34 tỉnh, thành phố đã hoàn thành việc lấy mẫu với khoảng 230.000 mộ liệt sĩ để giám định ADN xác định danh tính liệt sĩ, đạt 100% chỉ tiêu. Như vậy, 1 trong 5 mục tiêu trọng tâm của "Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ" đã về đích trước nhiều tháng. Đây là nỗ lực của nhiều địa phương trong thực hiện chiến dịch.
Tại tỉnh Điện Biên, giữa cái nắng chói chang, Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia A1, phường Điện Biên Phủ vẫn xanh mát với những hàng cây, thảm cỏ và những lối đi lát đá sạch sẽ. Trong không gian trang nghiêm, giữa những phần mộ nằm ngay ngắn là tiếng quốc xẻng xen lẫn những tiếng trao đổi khe khẽ, người đo đạc, người bóc tách từng khoảnh đất... Trung tá Đặng Xuân Hòa, Phó Chủ nhiệm Hậu cần - Kỹ thuật, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Điện Biên, cho biết: “Khó khăn ở Nghĩa trang A1 là hiện nay mộ ở đây đã được ốp đá hoàn thiện. Khi ốp đá rồi thì trọng lượng của nắp mộ để nâng ra để đào là rất nặng, tầm 6 tạ rưỡi đến 7 tạ, nếu sử dụng bằng tay thì rất khó khăn. Qua quá trình làm và nghiên cứu, chúng tôi đã nghiên cứu dùng con lăn trượt chạy ra, đẩy nắp mộ ra để chúng tôi tiến hành khai quật.”
Tại các Nghĩa trang Liệt sĩ trên địa bàn thành phố Đà Nẵng, các đội tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ làm việc không quản nắng mưa, ngày nghỉ. Tại Nghĩa trang liệt sĩ xã Duy Nghĩa, đội tìm kiếm cùng chính quyền địa phương cẩn thận đào từng xẻng đất, bốc từng mẩu di vật như mảnh xương, cây bút, cái nhẫn, chiếc khăn…, mỗi động tác được thực hiện nhẹ nhàng để không làm ảnh hưởng đến chất lượng mẫu. Trung tá Nguyễn Hữu Dũng, Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố Đà Nẵng, cho biết: “Quá trình tổ chức thực hiện nhiệm vụ phải tuyệt đối tránh không để cho nhiễm chéo. Trong thời tiết nắng nóng, tránh các sợi tóc thành viên đội tìm kiếm vô tình bay vào, tránh ảnh hưởng đến việc giám định hài cốt liệt sĩ”.
Tại Nghĩa trang Liệt sĩ Đức Cơ, tỉnh Gia Lai, các tổ công tác quân đội, y tế và chính quyền địa phương phối hợp nhịp nhàng từ khai quật, lấy mẫu, ghi chép, số hóa thông tin đến hoàn nguyên phần mộ. Mỗi thao tác đều được thực hiện cẩn trọng, tỉ mỉ để bảo đảm chất lượng mẫu phục vụ giám định ADN.
Mỗi mẫu hài cốt liệt sĩ được bàn giao, mỗi mẫu ADN được giải mã thành công không chỉ là yêu cầu của Chiến dịch mà còn là sự tri ân của thế hệ hôm nay đối với những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
