Nghe âm thanh tại đây:
Dưới thời tiết khắc nghiệt của mùa hè, từ những người lính cho đến người dân địa phương, ai cũng cố gắng thực hiện từng phần việc với sự cẩn trọng và thành kính nhất. Bởi ai cũng hiểu, mỗi một mẫu sinh phẩm được lấy thành công là thêm một cơ hội để đưa các anh trở về với gia đình.
Tại Nghĩa trang Liệt sĩ xã Mai Sơn, nhiều hàng bia mộ chỉ khắc vỏn vẹn dòng chữ "Liệt sĩ chưa biết tên". Để tìm lại danh tính cho các anh, từ nhiều ngày nay, các cán bộ, chiến sĩ và lực lượng hỗ trợ đang phải chạy đua với thời gian. Công việc diễn ra khẩn trương, nhưng lặng lẽ. Quy trình được thực hiện tỉ mẩn từ khâu đối chiếu hồ sơ, rà soát vị trí trước khi tiến hành mở các lớp đất. Mỗi phần mộ được mở ra là một lần những người làm nhiệm vụ cẩn trọng, nâng niu từng mẫu sinh phẩm bằng tất cả sự thành kính. Ai cũng hiểu rằng, thêm một mẫu ADN đủ điều kiện phục vụ giám định là một gia đình ở quê nhà có thêm hy vọng.
Sát cánh cùng lực lượng quân đội là sự chung sức của lực lượng dân quân tự vệ và người dân địa phương. Đã quen với công việc nên dù mồ hôi thấm đẫm lưng áo, không một ai nề hà.
Sau khi hoàn thành nhiệm vụ tại Nghĩa trang Liệt sĩ xã Thuận Châu, ông Vì Văn Lán cùng một nhóm người dân ở xã Quỳnh Nhai lại có mặt tại đây để tiếp tục hỗ trợ, mang theo một niềm tin: mỗi phần việc hôm nay sẽ góp phần giúp các gia đình liệt sĩ sớm tìm lại người thân: "Trời cũng lúc nắng, lúc mưa, công việc khó khăn, vất vả nhưng chúng tôi cũng động viên nhau cố gắng để sớm hoàn thành công việc. Tham gia cùng các lực lượng làm công việc này chúng tôi rất xúc động."
Mỗi người trong số họ, ai cũng coi đây là nhiệm vụ thiêng liêng. Mỗi nén hương được thắp, mỗi phần việc được hoàn thành đều chứa đựng sự tri ân đối với những người đã ngã xuống vì Tổ quốc. Anh Lò Văn Lan, chiến sĩ dân quân xã Mai Sơn, chia sẻ: "Qua báo đài, tôi thấy rất nhiều địa phương, đơn vị trên cả nước đều đang quyết tâm phấn đấu tìm hài cốt của các liệt sĩ. Tôi cũng mong muốn được góp sức lực của mình để sớm tìm được danh tính của các liệt sĩ, báo về cho gia đình."
Với nhiều cán bộ, chiến sĩ, lực lượng tham gia nhiệm vụ, đây không chỉ là công việc, mà còn là trách nhiệm đối với lịch sử. Mỗi lần hoàn thành việc lấy mẫu tại một phần mộ, mọi người đều dành phút mặc niệm trước khi chuyển sang phần việc tiếp theo. Những nghi thức giản dị nhưng trang nghiêm ấy thể hiện sự biết ơn đối với các thế hệ cha anh đã hy sinh vì hòa bình hôm nay.
Sự đồng lòng của những người dân nơi đây chính là điểm tựa lớn nhất, bởi khối lượng công việc phía trước còn rất nhiều. Chỉ riêng Nghĩa trang xã Mai Sơn đã có 168 phần mộ chưa rõ danh tính. Để những mẫu sinh phẩm này thực sự cung cấp được các thông tin có giá trị khi đưa vào phòng thí nghiệm, mọi khâu chuẩn bị từ thực địa đến hồ sơ đều phải chuẩn xác. Và một nửa sự thành công của chiến dịch này, nằm ở những thông tin đối chứng từ chính các thân nhân liệt sĩ.
Trung tá Đặng Đình Hùng, Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy quân sự xã Mai Sơn, cho biết: "Ban Chỉ huy quân sự xã đang phối hợp với Ban chỉ đạo để lập hồ sơ số hóa cũng như là xác định, rà soát lại toàn bộ những phần mộ chưa rõ danh tính. Đồng thời chúng tôi cũng làm tốt công tác chuẩn bị liên quan đến vật chất đảm bảo cho lấy mẫu. Phối hợp với Trung tâm dịch vụ tổng hợp tổ chức tuyên truyền, vận động nhân dân cung cấp thông tin hữu ích để trên cơ sở đó chúng tôi sớm hoàn thành công tác xác định danh tính liệt sĩ."
Không chỉ ở Mai Sơn, đây là quyết tâm chung trên toàn tỉnh Sơn La, nơi còn gần 600 phần mộ chưa xác định được thông tin và hơn 400 ngôi mộ khác cần bổ sung dữ liệu. Tính đến cuối tháng 6, hơn 340 phần mộ đã được khai quật. Nhìn vào những con số này, mới thấy hết được sự tận tâm, lặng thầm của những người làm công tác chính sách quân đội khi phải bám trụ nghĩa trang suốt nhiều ngày qua.
Trung tá Lò Văn Hưng, Trợ lý Ban chính sách, Phòng Chính trị, Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Sơn La, chia sẻ: "Quá trình thực hiện nhiệm vụ rất mừng là các địa phương đã rất ủng hộ và quan tâm, bố trí lực lượng, phương tiện, trang thiết bị cùng hỗ trợ anh em làm việc. Mục tiêu của chúng tôi là phải đảm bảo chính xác mẫu, không để lệch các phần mộ."
Theo kế hoạch, Sơn La sẽ khép lại chiến dịch lấy mẫu ADN vào giữa tháng 7 này. Thời gian không còn nhiều, nên từng phần việc đang được các lực lượng chạy đua từng ngày. Bởi việc trả lại tên cho các Anh hùng liệt sĩ không chỉ là một nhiệm vụ chính trị, mà đó là mệnh lệnh xuất phát từ trái tim, một hành trình tri ân sâu sắc gửi tới những người đã hiến dâng cả cuộc đời cho Tổ quốc
