เมื่อวันที่ 6 พฤศจิกายนปี 1979 ได้มีการเริ่มก่อสร้างโรงไฟฟ้าพลังน้ำหว่าบิ่งห์อย่างเป็นทางการบนแม่น้ำด่า ซึ่งเป็นแม่น้ำที่มีชื่อเสียงเรื่องกระแสน้ำเชี่ยวรุนแรงที่สุดสายหนึ่งในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

ในตลอดเวลากว่า 30 ปีนับตั้งแต่วันเปิดใช้งาน โรงไฟฟ้าพลังน้ำที่ใหญ่ที่สุดในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้แห่งศตวรรษที่ 20 นี้ยังคงตั้งตระหง่านงดงามเหมือนเดิม

ไม่เพียงผลิตกระแสไฟฟ้าเท่านั้น หากยังมีบทบาทสำคัญในการป้องกันอุทกภัยให้พื้นที่ปลายน้ำ กักเก็บน้ำเพื่อการชลประทานให้แก่พื้นที่เพาะปลูกกว่าร้อยละ 70 ของเขตที่ราบลุ่มในภาคเหนือและช่วยพัฒนาการคมนาคมทางน้ำอีกด้วย

เมื่อวันที่ 25 พฤษภาคมปี 2021 โรงไฟฟ้าพลังน้ำหว่าบิ่งห์ได้สร้างสถิติการผลิตกระแสไฟฟ้าสะสมครบ 2 แสน 5 หมื่นล้าน kWh ด้วยกำลังการผลิตสูงที่สุดในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ในขณะนั้น ซึ่งมีส่วนสำคัญต่อการสร้างความมั่นคงด้านพลังงานของประเทศ

บริเวณปากอุโมงค์ทางเข้าสู่ภายในโรงไฟฟ้า มีโอวาทของประธานโฮจิมินห์ที่ว่า ‘อุทิศอย่างสุดหัวใจและสุดกำลังเพื่อรับใช้มาตุภูมิและประชาชน”

โรงไฟฟ้าถูกก่อสร้างอยู่ใต้ดินภายในเนินเขาแห่งหนึ่ง ซึ่งเป็นที่ติดตั้งอุปกรณ์หลักทั้งหมด ได้แก่ เครื่องกำเนิดไฟฟ้า 8 ชุด หม้อแปลงกำลังสูง และกิจการสนับสนุนอื่น ๆ โดยเครื่องกำเนิดไฟฟ้าทั้ง 8 ชุดมีกำลังการผลิตรวม 1,920 เมกะวัตต์ แต่ละชุดมีกำลังการผลิต 240 เมกะวัตต์

นักท่องเที่ยวจากทุกสารทิศเดินทางมาเยี่ยมชม “โครงการแห่งศตวรรษ”

หอประวัติศาสตร์จัดแสดงสิ่งของ เอกสาร และภาพถ่ายทางประวัติศาสตร์เกี่ยวกับกระบวนการก่อสร้างโรงไฟฟ้าพลังน้ำหว่าบิ่งห์ ซึ่งเป็นโครงการแห่งศตวรรษ

เครื่องจักรต่าง ๆ ที่ใช้ในการก่อสร้างโรงไฟฟ้าพลังน้ำหว่าบิ่งห์เมื่อเกือบ 50 ปีก่อนถูกนำมาจัดแสดงในห้องประวัติศาสตร์

โดยเฉพาะที่ด้านหน้าโรงไฟฟ้าพลังน้ำแห่งนี้ยังคงเก็บรักษาจดหมายแห่งศตวรรษ ซึ่งต้องรอถึงปี 2100 ถึงจะเปิดได้ ซึ่งแผ่นป้ายโลหะมีข้อความทั้งภาษาเวียดนามและภาษารัสเซียที่ว่า “ที่นี่เก็บรักษาจดหมายของผู้ก่อสร้างโรงไฟฟ้าพลังน้ำหว่าบิ่งห์ส่งถึงคนรุ่นหลัง”

โรงไฟฟ้าพลังน้ำหว่าบิ่งห์ถือเป็นสัญลักษณ์ของจิตใจแห่งการทำงาน ความเสียสละและความสามัคคีระหว่างประเทศ โดยในระหว่างการก่อสร้างโรงไฟฟ้าแห่งนี้ มีผู้เสียสละชีวิตรวม 168 คน ซึ่งในจำนวนนี้มีวิศวกรและเจ้าหน้าที่เทคนิคชาวโซเวียต 11 คน บริเวณริมเขื่อนมีการสร้างอนุสรณ์สถานเพื่อรำลึกถึงคุณงามความดีของผู้ที่ได้สละชีวิตในช่วงการก่อสร้างโรงไฟฟ้าพลังน้ำหว่าบิ่งห์

เมื่อเดือนมกราคมปี 2021 เครือบริษัทไฟฟ้าเวียดนามหรือ EVN ได้ปฎิบัติโครงการขยายโรงไฟฟ้าฯ ที่ฝั่งขวาของเขื่อนเดิม โดยเพิ่มเครื่องกำเนิดไฟฟ้าอีก 2 ชุด (ชุดที่ 1 และชุดที่ 2) รวมกำลังการผลิต 480 เมกะวัตต์ ซึ่งถือเป็นโครงการขยายโรงไฟฟ้าพลังน้ำที่มีขนาดใหญ่ที่สุดของเวียดนาม ช่วยเพิ่มกำลังการผลิตรวมของโรงไฟฟ้าพลังน้ำหว่าบิ่งห์ให้มากกว่า 2,400 เมกะวัตต์และค้ำประกันความมั่นคงด้านพลังงานของประเทศต่อไป

กระบวนการก่อสร้างโรงไฟฟ้าพลังน้ำหว่าบิ่งห์

- วันที่ 6 พฤศจิกายนปี 1979: เคลียร์พื้นที่ริมแม่น้ำ

- วันที่ 12 มกราคมปี 1983: ปิดกั้นแม่น้ำด่า ระยะที่ 1

- วันที่ 9 มกราคมปี 1986: ปิดกั้นแม่น้ำด่า ระยะที่ 2

- วันที่ 30 ธันวาคมปี 1988: เครื่องกำเนิดไฟฟ้าชุดที่ 1 เชื่อมเข้าสู่ระบบไฟฟ้าแห่งชาติ

- วันที่ 4 เมษายนปี 1994: เครื่องกำเนิดไฟฟ้าชุดที่ 8 เชื่อมเข้าสู่ระบบไฟฟ้าแห่งชาติ

- วันที่ 20 ธันวาคมปี 1994: โรงไฟฟ้าพลังน้ำหว่าบิ่งห์ได้รับการเปิดใช้งานอย่างเป็นทางการ

ในกระบวนการก่อสร้างโรงไฟฟ้าพลังน้ำหว่าบิ่งห์ มีกรรมกรเข้าร่วมมากกว่า 30,000 คนย รวมทั้งทหารช่างอีก 5,000 นาย เจ้าหน้าที่บริหาร 1,000 คนและผู้เชี่ยวชาญจากสหภาพโซเวียต 750 คน.