Nhân dân Việt Nam đang trong những ngày kỷ niệm 81 năm Cách mạng Tháng Tám thành công (19/8/1945 - 19/8/2026). Thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám không chỉ chấm dứt ách thống trị thực dân-phong kiến mà còn là một cuộc cách mạng vì con người - vì quyền sống, quyền tự do, quyền mưu cầu hạnh phúc. Từ sau thắng lợi vĩ đại ấy, hạnh phúc của nhân dân đã trở thành một mục tiêu hiến định trong mọi giai đoạn phát triển đất nước.
Cách mạng Tháng Tám không chỉ mang tính dân tộc mà còn mang giá trị nhân văn, nhân quyền.
Chủ động thực hành các giá trị tiến bộ của nhân loại
Cách mạng Tháng Tám đã giải quyết một cách căn bản và triệt để quyền được sống của người dân Việt Nam. Từ chỗ bị đẩy đến bờ vực diệt vong bởi nạn đói năm 1945 do chế độ phát xít và thực dân cùng với thiên tai, mất mùa gây ra, khiến hơn 2 triệu người chết, nhân dân Việt Nam đã giành lại quyền làm chủ đất nước, quyền tồn tại, quyền được sống trong một xã hội công bằng. Cách mạng không chỉ làm thay đổi vận mệnh dân tộc mà còn thay đổi số phận từng con người. Dưới chính thể Dân chủ Cộng hòa đầu tiên ở Đông Nam Á, lần đầu tiên người dân được gọi là “công dân,” được hưởng quyền và nghĩa vụ như nhau trước pháp luật.
Trong những ngày đầu giành độc lập, dù đất nước bộn bề khó khăn, Chính phủ lâm thời vẫn ban hành nhiều chính sách nhân đạo: xóa bỏ sưu thuế, tổ chức cứu đói, thực hiện khoan thư sức dân. Nền dân chủ cộng hòa non trẻ đã tiến hành các cuộc bầu cử phổ thông đầu phiếu, thực hiện quyền bầu cử, ứng cử cho mọi tầng lớp Nhân dân. Ngay năm 1946, khi nhiều quốc gia còn đang tranh luận về quyền cử tri của phụ nữ, cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên tại Việt Nam đã ghi nhận quyền bầu cử và ứng cử bình đẳng của phụ nữ. Đây không chỉ là bước tiến lịch sử mà còn là minh chứng cho thấy: Việt Nam không đứng ngoài hay đi sau các giá trị tiến bộ của nhân loại, mà đã chủ động thực hành các giá trị đó ngay từ ngày đầu thành lập nước.
Kiên định mục tiêu phát triển vì con người, vì hạnh phúc nhân dân
Tiếp nối những giá trị tiến bộ của Cách mạng Tháng Tám, Đảng và Nhà nước Việt Nam luôn xác định con người là nền tảng, là mục tiêu và là động lực của sự nghiệp phát triển bền vững. Phát biểu tại buổi gặp mặt các vị lãnh đạo không tái cử khóa XIV (ngày 18/08), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định: "Mỗi thế hệ có hoàn cảnh, nhiệm vụ khác nhau, nhưng đều chung mục tiêu phụng sự Tổ quốc, phục vụ Nhân dân. Lịch sử không đòi hỏi thế hệ sau lặp lại cách làm của thế hệ trước; nhưng đòi hỏi mỗi thế hệ đều phải trung thành với lý tưởng, mục tiêu của Đảng, biết kế thừa và có đủ bản lĩnh đổi mới để hoàn thành nhiệm vụ của thời đại mình".
Thực tế, 81 năm qua, trong hoàn thiện hệ thống pháp luật, việc bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của Nhân dân luôn là trọng tâm. Hiến pháp năm 2013 lần đầu tiên có tới 36 điều quy định trực tiếp về quyền con người và quyền công dân. Hàng loạt đạo luật chuyên ngành, như: Bộ luật Dân sự, Hình sự, Luật Trẻ em, Luật Bình đẳng giới, Luật Người khuyết tật... được ban hành nhằm cụ thể hóa các quyền theo hướng ngày càng toàn diện, phù hợp với thực tiễn trong nước và chuẩn mực quốc tế.
Cùng với đó, hệ thống an sinh xã hội được mở rộng về phạm vi và nâng cao về chất lượng. Tính đến cuối năm 2025, độ bao phủ bảo hiểm y tế đạt hơn 95% dân số, cao nhất từ trước đến nay. Đáng chú ý, kết quả mở rộng bao phủ bảo hiểm y tế lan tỏa mạnh mẽ tới các nhóm yếu thế, người nghèo, cận nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số, người sinh sống ở vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn. Tỷ lệ trẻ em đến trường và hoàn thành chương trình tiểu học đạt trên 98%. Người khuyết tật, người cao tuổi và đồng bào dân tộc thiểu số được hưởng nhiều chính sách hỗ trợ về việc làm và phát triển sinh kế.
Trong các định hướng lớn của Đại hội lần thứ XIV của Đảng, yếu tố “con người” luôn được đặt ở vị trí trung tâm. Điều này đang được hiện thực hóa trong các chính sách cụ thể. Khi mới đây, Bộ Y tế đề xuất mô hình chăm sóc người cao tuổi tại cộng đồng; khi ngành giáo dục hướng tới một môi trường học tập nhân văn; khi các địa phương đầu tư vào không gian xanh, vào thiết chế văn hóa, vào chất lượng sống của người dân… Tất cả đều phản ánh một sự chuyển dịch rõ ràng: phát triển “cho con người”. Ở cấp địa phương, Hà Nội là một ví dụ tiêu biểu. Khi thành phố xác định mục tiêu xây dựng “Thủ đô văn hiến – văn minh – hiện đại” thì đằng sau đó là một triết lý sâu sắc: Phát triển không chỉ để lớn hơn mà để người dân cảm thấy hạnh phúc hơn. Ông Vũ Đại Thắng, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội, cho biết: "Hiện nay, động lực chính để thúc đẩy phát triển vẫn là ngành dịch vụ. Nhưng từ năm 2027-2028 những ngành nghề mới, với giá trị gia tăng cao, công nghệ cao, những ngành mang ý nghĩa về văn hóa xã hội như: y tế, xã hội sẽ là động lực rất lớn để đạt mục tiêu phát triển toàn diện".
81 năm qua, hành trình của Việt Nam chứng minh rằng: Một quốc gia tôn trọng quyền con người nhất chính là quốc gia nỗ lực nhất để mọi người dân được sống trong hòa bình, có an sinh vững chắc và có cơ hội phát triển toàn diện. Đó không chỉ là kết quả của Cách mạng Tháng Tám, mà là nguyên tắc quản trị quốc gia của Việt Nam trong một thế giới hội nhập.
