Thế giới đang biến động nhanh và khó lường, đòi hỏi Việt Nam phải chủ động phòng ngừa, nâng cao sức chống chịu và khả năng thích ứng. Đây cũng là một trong số những trọng tâm được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề cập trong phát biểu khai mạc tại Hội nghị Trung ương 3 khóa XIV. Tự chủ chiến lược và nâng cao năng lực hành động quốc gia là nền tảng để Việt Nam phát triển nhanh, bền vững trong kỷ nguyên mới.
Chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước không chỉ là định hướng phát triển trong nước mà còn thể hiện rõ tư duy đối ngoại của Việt Nam: củng cố nội lực để chủ động hội nhập và nâng cao vị thế quốc gia.
Tự chủ chiến lược bắt đầu từ nội lực
Tự chủ chiến lược không phải là khép kín, mà là giữ vững quyền tự quyết trong lựa chọn con đường phát triển, đồng thời chủ động khai thác hiệu quả các nguồn lực quốc tế vì lợi ích quốc gia.
Dưới góc nhìn đó, Đại sứ Nguyễn Quang Khai, một chuyên gia đối ngoại, cho rằng điểm mới trong thông điệp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hội nghị Trung ương 3 khóa XIV chính là sự chuyển đổi từ tư duy ứng phó sang tư duy kiến tạo năng lực quốc gia.
Đại sứ Nguyễn Quang Khai bày tỏ: "Tôi cho rằng thông điệp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại phát biểu khai mạc Hội nghị Trung ương 3 rất có ý nghĩa cho Việt Nam trong kỷ nguyên mới. Dưới góc nhìn đối ngoại, tự chủ chiến lược và nâng cao năng lực hành động quốc gia là chuyển đổi trạng thái từ thụ động sang chủ động. Một quốc gia chỉ thực sự có vị thế khi vừa có nội lực vững chắc, vừa có khả năng chuyển hóa những cơ hội từ bên ngoài thành động lực phát triển. Vì vậy, tự chủ chiến lược luôn gắn liền với năng lực hành động quốc gia, tức khả năng biến các quyết sách thành kết quả cụ thể thông qua một nền quản trị hiệu quả, một nền kinh tế có sức chống chịu cao và một nền đối ngoại chủ động, linh hoạt”.Theo Đại sứ Nguyễn Quang Khai, nếu tự chủ chiến lược là khả năng lựa chọn đúng hướng đi thì năng lực hành động quốc gia chính là khả năng biến lựa chọn đó thành kết quả.
Những kết quả đạt được trong 6 tháng đầu năm phần nào phản ánh năng lực đó. Mạng lưới đối tác mở rộng, ngoại giao kinh tế mang về hàng trăm thỏa thuận hợp tác, trong đó tỷ trọng lớn thuộc các lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Tăng trưởng GDP đạt 8,18%, cao nhất trong nhiều năm, cho thấy các chủ trương lớn đang từng bước được chuyển hóa thành kết quả phát triển cụ thể.
Quan trọng hơn, cộng đồng quốc tế ngày càng nhìn nhận Việt Nam không chỉ là một nền kinh tế tăng trưởng nhanh mà còn là một quốc gia có năng lực thực thi chính sách và duy trì ổn định dài hạn. Việc Ngân hàng Thế giới đưa Việt Nam vào nhóm quốc gia có thu nhập trung bình cao là một minh chứng. Giám đốc Ngân hàng thế giới tại Việt Nam, bà Mariam Sherman, cho rằng: “Cột mốc này giúp củng cố hơn nữa niềm tin quốc tế vào triển vọng kinh tế dài hạn của Việt Nam và vị thế của đất nước như một điểm đến đầu tư. Việt Nam đã có sẵn nhiều yếu tố cần thiết: lực lượng lao động trẻ và tài năng, ổn định kinh tế vĩ mô, vị trí chiến lược tại trung tâm khu vực tăng trưởng của châu Á và có lẽ quan trọng nhất là tham vọng mạnh mẽ và sự sẵn sàng cải cách và thích ứng. Chương tiếp theo của Việt Nam sẽ được định hình không chỉ bởi tốc độ tăng trưởng mà còn bởi chất lượng của sự tăng trưởng đó”.
Tự chủ để hội nhập sâu rộng hơn
Tốc độ tăng trưởng, khả năng duy trì cải cách và giữ ổn định kinh tế vĩ mô là những yếu tố hình thành niềm tin chiến lược của cộng đồng quốc tế đối với Việt Nam. Trong một thế giới nhiều biến động, niềm tin chiến lược ngày càng trở thành tài sản quý giá trong quan hệ giữa các quốc gia, được xây dựng bằng năng lực hành động, bằng khả năng biến tầm nhìn thành kết quả và cam kết thành hiện thực.
Thông điệp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước tại Hội nghị Trung ương 3 cũng khẳng định quan điểm nhất quán của Việt Nam một quốc gia càng có nội lực, càng có năng lực hành động thì càng có khả năng mở rộng hợp tác bình đẳng, hiệu quả và bền vững. Quan điểm này cũng nhất quán với tư duy đối ngoại mà Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nhiều lần nhấn mạnh trước đó: “Chúng tôi xác định hội nhập quốc tế là một động lực quan trọng để phát triển đất nước. Muốn có hòa bình, muốn có phát triển thì phải mở cửa với bên ngoài. Thực tế thì nền kinh tế Việt Nam có độ mở rất cao. Về an ninh, Việt Nam cũng gắn kết chặt chẽ với an ninh khu vực, thế giới. Chúng tôi cho rằng cần phải coi trọng và nâng tầm hội nhập quốc tế, xem hội nhập quốc tế không chỉ là một động lực cho phát triển mà còn là một phương thức hàng đầu để thực hiện các mục tiêu chiến lược của đất nước”.
Với nền tảng tự chủ chiến lược và năng lực hành động ngày càng được củng cố, Việt Nam đang khẳng định không chỉ một tầm nhìn phát triển đúng đắn mà còn khả năng biến tầm nhìn ấy thành hiện thực. Năng lực hành động sẽ tiếp tục bồi đắp niềm tin của cộng đồng quốc tế, tạo động lực để Việt Nam hội nhập sâu rộng, hợp tác hiệu quả và phát triển bền vững.
