Nghe âm thanh tại đây:
Không chỉ nổi tiếng với những di tích tâm linh lâu đời, nơi đây còn gìn giữ nhiều giá trị văn hóa của đồng bào các dân tộc, góp phần tạo nên sức hút cho du lịch Lạng Sơn hôm nay.
Có những vùng đất khiến người ta nhớ bởi phong cảnh.
Có những nơi lại khiến người ta lưu luyến vì những câu chuyện được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Và phường Kỳ Lừa, tỉnh Lạng Sơn là một trong những nơi như thế.
Giữa nhịp sống của một đô thị đang từng ngày đổi mới, phường Kỳ Lừa vẫn lưu giữ được những thanh âm rất riêng. Tiếng chuông chùa Thành mỗi sớm mai. Mùi hương trầm bảng lảng trong đền Tả Phủ. Những phiên chợ đã tồn tại hàng trăm năm. Hay những hoa văn tinh xảo trên tấm vải của người Nùng Phàn Slình
Có lẽ chính những điều này khiến Kỳ Lừa không chỉ là một điểm đến, mà là một vùng ký ức của Xứ Lạng.
Đền Tả Phủ nằm lặng lẽ giữa lòng Kỳ Lừa. Hơn ba thế kỷ qua, nơi đây vẫn là chốn người dân tìm về để dâng nén hương đầu năm, cầu bình an, cầu mùa màng thuận lợi.
Điều níu chân du khách không chỉ là kiến trúc cổ hay những pho tượng được gìn giữ nguyên vẹn, mà còn là câu chuyện về vị quan Thân Công Tài, người có công mở mang vùng biên, phát triển phố chợ Kỳ Lừa thành trung tâm giao thương sầm uất một thời.
Ông Đặng Minh Thuận, thành viên thường trực đền Tả Phủ, phường Kỳ Lừa, tỉnh Lạng Sơn, cho biết: "Đền Tả Phủ không phải thờ gương mặt theo truyền thuyết mà thờ người thật, việc thật. Thời kỳ Ngài ở trên Lạng Sơn, công lao của Ngài lớn lắm. Vừa giữ yên được bờ cõi của Lạng Sơn khi đấy, đồng thời Ngài vận động nhân dân ở bên mình và các phường ở bên Trung Quốc sang mở mang, khai thị từ lúc còn rậm rạp đồi núi, để thành lập phố chợ Kỳ Lừa này từ thế kỷ 17."
Đi sâu hơn vào những bản làng ở phường Kỳ Lừa, vẫn còn những người phụ nữ Nùng Phàn Slình lặng lẽ giữ nghề thêu truyền thống.
Không có chiếc máy nào thay được đôi bàn tay của họ. Từng họa tiết trên áo, khăn hay túi vải đều được thêu bằng tay từ những ký ức cha ông để lại. Mỗi đường chỉ là một câu chuyện về núi rừng, về mùa lúa, về cuộc sống của người Nùng nơi biên viễn.
Nghệ nhân Hà Thị Thơm, cư trú tại khối Hợp Tân, phường Kỳ Lừa, tỉnh Lạng Sơn, chia sẻ: "Làng nghề này từ xa xưa ông cha đã để lại. Tôi lớn lên đã thấy ông bà, bố mẹ trồng bông, dệt vải, nhuộm đen để làm quần áo. Để làm được chiếc túi thì cắt từ những mảnh vải đen rồi thêu bằng phương pháp thủ công bằng tay hết."
Các chuyên gia nghiên cứu văn hóa cũng cho rằng, giá trị của Kỳ Lừa nằm ở sự giao thoa giữa tín ngưỡng, lịch sử và đời sống cộng đồng. Đó không phải là những di tích đứng riêng lẻ, mà là một không gian văn hóa còn sống.
Thạc sỹ Nguyễn Quang Trung, chuyên gia đào tạo và phát triển du lịch tâm linh tại Việt Nam, nhận định: "Kỳ Lừa cần phải có được hệ thống nguồn nhân lực từ người quản lý di tích, người dân địa phương, cơ quan quản lý cần truyền thông, giới thiệu, hướng dẫn lịch sử, nguồn gốc những ngôi đình, ngôi đền, ngôi chùa đến cho du khách và hướng dẫn du khách cách hành sử đúng trong không gian linh thiêng. Du lịch tâm linh cần lấy cốt lõi là lễ hội, vì lễ hội mang lại nhiều giá trị lợi ích về giá trị giữ gìn, bảo tồn. ."
Nhận diện rõ tiềm năng ấy, chính quyền địa phương đang từng bước xây dựng các sản phẩm du lịch gắn với bảo tồn di sản, phát huy bản sắc và nâng cao chất lượng dịch vụ.
Bà Hồ Thị Tố Uyên, Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân phường Kỳ Lừa, tỉnh Lạng Sơn, cho biết: "Du lịch tâm linh tại phường Kỳ Lừa, chính quyền địa phương trong thời gian tới sẽ có những đầu tư nhất định, như chùa Bắc Nga sẽ mở rộng không gian, giữ gìn bản sắc vốn có. Ngoài tâm linh, chúng tôi còn có cho du khách trải nghiệm sản xuất thủ công truyền thống thêu tay truyền thống của người Nùng Phà Slình trên địa bàn."
Người ta vẫn nói, một vùng đất chỉ thực sự hấp dẫn khi có câu chuyện để kể.
Và phường Kỳ Lừa là một nơi để thưởng thức điều đó dễ nhất. Có lẽ cũng bởi vậy mà mỗi người khi rời Kỳ Lừa đều mang theo một điều gì đó. Không chỉ là một chuyến đi mà là ký ức về một vùng đất vẫn đang lặng lẽ giữ hồn văn hóa Xứ Lạng giữa dòng chảy của cuộc sống hôm nay.
