“เราก็อยากรู้เหมือนกันว่า อะไรควรทิ้ง อะไรสามารถนำกลับมาใช้ใหม่ได้ แต่หลายครั้งพอรีบก็เลยทิ้งทุกอย่างเลยลงถังขยะไปหมด”
แทนที่จะทิ้งพลาสติกและขยะที่สามารถนำกลับมาใช้ใหม่ได้ ลองเก็บรวบรวมไว้เพื่อนำไปแลกเป็นต้นไม้หรือของขวัญที่ทำจากวัสดุที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม นี่คือข้อความของ“สถานีรีไซเคิล Ecohouse” ซึ่งก่อตั้งโดยคุณ เตื่องแอง ในกรุงฮานอย โดยหวังว่า การกระทำเล็ก ๆ ของตนจะได้รับการขยายผลต่อไปและค่อย ๆ สร้างนิสัยการใช้ชีวิตแบบรักษ์โลกในชุมชน
“เราอยากมีจุดเพื่อเผยแพร่วิถีชีวิตแบบรักษ์โลกให้กับทุกคนและหาวิธีลดขยะพลาสติก นั่นคือแนวคิดที่ทำให้ “สถานีรีไซเคิล” ได้จัดตั้งขึ้น เราก็รู้สึกดีใจมากที่สามารถรวบรวมสิ่งของที่ดูเหมือนว่า จะไม่มีค่าแล้วเพื่อนำมาแลกเป็นของขวัญที่มีประโยชน์และยังมีความหมายพิเศษ เช่น ต้นไม้ เครื่องเทศหรือต้นกล้าต่าง ๆ”
นับตั้งแต่ที่มีโครงการนำขยะมาแลกต้นไม้หรือของขวัญ คุณ หั่งงา ก็ได้เปลี่ยนนิสัย จากเดิมที่มองว่า สิ่งของที่ไม่ใช้แล้วทั้งหมดเป็นขยะและทิ้งไป ตอนนี้เธอเริ่มคัดแยกและเก็บสะสมสิ่งของที่สามารถนำไปแลกเป็นต้นไม้ได้
“ขยะพลาสติกต้องใช้เวลาย่อยสลายนานมาก ฉันจึงลองค้นหาข้อมูลทางอินเทอร์เน็ตว่ามีวิธีแก้ไขอย่างไรบ้าง จึงได้รู้ว่ามีแนวทางอย่างการรีไซเคิล การนำกลับมาใช้ใหม่หรือการสร้างผลิตภัณฑ์จากของที่สามารถใช้ซ้ำได้ ดังนั้น ฉันจึงมาที่นี่และคิดว่า นี่เป็นการกระทำที่มีประโยชน์มาก”
หาก Ecohouse เป็นเพียงการรวบรวมขยะเพื่อแลกของขวัญ “สถานีสีเขียว Green”ที่จัดตั้งโดยนางสาว เลถิเฟืองถาว เกิดเมื่อปี 1993 สามารถดึงดูดผู้คนจำนวนมาก โดยเฉพาะกลุ่มวัยรุ่น ด้วยรูปแบบการแลกของผ่านการสะสมคะแนน เมื่อนำขยะมาที่นี่ ผู้มอบขยะจะได้รับ “คะแนนสีเขียว” ตามปริมาณขยะที่นำมาและคะแนนเหล่านี้สามารถนำไปแลกเป็นต้นไม้ เมล็ดพันธุ์หรือสิ่งของรีไซเคิล ซึ่งในตลอด 6 ปีที่ผ่านมา “สถานีสีเขียว Green” สามารถรวบรวมและจัดการขยะในครัวเรือนได้มากกว่า 5 ตัน ขณะนี้ สถานีสีเขียว Green มีอาสาสมัคร 26 คน ซึ่งมีส่วนร่วมขยายผลสถานีสีเขียวที่มีความหมายนี้ต่อไป
“จุดพิเศษของที่นี่คือมีแอป Greenpoint เมื่อผู้คนนำขยะมาที่นี่ จะได้รับการแปลงเป็นคะแนน ทุกคนสามารถสะสมคะแนนไว้ในแอปและนำคะแนนไปแลกเป็นของขวัญรักษ์โลกในภายหลัง”
ส่วนนาง เหงวียนห่า ชาวบ้านคนหนึ่งกล่าวว่า “ฉันนำลูกแก้วประมาณ 700 ลูกไปแลกต้นไม้สีเขียว กิจกรรมเหล่านี้มีความหมายมาก เพราะช่วยรวบรวมลูกแก้ว ลดมลพิษทางน้ำและอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม ฉันชอบกิจกรรมนี้มาก”
ถ้าหากไม่อยากรับของขวัญ ผู้เข้าร่วมสามารถใช้คะแนนเพื่อบริจาคให้กับโครงการเพื่อสังคมต่าง ๆ เช่น การจัดทำตู้หนังสือแห่งความเมตตาให้กับโรงเรียนผ่านแอปพลิเคชันได้โดยตรง จุดเด่นเหล่านี้ของ Green ได้ดึงดูดความสนใจจากผู้คนจำนวนมาก
ไม่เพียงแต่จัดตั้งสถานีสีเขียวต่างๆ เท่านั้น แต่เยาวชนจำนวนหนึ่งยังมีส่วนร่วมอย่างเข้มแข็งในการรีไซเคิลขยะและอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมด้วยผลการวิจัยและความรู้ที่ได้ศึกษามา ยกตัวอย่างเช่นกลุ่มนักศึกษาจากวิทยาลัยนานาชาติสังกัดมหาวิทยาลัยแห่งชาติฮานอยได้ดำเนินโครงการเก็บรวบรวมกากกาแฟเพื่อนำไปวิจัยและพัฒนาแบบจำลองแบตเตอรี่ชีวภาพ นางสาว เหงวียนมิงห์จาง สมาชิกของกลุ่มกล่าวว่า
“ที่ประเทศญี่ปุ่น กำลังมีการวิจัยผลิตพลังงานจากกากชาเขียว ดังนั้น พวกเราจึงคิดว่า น่าจะสามารถสร้างแบตเตอรี่ชีวภาพได้”
ซึ่งในการวิจัย นางสาว มิงห์จาง และเพื่อนๆ ได้ใช้จุลินทรีย์ในการย่อยสลายสารประกอบอินทรีย์ในกากกาแฟ เพื่อทำเป็นแบตเตอรี่อินทรีย์ โดยไม่ก่อให้เกิดก๊าซพิษ ไม่ทิ้งของเสียอันตราย อีกทั้งแบตเตอรี่ชนิดนี้ยังสามารถย่อยสลายทางชีวภาพได้ถึงร้อย 95 โครงการนี้ได้รับรางวัลที่ 1 ในการประกวดแนวคิดสตาร์ทอัพเชิงนวัตกรรม 2025 และเปิดแนวทางใหม่ในด้านนวัตกรรมให้แก่นักศึกษาเวียดนาม นอกจากวิจัยในห้องปฏิบัติการแล้ว นักศึกษากลุ่มนี้ยังได้นำวิทยาศาสตร์เข้าใกล้ชุมชนมากขึ้น โดยแนะนำให้นักเรียนคัดแยกกากกาแฟและทดลองผลิตพลังงานไฟฟ้า ซึ่งช่วยยกระดับความตระหนักด้านการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมและปลูกฝังจิตสำนึกด้านนวัตกรรมและความรับผิดชอบของเยาวชนเวียดนาม.
