anh sang tiếng Việt, khảo sát thực tế tại các bệnh viện lớn, thống nhất thuật ngữ chuyên môn, cho đến việc tổ chức các khóa liên thông vừa làm vừa học đầy vất vả - Trường Đại học Kỹ thuật Y tế Hải Dương đã từng bước vượt qua mọi rào cản.

Chia sẻ về định hướng phát triển trong giai đoạn mới sau khi đạt chuẩn WFOT, TS. BS Phạm Thị Cẩm Hưng - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Kỹ thuật Y tế Hải Dương nhấn mạnh: “Nhà trường định hướng tiếp tục nâng cao chất lượng đào tạo thông qua phát triển đội ngũ giảng viên trình độ tiến sĩ, mở rộng lực lượng giảng viên chuyên ngành, phát triển cơ sở thực hành và ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo. Nhà trường cũng duy trì rà soát chương trình để đảm bảo đạt chuẩn WFOT chu kỳ tiếp theo, đẩy mạnh hợp tác quốc tế và kết nối chặt chẽ với các đơn vị tuyển dụng.”

Sự phát triển của một chuyên ngành được tạo nên từ chính tâm huyết của các thế hệ giảng viên, sinh viên trẻ. Họ chính là những cầu nối đưa Hoạt động trị liệu từ giảng đường tới thực tiễn đời sống.

Thạc sĩ Nguyễn Khắc Tuấn, một trong những giảng viên nòng cốt trưởng thành từ chương trình, người vừa nhận được sự hỗ trợ tiếp sức từ MCNV để theo đuổi con đường nghiên cứu sinh Tiến sĩ tại Đại học Y tế và Phúc lợi Niigata, Nhật Bản bày tỏ: “Điều khiến tôi vui nhất là ngày càng có nhiều người hiểu Hoạt động trị liệu có thể giúp người bệnh tự chăm sóc bản thân, sinh hoạt độc lập và tham gia cuộc sống tốt hơn. Tôi sẽ tiếp tục theo đuổi nghiên cứu về tác động của phương pháp kích thích điện não không xâm lấn đối với khả năng ghi nhớ của người cao tuổi. Với tôi, điều quý nhất không chỉ là cơ hội được trao, mà còn là niềm tin MCNV dành cho chúng tôi. Chính điều đó thôi thúc tôi cố gắng học hỏi và trở về đóng góp nhiều hơn cho ngành Hoạt động trị liệu ở Việt Nam.”

Niềm đam mê học tập, nghiên cứu chuyên sâu về Hoạt động trị liệu cũng được lan tỏa mạnh mẽ tới các thế hệ cử nhân trẻ. Bạn Vũ Đức Thế Long, học viên Cao học, ĐH Yonsei, Hàn Quốc chia sẻ: “Đối với một người bị hạn chế khả năng vận động hay nhận thức, những việc như tự mặc quần áo, chuẩn bị một bữa ăn hay tự đi đến một nơi nào đó có thể trở thành thử thách lớn. Hoạt động trị liệu tập trung vào những gì người bệnh vẫn có thể làm, tận dụng môi trường sống và những nguồn lực sẵn có. Giúp một người tự nấu ăn hay chăm sóc gia đình đôi khi cũng là một thành quả vô cùng quý giá. Tôi rất biết ơn môi trường Trường ĐH Kỹ thuật Y tế Hải Dương và MCNV đã trang bị cho tôi kiến thức chuyên môn vững chắc và tư duy nghiên cứu bài bản. Đó là nền tảng vững vàng để tôi tự tin bước ra thế giới.”

Bước vào chặng đường mới với hệ thống đào tạo chuẩn mực cùng đội ngũ nhân lực trẻ đầy nhiệt huyết, chuyên ngành Hoạt động trị liệu Việt Nam đang đứng trước những cơ hội phát triển rộng mở. Qua đó, tiếp tục thực hiện sứ mệnh xoa dịu nỗi đau bệnh tật, mang lại cuộc sống độc lập, trọn vẹn và niềm hy vọng mới cho hàng triệu người bệnh, người khuyết tật trên khắp đất nước Việt Nam.