Những giải pháp trọng tâm để phát triển kinh tế, xã hội giai đoạn 2026 - 2030

Các đại biểu Quốc hội đã đưa ra những giải pháp trọng tâm để phát triển kinh tế, xã hội giai đoạn 2026 - 2030, bảo đảm tăng trưởng hằng năm hai con số, GDP từ 10%/năm trở lên.

Thảo luận về kế hoạch phát triển kinh tế xã hội giai đoạn 2026-2030, nhiều ý kiến đại biểu Quốc hội bày tỏ tán thành cao với những đánh giá về tình hình, bối cảnh quốc tế của Chính phủ, đồng thời tán thành với các quan điểm, mục tiêu, các nhóm giải pháp và nhiệm vụ mà Chính phủ báo cáo trước Quốc hội. Cụ thể là các giải pháp, như: đổi mới mô hình tăng trưởng; hoàn thiện thế chế, tháo gỡ các điểm nghẽn; tăng cường, phát huy hiệu quả liên kết vùng, sản xuất theo chuỗi giá trị; nâng cao hiệu quả của đầu tư công...

Khơi thông nguồn lực thể chế, tạo bứt phá phát triển kinh tế - xã hội

Khơi thông nguồn lực thể chế là chìa khóa then chốt để tạo bứt phá phát triển kinh tế - xã hội. Do đó, cần tiếp tục cải cách thể chế hơn nữa, phân cấp phân quyền mạnh mẽ hơn cho địa phương, đặc biệt là đất đai và đầu tư tư nhân; tập trung hoàn thiện pháp luật về đất đai, đầu tư công và tạo vùng an toàn pháp lý cho doanh nghiệp. Ông Trịnh Xuân An, đại biểu Quốc hội tỉnh Đồng Nai, đề xuất: “Đề nghị chuyển mạnh tư duy Nhà nước từ quản lý doanh nghiệp sang đồng hành cùng doanh nghiệp, tập trung giảm rủi ro pháp lý. Đồng thời, có các cơ chế thiết thực để các doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận vốn, đất đai và tham gia sâu vào chuỗi giá trị. Thủ tục hành chính cần cải cách hơn nữa".

Khu vực kinh tế tư nhân, được coi là quan trọng nhất của nền kinh tế nhưng vẫn đang bị xem là vận hành trong khuôn khổ thể chế chưa tương xứng. Những lĩnh vực chiến lược, công nghệ cao, hạ tầng… thiếu vắng hoặc hạn chế vai trò dẫn dắt của kinh tế tư nhân. Ông Phạm Trọng Nhân, đại biểu Quốc hội Thành phố Hồ Chí Minh, góp ý: “Tôi kiến nghị Quốc hội đưa vào chương trình Lập pháp một đạo luật khung có tính nền tảng, Luật bảo đảm quyền phát triển kinh tế tư nhân. Đạo luật này tập trung vào 3 trụ cột. Thứ nhất, là luật hóa các nguyên tắc bình đẳng thực chất và nhất quán giữa các thành phần kinh tế, từ đất đai, tín dụng, thị trường… Thứ hai, xác lập vùng an toàn pháp lý cho hoạt động sản xuất kinh doanh và bảo vệ quyền tài sản dài hạn, hạn chế tối đa rủi ro phát sinh từ thay đổi chính sách. Thứ ba, thiết lập cơ chế giám sát thông qua báo cáo thường niên của Chính phủ trước Quốc hội về thực thi các quyền của khu vực kinh tế tư nhân để đánh giá toàn diện khu vực này".

Đổi mới mô hình tăng trưởng, chuyển từ chiều rộng sang chiều sâu

Đối với mục tiêu tăng trưởng 2 con số, từ 10%/năm trở lên trong giai đoạn 2026 – 2030, các đại biểu Quốc hội cho rằng đây là thách thức lớn, nhưng là con đường tất yếu. Dưới góc độ của Chính phủ, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cho rằng để đáp ứng được yêu cầu tăng trưởng cao, ổn định, thực chất và bền vững, cùng với các giải pháp đang triển khai, không có con đường nào khác là phải đổi mới mô hình tăng trưởng và phải thực hiện hết sức mạnh mẽ, thay đổi căn bản cấu trúc của nền kinh tế. Vì vậy, Chính phủ tiếp tục xác định ổn định kinh tế vĩ mô là điều kiện tiên quyết, nền tảng để đạt tốc độ tăng trưởng kinh tế cao, liên tục và ổn định: “Mô hình tăng trưởng mới phải vận hành trên nền tảng thể chế phát triển hiện đại, cạnh tranh, văn hóa đổi mới sáng tạo trong toàn xã hội, hạch toán kinh tế và phân bổ hiệu quả nguồn lực trong nền kinh tế. Vì thế, Chính phủ đã trình Quốc hội 11 nhóm nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu trong giai đoạn 2026 đến 2030 với 92 nhiệm vụ cụ thể và những nhiệm vụ cần triển khai ngay trong năm 2026, gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng, thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số. Trong đó, trọng tâm là lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực phát triển chính; phát triển các động lực tăng trưởng mới, trọng tâm là kinh tế dữ liệu, kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn. Chính phủ cũng triển khai nhóm giải pháp để khai thác tối đa dư địa, tiềm năng của đất nước, đặc biệt là trong năm đầu khi đầu tư cho phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số chưa thể phát huy ngay tác dụng. Cùng với đó, phát huy vai trò của các thành phần kinh tế: thành phần kinh tế Nhà nước, thành phần kinh tế tư nhân, khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài trên cơ sở cạnh tranh bình đẳng, liên kết chuỗi giá trị".

Mô hình tăng trưởng mới là điểm then chốt mang tính quyết định. Theo các đại biểu Quốc hội, điều quan trọng không chỉ là đạt được tăng trưởng 2 con số mà cần giữ được ổn định, lâu dài. Bà Tạ Thị Yên, đại biểu Quốc hội tỉnh Điện Biên, góp ý: “Nếu đi theo cách tăng trưởng cũ, dựa nhiều vào vốn, tài nguyên và lao động giá rẻ thì sẽ khó đạt được mục tiêu, thiếu tính bền vững. Do đó, cần chuyển tăng trưởng dựa trên năng xuất, đổi mới sáng tạo và giá trị gia tăng, trong đó cần đặc biệt nhấn mạnh vai trò của kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn cũng như việc tận dụng cơ hội từ cuộc cách mạng công nghiệp 4.0".

Chính phủ xác định mục tiêu phát triển nhanh, bền vững đất nước, phấn đấu tăng trưởng GDP năm 2026 và bình quân 5 năm 2026 - 2030 từ 10% trở lên gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô; GDP bình quân đầu người đến năm 2030 đạt 8.500 USD (gấp 1,7 lần năm 2025); giữ vững môi trường hòa bình, ổn định; nâng cao mọi mặt đời sống của nhân dân, để nhân dân được thụ hưởng mọi thành quả của phát triển. Có như vậy mới thực hiện được tầm nhìn đến năm 2045, Việt Nam trở thành nước phát triển, thu nhập cao, công nghiệp hiện đại thuộc nhóm hàng đầu châu Á.