Ngày 19/5/2026 là tròn 136 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh. Sinh thời, vị lãnh tụ vĩ đại của nhân dân Việt Nam luôn chú trọng đến việc quy tụ lòng dân. Bởi, theo Người, “Trong bầu trời không gì quý bằng nhân dân. Trong thế giới không gì mạnh bằng lực lượng đoàn kết của nhân dân... Trong xã hội không có gì tốt đẹp, vẻ vang bằng phục vụ cho lợi ích của nhân dân”. Tư tưởng trọng dân của Người đang được kế thừa và phát triển để xây dựng đất nước trong thời đại mới.
Tư tưởng “trọng dân” của Chủ tịch Hồ Chí Minh là một nội dung cơ bản, quan trọng và xuyên suốt trong toàn bộ sự nghiệp cách mạng của Người, đến nay vẫn còn nguyên giá trị lý luận và thực tiễn. Lòng dân được củng cố là điểm tựa vững chắc để xây dựng, bảo vệ và phát triển đất nước cường thịnh, hạnh phúc.
Đặt nhân dân ở vị trí trung tâm
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đưa ra quan niệm về dân với nội hàm rất rộng. Người thường gọi nhân dân bằng nhiều cách gọi khác nhau, như “dân”, “dân ta”, “dân chúng” hay “đồng bào”, thể hiện sự gần gũi và dễ hiểu. Theo Người, dân là tập hợp đa số những người khác nhau về dân tộc, tôn giáo, giới tính, giai tầng khác nhau, sống ở trong nước hay ở nước ngoài, không phân biệt trai gái, giàu nghèo, tôn giáo.
Chủ tịch Hồ Chí Minh nhấn mạnh tư tưởng “trọng dân” trong nhiều bài nói, bài viết và thực hành trong thực tiễn cách mạng theo chân lý “việc gì có lợi cho dân phải hết sức làm, việc gì có hại cho dân phải hết sức tránh”. Người nhiều lần khẳng định tư tưởng lấy dân làm gốc: “Gốc có vững cây mới bền, Xây lầu thắng lợi trên nền nhân dân”; có lực lượng dân chúng thì việc to tát mấy, khó khăn mấy làm cũng được.
Người đặt nhân dân ở vị trí trung tâm, nhấn mạnh không có gì mạnh bằng sức mạnh đoàn kết của nhân dân.
Có thể nói, coi trọng và xác định nhân dân là mục tiêu, động lực của cách mạng là một trong những nội dung cơ bản của tư tưởng “trọng dân” của Chủ tịch Hồ Chí Minh, bởi dân là điểm xuất phát và cũng là điểm đến cuối cùng trong toàn bộ quan điểm và hoạt động cách mạng của Người.
Muốn đi xa phải dựa vào dân, muốn phát triển bền vững phải giữ được lòng dân, muốn bước vào kỷ nguyên phồn vinh, hùng cường phải đặt Nhân dân ở vị trí trung tâm của mọi quyết sách, mọi phong trào, mọi hành động.
Trọng dân để phát triển đất nước hiện nay
Kế thừa tư tưởng trọng dân của Chủ tịch Hồ Chí Minh, ngày nay Việt Nam đang quy tụ lòng dân thành sức mạnh, biết biến tình yêu nước thành hành động, biết chuyển hóa khát vọng độc lập, tự do, hạnh phúc thành những kỳ tích phi thường.
Trong khuôn khổ Đại hội Mặt trận Tổ quốc lần thứ XI vừa diễn ra tại Hà Nội (11 - 13/5), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh rằng khi dân tộc Việt Nam đoàn kết, lòng dân quy tụ, ý chí toàn dân thống nhất thì đất nước vượt qua mọi khó khăn, làm lên những kỳ tích mang tính vĩnh cửu. Đó không chỉ là một sự tổng kết lịch sử, mà còn là một chân lý phát triển. Đại đoàn kết toàn dân tộc không chỉ được nhìn nhận như một truyền thống quý báu, một di sản tinh thần, mà còn được nâng lên thành năng lực phát triển quốc gia. Đây là một cách tiếp cận rất hiện đại. Lòng dân không chỉ là nền tảng chính trị, mà còn là nguồn lực mềm, một động lực nội sinh có ý nghĩa quyết định đối với phát triển bền vững.
Khi dân đồng hành, mọi nguồn lực sẽ được khơi thông. Khi dân được tôn trọng, được lắng nghe, được tham gia, được thụ hưởng, sức sáng tạo của xã hội sẽ được giải phóng. Đó là lý do vì sao đặt lòng dân vào trung tâm là một yêu cầu phát triển.
Tinh thần “Dân là gốc” được cụ thể hóa thành những tiêu chí rất rõ ràng: mọi chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, mọi chương trình, phong trào, cuộc vận động của Mặt trận đều phải xuất phát từ nhu cầu, nguyện vọng, quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của Nhân dân; hướng tới mục tiêu nâng cao đời sống vật chất, tinh thần và hạnh phúc của Nhân dân.
Ông Nguyễn Công Hùng, Phó Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam, đại biểu tham dự Đại hội Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, chia sẻ: "Tổng Bí thư, Chủ tịch nước giao cho Mặt trận Tổ quốc nhiệm vụ tiếp cận gần với nhân dân, lấy nhân dân làm chủ thể, lấy nhân dân làm trọng tâm, dân làm, dân thụ hưởng. Điều ấn tượng nhất của chúng tôi là lòng dân, được nhân dân ủng hộ và nêu cao vai trò gắn kết".
Ông Nguyễn Viết Chức, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa - Giáo dục của Quốc hội cho rằng: "Dân là gốc, kế thừa một định hướng có tính xuyên suốt của Đảng ta ngay từ khi thành lập. Giờ đây đều lấy trung tâm là nhân dân, phát triển kinh tế – xã hội, đất nước là để phục vụ con người. Câu nói để dân thụ hưởng không còn là khẩu hiệu mà nó phải trở thành quyết sách mà trong mọi quyết sách lớn đều được thể hiện lấy nhân dân làm trung tâm, xoay quanh trục con người để phục vụ".
Lịch sử Việt Nam chính là lịch sử của một dân tộc biết quy tụ lòng dân thành sức mạnh, biết biến tình yêu nước thành hành động. Từ tư tưởng trọng dân của Chủ tịch Hồ Chí Minh, ngày nay, Việt Nam đang chuyển hóa khát vọng độc lập, tự do, hạnh phúc thành những kỳ tích phi thường.
