Trong bối cảnh doanh nghiệp vẫn đang chịu nhiều áp lực về chi phí logistics, một chính sách hỗ trợ quy mô lớn đã được Thành phố Hồ Chí Minh triển khai. Từ ngày 1/7, thành phố miễn toàn bộ phí sử dụng hạ tầng cảng biển trong 3 năm, tính đến hết 30/6/2029.
Theo số liệu của Drewry World Container Index, chỉ số theo dõi giá cước của 8 tuyến vận tải container chính trên toàn cầu, nếu cách đây 5 tháng, giá vận chuyển 1 container 40 feet trung bình là khoảng 1.900 USD, thì nay đã tăng hơn gấp đôi lên 4.200 USD. Chi phí logistics quốc tế liên tục tăng cao, biến động khó lường khiến phát sinh thêm chi phí, tạo thêm áp lực cho các doanh nghiệp. Chính bởi vậy, chính sách miễn phí sử dụng hạ tầng cảng biển của Thành phố Hồ Chí Minh được đánh giá là hết sức kịp thời vào thời điểm này. Tại Việt Hoa Group, mỗi năm doanh nghiệp này thực hiện khoảng 13.000 lượt container xuất nhập khẩu qua hệ thống cảng biển Thành phố Hồ Chí Minh. Với mức phí hạ tầng cảng biển 500.000 đồng (khoảng 20 USD) cho mỗi container 40 feet, doanh nghiệp phải chi khoảng 6,5 tỷ đồng (250.000 USD) mỗi năm. Như vậy, việc được miễn phí trong 3 năm sẽ giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí logistics gần 20 tỷ đồng (gần 800.000 USD). Ông Dương Thanh Khuấn, Tổng giám đốc Việt Hoa Group, cho biết: "Điều này giúp san sẻ khó khăn cho doanh nghiệp... Hiện những gánh nặng cho doanh nghiệp là cước biển tăng, giá xăng dầu tăng, dịch vụ logistics tăng do bất ổn chính trị".
Theo thống kê, thành phố hiện có hơn 94.000 doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ nộp phí hạ tầng cảng biển, với tổng số thu dự kiến từ loại phí này là khoảng 2.390 tỷ đồng/năm (gần 92 triệu USD). Với chính sách mới ban hành, các doanh nghiệp, đơn vị, cá nhân thực hiện hoạt động xuất nhập khẩu, vận chuyển hàng hóa qua hệ thống cảng biển tại Thành phố Hồ Chí Minh sẽ được miễn 100% phí sử dụng công trình kết cấu hạ tầng, công trình dịch vụ và tiện ích công cộng, góp phần giảm trực tiếp chi phí logistics cho doanh nghiệp từ 0,5 - 0,8%. Đồng thời, tạo điều kiện để giảm giá các dịch vụ vận tải, kho bãi và giao nhận hàng hóa khi phí hạ tầng cảng biển được miễn. Ông Đỗ Thiên Anh Tuấn, Chuyên gia kinh tế, Giảng viên Trường Chính sách công và Quản lý Fulbright Việt Nam, cho rằng việc miễn phí trong 3 năm đồng nghĩa thành phố dự kiến giảm thu khoảng 7.170 tỷ đồng (286 triệu USD). Tuy nhiên, việc thành phố miễn phí hạ tầng cảng biển không chỉ giúp doanh nghiệp tiết giảm chi phí, mà còn tạo sức hấp dẫn cho thị trường: "Thành phố có thể giảm thu nhưng bù lại có thể thu từ các khoản khác, như: hoạt động vận tải tăng thì thành phố có thể thu từ thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp khi doanh nghiệp tăng trưởng... Rất nhiều khoản thu gián tiếp khác sẽ được phân bổ lại cho ngân sách thành phố và có thể đóng góp cho ngân sách Nhà nước".
Năm ngoái, toàn hệ thống cảng biển Thành phố Hồ Chí Minh thông quan hơn 24 triệu TEU (xếp hạng 8 thế giới), gắn với kim ngạch xuất nhập khẩu khoảng 200 tỷ USD trên địa bàn. Bên cạnh đó, tổng giá trị giao dịch thương mại qua cảng biển khu vực bao gồm giá trị hàng hóa, dịch vụ logistics và nhu cầu tài chính liên quan, ước tính lên tới hơn 1.000 tỷ USD/năm. Việc thành phố miễn phí hạ tầng cảng biển không chỉ giúp doanh nghiệp tiết giảm chi phí, mà còn tạo sức hấp dẫn cho thị trường. Đặc biệt là khi cuối tháng 5 vừa qua, thành phố đã ra mắt Hệ sinh thái Tài chính Hàng hải Quốc tế trong khuôn khổ Trung tâm Tài chính, với kỳ vọng trở thành cầu nối để doanh nghiệp hàng hải và tài chính Việt Nam tiếp cận nguồn vốn quốc tế.
