Từ những phòng thí nghiệm trong các trường đại học, trung tâm đổi mới sáng tạo cho tới những khu công nghiệp thông minh, hợp tác khoa học công nghệ và giáo dục đào tạo giữa Việt Nam và Singapore đang mở ra nhiều cơ hội phát triển mới. Đó không chỉ là sự kết nối về nguồn lực, tri thức hay công nghệ, mà còn là sự đồng hành về tầm nhìn cho tương lai.
Nghe âm thanh tại đây:
Tại Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia ở Hà Nội, chương trình trao đổi tài năng đổi mới sáng tạo Việt Nam – Singapore đang được triển khai, mở ra cơ hội học tập, làm việc và chia sẻ kinh nghiệm cho nhân lực trẻ của hai nước trong các lĩnh vực công nghệ tiên tiến như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, dữ liệu lớn, điện toán đám mây hay an ninh mạng… Theo bà Kim Ngọc Thanh Nga, Phó Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia, chương trình không chỉ góp phần thúc đẩy dịch chuyển nguồn nhân lực chất lượng cao mà còn hướng tới xây dựng mạng lưới nhân tài công nghệ giữa hai quốc gia.
"Chúng tôi cũng mong muốn là chương trình sẽ tạo ra những cơ hội việc làm cụ thể cho người lao động của Việt Nam cũng như người lao động của Singapore, đặc biệt là trong những ngành, lĩnh vực trọng tâm, ngành, lĩnh vực công nghệ đang là xu hướng của cả hai quốc gia."
Hợp tác khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo đã và đang trở thành một trong những trụ cột quan trọng trong quan hệ Việt Nam – Singapore kể từ khi hai nước thiết lập quan hệ ngoại giao năm 1973. Sau hơn nửa thế kỷ, từ hợp tác kinh tế, thương mại, hai bên đang mở rộng mạnh mẽ sang các lĩnh vực mới như chuyển đổi số, công nghệ cao, giáo dục và đào tạo nhân lực chất lượng cao. Những năm gần đây, hợp tác giáo dục – đào tạo giữa Việt Nam và Singapore có nhiều bước tiến đáng chú ý. Một dấu mốc quan trọng là Bản ghi nhớ hợp tác giáo dục được Bộ Giáo dục hai nước ký kết năm 2023, tạo khuôn khổ hợp tác toàn diện hơn từ phổ thông đến đại học.
Trên nền tảng đó, nhiều trường đại học hàng đầu của Singapore như Đại học Quốc gia Singapore (NUS), Đại học Công nghệ Nanyang (NTU), hay Viện Giáo dục Kỹ thuật (ITE)… đã mở rộng hợp tác với các cơ sở giáo dục đại học của Việt Nam. Không chỉ dừng ở trao đổi sinh viên hay các khóa học ngắn hạn, nhiều chương trình hiện nay hướng tới đào tạo nhân lực trình độ cao, nghiên cứu chung và xây dựng lộ trình học tập nối tiếp cho sinh viên Việt Nam.
Bà Nguyễn Thu Thủy, Cục trưởng Cục Hợp tác quốc tế, Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết: "Một điểm nổi bật là hợp tác gắn chặt giữa định hướng ưu tiên phát triển của Việt Nam với những ngành thế mạnh của Singapore, đặc biệt là các lĩnh vực khoa học – công nghệ, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo. Một số trường đại học Singapore đang phối hợp với phía Việt Nam xây dựng phòng thí nghiệm, mô hình thực hành trong các ngành như công nghệ bán dẫn, điện – điện tử, trí tuệ nhân tạo, phân tích dữ liệu, kỹ thuật công trình, đô thị thông minh… Bên cạnh đó, các chương trình trao đổi giảng viên, đồng xây dựng môn học và tài liệu giảng dạy giúp các trường Việt Nam cập nhật chuẩn mực, phương pháp đào tạo hiện đại của các đại học hàng đầu trong khu vực.
Singapore cũng là đối tác quan trọng trong nâng cao năng lực cho giảng viên và cán bộ quản lý giáo dục của Việt Nam. Thông qua các chương trình hợp tác, nhiều giảng viên, cán bộ đại học Việt Nam được sang Singapore học tập, nghiên cứu và bồi dưỡng về quản trị đại học, phương pháp giảng dạy, phát triển chương trình đào tạo. Trong lĩnh vực tiếng Anh, các tổ chức của Singapore cũng hỗ trợ đào tạo giáo viên, góp phần nâng cao năng lực ngoại ngữ và khả năng hội nhập quốc tế cho đội ngũ nhà giáo Việt Nam. Những kết quả này cho thấy hợp tác đào tạo giữa hai nước đang ngày càng đi vào thực chất, phục vụ mục tiêu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao của Việt Nam.
Không chỉ trong giáo dục, hợp tác nghiên cứu và chuyển giao công nghệ giữa hai nước cũng đang được thúc đẩy mạnh mẽ. Các lĩnh vực như đô thị thông minh, năng lượng sạch, logistics thông minh, công nghệ xanh hay y tế số được đánh giá còn nhiều tiềm năng phát triển. Đặc biệt, Singapore hiện là một trong những đối tác quan trọng hỗ trợ Việt Nam xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Nhiều doanh nghiệp công nghệ Singapore đã đầu tư vào Việt Nam, mang theo kinh nghiệm quản trị, công nghệ hiện đại và mô hình phát triển tiên tiến. Sự kết nối giữa hai hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo Việt Nam – Singapore cũng ngày càng rõ nét thông qua các hoạt động như Ngày hội Khởi nghiệp sáng tạo - Techfest hay các chương trình kết nối đầu tư, ươm tạo startup.
Ông Phạm Hồng Quất, Viện trưởng Viện Đổi mới sáng tạo Quốc gia, Bộ Khoa học và Công nghệ nhấn mạnh: Băng: Việt Nam và Singapore cũng đã có những hoạt động hợp tác khá cụ thể trong xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo suốt khoảng 10 năm qua. Khi Việt Nam triển khai Đề án 844 về hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo quốc gia và sáng kiến tổ chức Ngày hội Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo quốc gia – Techfest, thì kỳ Techfest đầu tiên được tổ chức ở nước ngoài chính là tại Singapore. Trong quá trình đó, các trường đại học, vườn ươm và mạng lưới nhà đầu tư của Singapore cũng thường xuyên tham gia Techfest quốc gia tại Việt Nam. Không chỉ kết nối nguồn lực, họ còn mang đến nhiều mô hình mới, giải pháp công nghệ mới, góp phần kích hoạt và thúc đẩy cộng đồng startup Việt Nam phát triển mạnh mẽ hơn.
Bên cạnh đó, các khu công nghiệp Việt Nam - Singapore (VSIP) cũng đang chuyển đổi theo hướng xanh và thông minh hơn. Từ mô hình hợp tác công nghiệp truyền thống, VSIP hiện hướng tới ứng dụng công nghệ số, tiết kiệm năng lượng và phát triển bền vững. Có thể nói, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và giáo dục đào tạo đang trở thành động lực quan trọng đưa quan hệ Việt Nam – Singapore phát triển ngày càng thực chất và hiệu quả hơn.
