ในอดีต อุตสาหกรรมกลาโหมเน้นเรื่องการซ่อมแซม ปรับปรุงและผลิตยุทโธปกรณ์พื้นฐานเป็นหลัก แต่ปัจจุบัน ภารกิจในการป้องกันประเทศในสภาวการณ์ใหม่ส่งผลให้ต้องมีการเปลี่ยนแปลงใหม่ สงครามเทคโนโลยีขั้นสูง ความมั่นคงทางไซเบอร์ การต่อสู้ทางอิเล็กทรอนิกส์หรือปัญญาประดิษฐ์กำลังเปลี่ยนแปลงวิธีการป้องกันประเทศของหลายประเทศ ซึ่งในสภาวการณ์ดังกล่าว วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีจึงกลายเป็นกุญแจที่ช่วยให้อุตสาหกรรมกลาโหมของเวียดนามยกระดับขีดความสามารถในการพึ่งพาตนเองและพัฒนาให้มีความทันสมัย
ในสถานประกอบการด้านกลาโหมหลายแห่ง เช่น โรงงาน Z117 สังกัดทบวงอุตสาหกรรมกลาโหม ซึ่งผลิตยุทโธปกรณ์ เช่น ปืนครก กระสุนครกเก็บเสียง เสื้อเกราะกันกระสุน และหมวกกันกระสุน เป็นต้น ระบบสายการผลิตอัจฉริยะกำลังค่อย ๆ เข้ามาแทนที่รูปแบบการดำเนินงานแบบใช้แรงงานคนในอดีต พันโทอาวุโส จิ่งหว่างเถียบ ผู้อำนวยการโรงงาน Z117 กล่าวว่า
“ปัจจุบัน ขั้นตอนต่างๆ ในการผลิตแทบจะเป็นระบบอัตโนมัติทั้งหมด ในอดีต เครื่องจักรแต่ละเครื่องต้องใช้พนักงาน 2 คน แต่ตอนนี้บทบาทของแรงงานเหลือเพียงการดูแลอุปกรณ์ การควบคุมและการตรวจสอบคุณภาพเพื่อให้ได้ผลิตภัณฑ์ที่มีคุณภาพดีที่สุด”
นอกเหนือจากการลงทุนในอุปกรณ์ที่ทันสมัยและสายการผลิตอัจฉริยะแล้ว สถานประกอบการหลายแห่งยังเน้นวิจัยและพัฒนาเพื่อให้สามารถครอบครองเทคโนโลยีหลักในด้านอิเล็กทรอนิกส์ทางทหาร เรดาร์ โทรคมนาคม ความมั่นคงทางไซเบอร์และอุปกรณ์ไร้คนขับหรือ UAV โดยที่น่าสนใจคือ มีผลิตภัณฑ์จำนวนมากมีลักษณะการใช้งานแบบอเนกประสงค์ สามารถใช้ได้ทั้งในภารกิจด้านกลาโหมและการพัฒนาเศรษฐกิจพลเรือน ร้อยเอก เหงวียนวันเซ้า จากฝ่ายวิจัยและพัฒนาโรงงาน Z113 สังกัดทบวงอุตสาหกรรมกลาโหม ซึ่งวิจัยและพัฒนา UAV ที่สามารถใช้งานทั้งในภารกิจป้องกันประเทศและการค้นหากู้ภัยกล่าวว่า
“เพื่อเป็นเจ้าของและผลิตผลิตภัณฑ์เทคโนโลยีขั้นสูง นอกจากศึกษาหาความรู้เพิ่มเติมเกี่ยวกับเทคโนโลยีเหล่านี้ พวกเราก็ต้องติดตามกระแสพัฒนาเทคโนโลยีทางทหารของโลกอย่างใกล้ชิด เมื่อประเทศพัฒนามีผลิตภัณฑ์ใหม่ ๆ พวกเราก็ต้องศึกษาวิจัยเพื่อพัฒนาผลิตภัณฑ์ที่มีคุณสมบัติคล้ายคลึงกันและมีคุณภาพทัดเทียมกับผลิตภัณฑ์ของประเทศชั้นนำเหล่านั้นได้”
แนวโน้มการใช้ยุทโธปกรณ์แบบอเนกประสงค์นี้กำลังเปิดเส้นทางใหม่ให้กับอุตสาหกรรมกลาโหมเวียดนาม โดยสามารถเห็นได้ว่า การพัฒนาอุตสาหกรรมกลาโหมให้ทันสมัยในปัจจุบันไม่ได้หมายถึงเพียงการลงทุนเพิ่มในด้านเครื่องจักรหรือการยกระดับสายการผลิตเท่านั้น หากสิ่งที่สำคัญที่สุดคือทักษะความสามารถในการเป็นเจ้าของความรู้ด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี รวมถึงศักยภาพด้านนวัตกรรมของเจ้าหน้าที่ วิศวกรและทหารเวียดนาม พันเอก ดร. ฝ่ามต๊วนหาย หัวหน้าสถาบันเทคโนโลยีสังกัดทบวงอุตสาหกรรมกลาโหมเวียดนาม กล่าวว่า
