(VOV5) - Hiện nay toàn bộ kiến trúc chùa Keo còn 17 công trình với 128 gian theo kiểu “Nội Công, ngoại Quốc” trên 2022m2. Đó là các công trình kiến trúc chính như: tam quan, chùa Phật, điện Thánh, gác chuông, hành lang, vườn tháp v.v…

Chùa Keo tên chữ là Thần Quang tự thuộc địa phận xã Duy Nhất, huyện Vũ Thư, tỉnh Thái Bình. Chùa Keo gồm 2 cụm kiếm trúc: chùa là nơi thờ Phật và Đền thánh là nơi thờ đức Dương Không Lộ - vị quốc sư triều Lý đã có công dựng chùa.

Theo sử sách, Thiền sư Dương Không Lộ người làng Giao Thủy, phủ Hà Thanh, sinh năm 1016. Năm 29 tuổi ông đi tu. Năm 1061 sau khi sang Tây Trúc tu luyện về đạo Phật, ông về nước và cho dựng chùa Nghiêm Quang- tiền thân của chùa Thần Quang ngày nay. Năm 1167, đời vua Lý Anh Tông, nhà vua xuống chiếu đổi tên chùa Nghiêm Quang Tự thành Thần Quang tự.


Năm 1611, do sông Hồng sạt lở, chùa bị bão lũ làm đổ, nửa làng Dũng Nhuệ phiêu dạt sang tả ngạn sông Hồng. Thời đó có quan Tuần Thọ Hầu Hoàng Nhân Dũng cùng vợ là bà Lại Thị Ngọc Lễ xin chúa Trịnh Giang cho mời Cường Dũng Hầu Nguyễn Văn Trụ vẽ kiểu, vận động cả nước góp của xây dựng lại chùa. Qua 19 năm chuẩn bị, 28 tháng thi công, đến tháng 11 năm Nhâm Thân (1632) chùa Keo được tái tạo, khánh thành.

Toàn cảnh chùa Keo xây dựng thời đó gồm 21 công trình, với 157 gian trên khu đất rộng 58.000m2.

Hiện nay toàn bộ kiến trúc chùa Keo còn 17 công trình với 128 gian phân bố theo kiểu “Nội Công, ngoại Quốc” trên 2022m2. Đó là các công trình kiến trúc chính như: tam quan, chùa Phật, điện Thánh, gác chuông, hành lang, vườn tháp v.v…

Trải qua gần 500 năm tồn tại, qua nhiều lần tu bổ, tôn tạo, chùa Keo vẫn giữ nguyên bản sắc kiến trúc độc đáo có từ thời Lê Trung hưng thế kỉ 17. Tháng 9-2012, Chùa Keo được xếp hạng là di tích quốc gia đặc biệt, cùng với 10 di tích khác của cả nước.

Trong ánh nắng chiều tà của những ngày đầu hạ, cùng thưởng lãm nét kiến trúc độc đáo của chùa Keo cùng phóng viên Lan Anh:

Chùa Keo được xây dựng theo lối “Nội Công, ngoại Quốc”, tức là bên trong giống chữ Công (工), bên ngoài giống chữ Quốc (国). Nhìn sơ đồ tổng thể chùa Keo, dễ nhận ra điều này


Từ trên đê sông Hồng nhìn xuống, tam quan ngoại ẩn mình dưới bóng lá sum suê của cây đa cổ thụ tạo sự gần gũi.


Góc nhìn từ tam quan ngoại đến đến tam quan nội qua những hàng cột lim.

Tam quan nội nhìn từ xa in bóng xuống hồ xanh, mát lành. Hồ chữ nhật tạo sự tĩnh lặng ngăn cách thế giới ồn ào bên ngoài.


Men theo hồ là những hàng gạo cổ thụ




Tòa Tiền đường – tòa Thiêu hương – Phật kết cấu theo hình chữ Công là điểm đầu tiên khi bước qua tam quan nội.


Tấm bia đá điển hình về mỹ thuật thời Lê trung hưng đặt ở trước hiên Tiền đường.


Ánh nắng ban chiều qua khe hở giữa tòa Giá roi và Điện Phật




Khung cảnh sân chùa Keo yên bình


Con son đỡ đầu dư



Những nét chấm phá của chốn thiền môn


Trong tòa Giá roi có nhiều hoành phi và câu đổi cổ, có niên đại từ thời Nguyễn. Bức hoành phi lớn nhất ở giữa là “Lý thế quốc sư”, nghĩa là Quốc sư thời Lý ( Lời của Dương Không Lộ). Hoành phi nhỏ ngay dưới là Đại pháp sư. Bức hoành phi bên phải là Mỹ tục khả phong, bức bên trái là Thiện tục khả phong. Đây là những mỹ tự mà các triều đại phong kiến ban tặng cho làng Dũng Nhuệ.


Tháp chuông chùa Keo- một trong những biểu tượng không những của chùa Keo mà của cả những ngôi chùa Việt Nam



Những trang trí gỗ trên gác chuông chùa Keo. Điểm độc đáo của gác chuông là bằng những mộng gỗ xếp vào nhau mà không dùng bất kì một đinh sắt nào để gia cố


Khánh đá và cột cái gác chuông.