(VOVworld) – วันที่ 7 พฤศจิกายน การเจรจาระหว่างอิหร่านกับกลุ่มพี 5 + 1 ซึ่งได้แก่ 5 ประเทศสมาชิกถาวรของคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติและเยอรมนีได้มีขึ้น ณ เมืองเจนีวา ประเทศสวิสเซอร์แลนด์ ซึ่งแม้จะมีสัญญาณที่น่ายินดีก่อนการเจรจาแต่ก็ยังคงมีอุปสรรคมากมายเพื่อพิสูจน์ความจริงใจของทุกฝ่ายในการจัดทำยุทธศาสตร์ระยะยาวเพื่อปรับปรุงความสัมพันธ์ทวิภาคีตามแนวทางที่ยั่งยืน

อิหร่านพร้อมที่จะดำเนิน “บทบาทใหม่”บนเวที่โลก (Photo Guardian)

เนื้อหาหลักของการเจรจาครั้งนี้คือรายละเอียดของขั้นตอนที่อิหร่านเสนอซึ่งเกี่ยวข้องกับแผนการเสริมสมรรถภาพยูเรเนี่ยมให้เข้มข้นของอิหร่านโดยอิหร่านพร้อมที่จะยุติการเสริมสมรรถภาพยูเรเนี่ยมให้เข้มข้นในระดับร้อยละ 20 จำกัดการเสริมสมรรถภาพอยู่ที่ระดับร้อยละ 5 ลดจำนวนเครื่องหมุนเหวี่ยงยูเรเนี่ยมที่กำลังเดินเครื่อง ลดกำลังการผลิตของโรงงานนิวเคลียร์และอนุญาตให้เจ้าหน้าที่ของสหประชาชาติสามารถเข้าไปตรวจสอบโรงงานเหล่านี้ได้โดยไม่ต้องแจ้งล่วงหน้าเพื่อแลกกับการยกเลิกคำสั่งคว่ำบาตรของประชาคมโลก

สัญญาณที่น่ายินดี

ก่อนการเจรจาครั้งนี้ อิหร่านได้แสดงเจตนาดีและความจริงใจที่จะแสวงหามาตรการที่สมบูรณ์เพื่อแก้ไขสถานการณ์ตึงเครียดเกี่ยวกับโครงการนิวเคลียร์ของตนโดยเมื่อวันที่ 6 ที่ผ่านมา นาย โมฮัมเหม็ด จาวาด ซารีฟ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศอิหร่านได้แสดงความเชื่อมั่นว่าทุกฝ่ายสามารถเปิดประวัติศาสตร์หน้าใหม่และเริ่มการปฏิบัติร่วมกันโดยอิหร่านพร้อมที่จะดำเนิน “บทบาทใหม่”บนเวที่โลก ก่อนหน้านั้น นายซาเลฮี ผู้อำนวยการสำนักงานพลังงานปรมาณูของอิหร่านก็แถลงว่า อิหร่านพร้อมที่จะร่วมมือโดยปราศจากเงื่อนไขกับสำนักงานพลังงานปรมาณูระหว่างประเทศหรือIAEA เกี่ยวกับปัญหาที่ยังคั่งค้างของโครงการนิวเคลียร์ของอิหร่าน

ในขณะเดียวกัน สหรัฐได้แถลงว่า กำลังรอการปฏิบัติอย่างเป็นรูปธรรมของอิหร่านเพื่อผ่อนปรนการคว่ำบาตรต่างๆ โดยทำเนียบขาวกำลังพิจารณาความเป็นไปได้ที่จะมอบโอกาสให้อิหร่านเบิกจ่ายเงินนับพันล้านเหรียญสหรัฐจากทรัพย์สินที่กำลังถูกปิดล้อมและยกเลิกคำสั่งคว่ำบาตรระยะสั้นที่มุ่งเป้ายังอิหร่าน

