Tại Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV, vấn đề đổi mới công tác cán bộ, thu hút và trọng dụng nhân tài tiếp tục được đặt ra như một yêu cầu chiến lược. Trung ương đã thông qua Nghị quyết mới về cán bộ và công tác cán bộ; đồng thời thông qua Đề án “Chiến lược quốc gia về thu hút, trọng dụng và phát triển nhân tài trong các ngành, lĩnh vực mũi nhọn phục vụ đất nước phát triển nhanh, bền vững”.
Trung ương xác định đột phá về nguồn nhân lực không chỉ là thu hút người tài, mà còn là tạo cơ chế để nhân tài phát huy năng lực, đội ngũ cán bộ thực thi hiệu quả và toàn bộ hệ thống vận hành tốt hơn.
Tư duy đột phá về trọng dụng nhân tài
Trước hết, trọng dụng nhân tài cần bắt đầu từ những nhiệm vụ phát triển cụ thể của đất nước. Phát biểu bế mạc Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV vào chiều 8/10, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh: "Phải căn cứ yêu cầu nhiệm vụ để tạo nguồn, đào tạo, bố trí, dùng kết quả đánh giá để lựa chọn, sàng lọc, bảo đảm kế thừa qua các nhiệm kỳ. Phẩm chất, bản lĩnh, thực tài, uy tín phải thể hiện qua kết quả công việc; đánh giá kết quả phải xét độ khó của nhiệm vụ, điều kiện thực hiện và giá trị lâu dài”.
Phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho thấy tầm nhìn chiến lược trong công tác cán bộ, đó là phải căn cứ nhiệm vụ chiến lược để tìm người, giao việc, trao quyền, bảo đảm nguồn lực. Đây là sự chuyển đổi tư duy mạnh mẽ, không chỉ là lựa chọn được bao nhiêu người tài mà là làm thế nào để tài năng thực sự trở thành nguồn lực phát triển đất nước.
Một quốc gia muốn đi nhanh, đi xa không thể chỉ trông chờ vào những người giỏi tự tìm đến, càng không thể xem việc thu hút nhân tài là thước đo cuối cùng của chính sách. Điều quan trọng hơn là tạo ra cơ chế để người có năng lực được làm đúng việc, phát huy sở trường và tạo ra giá trị. Người tài nếu chỉ được mời gọi, đãi ngộ nhưng không có nhiệm vụ tương xứng, không được trao quyền chủ động, thiếu nguồn lực thực hiện thì năng lực cá nhân khó chuyển hóa thành kết quả thực tế. Vì vậy, trọng dụng nhân tài phải bắt đầu từ công việc. Đặc biệt, Nghị quyết Trung ương nhấn mạnh chiến lược nhân tài đặt trọng dụng ở vị trí then chốt, nhưng nhân tài không nhất thiết chỉ làm việc trong các cơ quan nhà nước, mà có thể đóng góp thông qua nghiên cứu khoa học, hoạt động doanh nghiệp, hợp tác chuyên gia hoặc các dự án phát triển cụ thể.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định: “Kết nối nhân tài trong nước, người Việt Nam ở nước ngoài, chuyên gia quốc tế; gắn nhà trường, viện nghiên cứu với doanh nghiệp. Lấy phát hiện, đào tạo nhân tài trong nước làm nền tảng lâu dài. Cơ quan sử dụng phải giao việc xứng tầm, tạo điều kiện làm chủ công nghệ, xây dựng đội ngũ, chuyển giao tri thức; ghi nhận, đãi ngộ công bằng giữa người được thu hút và người đang cống hiến”.
Cách tiếp cận này đặc biệt có ý nghĩa trong bối cảnh Việt Nam đang thúc đẩy chuyển đổi số, phát triển kinh tế xanh và các ngành công nghệ chiến lược như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, công nghệ sinh học. Kết nối đội ngũ trí thức trong nước với chuyên gia Việt Nam ở nước ngoài và các nhà khoa học quốc tế sẽ giúp mở rộng nguồn lực tri thức, nâng cao khả năng tiếp cận, ứng dụng và từng bước làm chủ công nghệ.
Nâng cao hiệu quả quản trị quốc gia
Tuy nhiên, có nhân tài thôi chưa đủ. Một chính sách đúng đắn chỉ tạo ra kết quả khi được thực thi hiệu quả. Vì vậy, sử dụng hiệu quả nguồn lực đòi hỏi phải có sự phối hợp chặt chẽ trong tổ chức thực hiện, đặt trong tổng thể hiệu quả quản trị quốc gia. Nâng cao chất lượng đội ngũ phải đi cùng đổi mới phương thức đánh giá, gắn thẩm quyền với trách nhiệm, lấy hiệu quả thực hiện nhiệm vụ làm thước đo quan trọng.
Theo dõi Hội nghị Trung ương 4, Thiếu tướng, Phó giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Văn Sáu, Phó Viện trưởng Viện Chiến lược và Lịch sử quốc phòng Việt Nam, Bộ Quốc phòng, bày tỏ đồng tình với Nghị quyết về công tác cán bộ được thông qua, cho rằng việc đánh giá cán bộ cần được đặt trong mối quan hệ chặt chẽ giữa nhiệm vụ được giao, thẩm quyền được trao, nguồn lực được bảo đảm và kết quả thực hiện trên thực tế. Đặc biệt, cần coi trọng khả năng xử lý những việc mới, việc khó, những vấn đề phát sinh trong bối cảnh đất nước đang đặt ra các mục tiêu phát triển ngày càng cao.
Thiếu tướng, Phó giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Văn Sáu nhấn mạnh: "Theo dõi bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, tôi rất kỳ vọng vào công tác cán bộ sẽ chuyển mạnh từ quản lý con người, sang phát triển và sử dụng con người. Từ chuẩn bị cán bộ theo từng nhiệm kỳ thì chúng ta chuyển hẳn sang chuẩn bị nguồn nhân lực lãnh đạo cho những nhiệm vụ chiến lược dài hạn của đất nước. Và điều quan trọng nhất là chúng ta cần hình thành một cơ chế để người có năng lực được giao những việc lớn, người làm được việc được giao quyền lớn. Người tạo ra giá trị thì được ghi nhận xứng đáng. Đồng thời người không đáp ứng yêu cầu thì phải được thay thế kịp thời".
Những định hướng được xác lập tại Hội nghị Trung ương 4 một lần nữa khẳng định vai trò then chốt của con người đối với tương lai đất nước. Đầu tư cho con người, trọng dụng nhân tài và nâng cao năng lực thực thi chính là đầu tư cho năng lực phát triển dài hạn của quốc gia, tạo nền tảng để Việt Nam phát huy nội lực, nâng cao sức cạnh tranh và hiện thực hóa khát vọng phát triển nhanh, bền vững trong giai đoạn mới.
