Hàng triệu trang tài liệu chiến tranh được lưu giữ tại Hoa Kỳ, trong đó có hệ thống “Hồ sơ Chứng tích chiến tranh” (CDEC), được phân tích, đối chiếu bằng phương pháp khoa học, công nghệ số và trí tuệ nhân tạo, nhằm xác minh danh tính liệt sĩ, kết nối thân nhân và tìm kiếm người Việt Nam mất tích trong chiến tranh. Hồ sơ chứng tích chiến tranh là bộ sưu tập tài liệu, nhật ký, thư tay và vật dụng của bộ đội Việt Nam từng bị quân đội Mỹ và quân đội Việt Nam Cộng hòa thu giữ trong chiến tranh. Các tư liệu này hiện được lưu trữ dưới dạng vi phim (microfilm) tại Trung tâm Việt Nam và Lưu trữ thuộc Đại học Công nghệ Texas (Hoa Kỳ) và đang được phối hợp đưa về nước để hỗ trợ tìm kiếm hài cốt liệt sĩ. Giáo sư, Tiến sĩ Steve Maxner, Giám đốc Trung tâm Việt Nam và Lưu trữ, Đại học Công nghệ Texas (Hoa Kỳ), cho biết: “Tôi cũng là người Mỹ từng chứng kiến cuộc chiến tranh giữa hai dân tộc. Sau chiến tranh, Việt Nam đã hỗ trợ người Mỹ đi tìm hài cốt tại các chiến trường ở các địa phương trước đây. Nay, tôi đến Việt Nam tham gia vào đoàn tìm kiếm hài cốt liệt sĩ Việt Nam, lính Mỹ tử trận trong chiến tranh Việt Nam. Chính phủ Việt Nam hỗ trợ chúng tôi trong việc tìm kết hài cốt liệt sĩ. Chúng tôi tìm tài liệu ở các trường đại học, trao đổi với các gia đình có con là liệt sĩ, đến điểm giao tranh trước đây để tìm kiếm hài cốt liệt sĩ.”
Chỉ trong nửa đầu năm 2026, nhóm nghiên cứu Việt Nam và Hoa Kỳ đã xử lý hơn 200 hồ sơ chứng tích chiến tranh, qua đó phát hiện danh tính của hơn 1.500 quân nhân Việt Nam. Những dữ liệu quý giá này đã được chuyển giao tới Ban Chỉ đạo Quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ (Ban Chỉ đạo 515 Quốc gia). Hồ sơ Chứng tích chiến tranh cũng giúp tìm kiếm và trao trả cho các gia đình liệt sĩ những tài liệu, thư từ, nhật ký hay vật dụng cá nhân người lính mang theo. Đại tá, nhà văn Đặng Vương Hưng, Chủ tịch Tổ chức cộng đồng “Trái tim người lính”, cho biết: “Số lượng hồ sơ khổng lồ, nếu khai thác hết và giới thiệu với cộng đồng thì rất nhiều gia đình sẽ tìm được người thân của mình đã hy sinh ngày, tháng, năm, nào và thậm chí tọa độ tại đâu. Chúng tôi đã triển khai nghiên cứu các hồ sơ và phục vụ yêu cầu của Ban chỉ đạo 515 các thành phố, các địa phương và các đội tìm kiếm.”
Dự án “Sáng kiến tìm kiếm Người Việt Nam mất tích trong chiến tranh”, với sự hỗ trợ của Bộ Chiến tranh Hoa Kỳ và Đại học Công nghệ Texas, giữ vai trò chủ đạo trong nghiên cứu, khai thác tư liệu lưu trữ trong “Hồ sơ Chứng tích Chiến tranh 2026. Mỗi hồ sơ được công bố không đơn thuần là một tài liệu lịch sử, mà có thể là chiếc chìa khóa mở ra hy vọng tìm được thân nhân cho các gia đình liệt sĩ.