“พวกเราติดตามแนวโน้มการพัฒนาด้านเทคนิคของโลก รวมถึงแนวทางด้านยุทโธปกรณ์ของกระทรวงกลาโหมสำหรับกองทัพประชาชนเวียดนามอย่างต่อเนื่อง โดยระดมองค์ความรู้ร่วมกันของสภาวิทยาศาสตร์และนักวิทยาศาสตร์เพื่อกำหนดยุทธศาสตร์ร่วมและยุทธศาสตร์ในระยะยาว รวมไปถึงการวิจัยพื้นฐานและประยุกต์ใช้ นอกจากนี้ เรายังได้จัดตั้งกลุ่มวิจัยเชิงลึก โดยเริ่มจากโครงการบ่มเพาะเทคโนโลยีจากทั้งบุคคลและหน่วยงานต่าง ๆ ที่ร่วมกันเสนอเพื่อให้สถาบันสามารถออกแบบและผลิตอาวุธและยุทโธปกรณ์ต่าง ๆ ได้”
ในหลายปีมานี้ มีผลิตภัณฑ์ด้านกลาโหม “Make in Vietnam” จำนวนมาก เช่น ระบบจำลองการฝึกด้วยเทคโนโลยีความเป็นจริงเสมือน หรือ VR/AR ซอฟต์แวร์บัญชาการและควบคุมการรบแบบดิจิทัล การประยุกต์ใช้ปัญญาประดิษฐ์ หรือ AI ในการระบุตัวกลุ่มเป้าหมายและการเฝ้าระวัง และเทคโนโลยีดาวเทียมสำรวจที่ใช้สนับสนุนงานด้านกลาโหม เป็นต้น
แต่อย่างไรก็ตาม เส้นทางการพัฒนาประเทศให้ทันสมัยด้วยเทคโนโลยีก็ยังคงเผชิญความท้าทายไม่น้อย เวียดนามยังพึ่งพาการนำเข้าเทคโนโลยีพื้นฐานบางส่วนอยู่ ในขณะที่แหล่งบุคลากรด้านเทคโนโลยีขั้นสูงยังมีไม่เพียงพอและอัตราการพัฒนาเทคโนโลยีทางทหารของโลกกำลังพัฒนาอย่างรวดเร็ว ดังนั้น จำเป็นต้องมีการเชื่อมโยงอย่างใกล้ชิดระหว่างสถานประกอบการด้านกลาโหม สถาบันวิจัย มหาวิทยาลัยและสถานประกอบการด้านเทคโนโลยีพลเมืองมากขึ้น เพราะในยุคดิจิทัล พลังของระบบกลาโหมไม่ได้วัดเพียงจากยุทโธปกรณ์ที่ทันสมัยเท่านั้น หากยังขึ้นอยู่กับขีดความสามารถในด้านนวัตกรรมและการครอบครองเทคโนโลยีของประเทศด้วย ดั่งคำยืนยันของรองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม ฟานวันยาง ในการประชุมกับทบวงอุตสาหกรรมกลาโหมเวียดนามว่า
“หน้าที่ของเราคือ ต้องทำให้อุตสาหกรรมกลาโหมที่ทันสมัยสามารถแนะแนวอุตสาหกรรมของทั้งประเทศได้ แต่เพื่อบรรลุเป้าหมายนี้แหล่งบุคลากรต้องได้รับการฝึกอบรมและมีโอกาสวิจัยอย่างลงลึก รอบคอบเพื่อสามารถเข้าใจอุตสาหกรรมกลาโหมได้อย่างครบถ้วน”
จากสายการผลิตแบบอัตโนมัติไปจนถึงผลิตภัณฑ์เทคโนโลยีขั้นสูง “Make in Vietnam” อุตสาหกรรมกลาโหมเวียดนามกำลังมีการเปลี่ยนแปลงอย่างเห็นได้ชัดด้วยพื้นฐานของวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและความมุ่งมั่นในการพึ่งพาตนเอง นี่ไม่เพียงเป็นข้อกำหนดของภารกิจปกป้องประเทศในวันนี้เท่านั้น หากยังเป็นพื้นฐานเพื่อเพิ่มขีดความสามารถของระบบอุตสาหกรรมเวียดนามในอนาคตด้วย./.