อุปสรรคในการบรรลุเป้าหมายของการเจรจา

แต่อย่างไรก็ตาม มาตรการทางการทูตเพื่อแก้ไขปัญหานิวเคลียร์ของอิหร่านอย่างสมบูรณ์กำลังประสบอุปสรรคนานัปการ โดยเฉพาะการมีความเห็นแตกต่างกันของส.ส.สหรัฐ ในขณะที่รัฐบาลของนายโอบาม่ามีท่าทีที่อ่อนลงต่ออิหร่าน ส.ส.สหรัฐบางนายกลับมีความสงสัยเกี่ยวกับเจตนาดีของรัฐบาลประธานาธิบดีฮัสซัน โรฮานีและ เมื่อเร็วๆนี้ สภาล่างสหรัฐได้อนุมัติมาตรการต่างๆเพื่อเพิ่มการคว่ำบาตรด้านน้ำมันต่ออิหร่าน เรียกร้องให้ประธานาธิบดีโอบาม่าทำการเจรจาอย่างระมัดระวังมากที่สุดและเห็นว่า วอชิงตันควรใช้มาตรการคว่ำบาตรใหม่เพื่อสร้างแรงกดดันต่ออิหร่านต่อไป นอกจากนี้ ส.ส.สหรัฐยังยืนยันว่า ยังคงมีการพิจารณา“ภัยคุกคามทางทหารที่แท้จริง” และสหรัฐต้องเร่งรัดมาตรการคว่ำบาตรที่เข้มแข็งนี้ต่อไป

อุปสรรคอีกข้อคือปฏิกิริยาของบรรดาประเทศที่เป็นพันธมิตรของสหรัฐ อย่างเช่นประเทศอิสราเอลและซาอุดิอาระเบียซึ่งได้เผยว่า รัฐบาลของนายโอบาม่ามีการปฏิบัติที่เร็วเกินไปต่ออิหร่านและ รัฐบาลอิสราเอลยังคงรักษาจุดยืนที่สงสัยเกี่ยวกับเจตนาดีของอิหร่านและยืนยันอยู่เสมอว่า อิหร่านกำลังใฝ่หาหนทางที่จะมีอาวุธนิวเคลียร์ใว้ในครอบครองและเจ้าหน้าที่อิหร่านกำลังเล่นเกมส์เพื่อหลอกให้ฝ่ายตะวันตกคลี่คลายคำสั่งคว่ำบาตร แต่จริงๆแล้วคือยังคงหาทางพัฒนาโครงการนิวเคลียร์ ซึ่งนายเบนจามิน เนทันยาฮู นายกรัฐมนตรีอิสราเอลยังยืนยันว่า ในเวลา 1 สัปดาห์ อิหร่านจะสามารถผลิตยูเรเนี่ยมที่ต้องการสำหรับการผลิตระเบิดนิวเคลียร์ได้ร้อยละ 90 จึงเรียกร้องให้คณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติมีท่าทีที่แข็งกร้าวมากขึ้นเพื่อไม่ให้อิหร่านมีวัตถุดิบสำหรับการผลิตระเบิดนิวเคลียร์ได้อย่างแน่นอน ตลอดจนขออนุญาตเปิดการโจมตีใส่สถานที่ผลิตนิวเคลียร์ของอิหร่านเพื่อรักษาความปลอดภัยให้แก่ประเทศตน
 บรรดานักวิเคราะห์เห็นว่า จุดยืนดังกล่าวของอิสราเอลจะเป็นปัญหาใหญ่ในกระบวนการแก้ไขปัญหานิวเคลียร์ของอิหร่าน เพราะในกรณีที่ไม่มีพันธมิตรสนับสนุน อิสราเอลก็สามารถเปิดการโจมตีอิหร่านแต่เพียงฝ่ายเดียว ซึ่งนี่จะเป็นภัยที่อันตรายอย่างแท้จริงต่อความพยายามของประชาคมระหว่างประเทศในการแก้ไขปัญหาของอิหร่านด้วยสันติวิธี

ยากที่จะมีก้าวกระโดด

ต้องยอมรับความจริงว่า ทั้งสหรัฐและอิหร่านต่างปรารถนาที่จะผลักดันการเจรจานิวเคลียร์เพื่อผลประโยชน์ของแต่ละฝ่าย ดังนั้น การเจรจาครั้งนี้ระหว่างอิหร่านกับกลุ่มพี 5 + 1 จะเป็นโอกาสที่ดีต่อทั้งอิหร่านและฝ่ายตะวันตกในการสร้างความไว้วางใจและปรับปรุงความสัมพันธ์ แต่น่าเสียดายที่อุปสรรคต่างๆที่กำลังปรากฏให้เห็นได้ทำให้ประชามติไม่สามารถมองเห็นลู่ทางที่เป็นก้าวกระโดดใหม่ของการเจรจาครั้งนี้ได้เพราะความระแวงระหว่างสหรัฐกับอิหร่านไม่ใช่ปัญหาที่จะสามารถแก้ไขได้ในเร็วๆนี้./.