Nữ Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Ngô Thị Tuyển – người con gái gắn liền với huyền thoại Hàm Rồng, Thanh Hóa sáu mươi mốt năm trước (tháng 4/1965)– vừa mãi mãi ra đi ở tuổi 81. Sự ra đi của bà khép lại một hành trình dài, bình dị của một đời người, nhưng lại mở ra một cuốn phim ký ức sống động về một thời hoa lửa, nơi chủ nghĩa anh hùng cách mạng được viết nên từ chính những điều giản đơn nhất.
Nghe âm thanh bài viết tại đây:
Sinh ngày 20/2/1946 tại làng Nam Ngạn (nay thuộc phường Hạc Thành, tỉnh Thanh Hóa), cô gái trẻ Ngô Thị Tuyển bước vào cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước với tất cả sự hồn nhiên và lòng yêu nước nồng nàn của tuổi đôi mươi, giữa những ngày tháng 4 năm 1965 khốc liệt, khi dòng sông Mã cuộn sóng và cầu Hàm Rồng chìm trong mưa bom bão đạn, trận địa pháo phòng không của quân đội Việt Nam rơi vào tình thế ngặt nghèo vì thiếu đạn.
Nhớ về thời khắc lịch sử đó, ông Lê Ngọc Toàn, Chủ nhiệm Câu lạc bộ Người anh hùng và nhân chứng lịch sử Thanh Hóa, xúc động kể lại: “Trong thời khắc tháng 4 năm 1965, với sức bé vai gầy, anh hùng Ngô Thị Tuyển vác trên mình 2 thùng đạn dính vào nhau, trọng lượng vượt cả trọng lượng cơ thể, băng băng qua triền đê sông Mã xuống tàu chi viện cho hải quân để bảo vệ cầu Hàm Rồng. Sau này, bà được ra báo công trực tiếp với Chủ tịch Hồ Chí Minh.”
Hình ảnh một nữ dân quân chỉ nặng vỏn vẹn 42kg nhưng trên vai là hai hòm đạn pháo 37mm nặng tới 98kg – gấp đôi trọng lượng cơ thể – vượt qua lửa đạn đã trở thành một biểu tượng nổi tiếng. Sức mạnh nào đã giúp đôi vai gầy ấy gánh cả giang sơn? Đó là sức mạnh của ý chí quyết tâm giữ vững mạch máu giao thông chiến lược Bắc – Nam.
Với những cống hiến đặc biệt xuất sắc, bà được trao tặng hai Huân chương Chiến công hạng Ba, Huy hiệu Bác Hồ, và đến ngày 1/1/1967, bà chính thức được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Thế nhưng, điều khiến người ta kính trọng nhất ở người phụ nữ này chính là sự khiêm nhường. Đi qua vinh quang, chưa một lần bà tự nhận mình là người đặc biệt. Mỗi khi có ai nhắc về kỳ tích năm xưa, bà chỉ cười hiền, bảo rằng đó là công lao của tập thể, của đồng đội và của cả một thế hệ sẵn sàng hy sinh.
Trong mắt những người đồng đội năm xưa, "bà Tuyển vác đạn" của thời chiến hay "bà Tuyển hiền lành" của thời bình vẫn vẹn nguyên một tấm lòng son sắt, chân thành.
“Bà Ngô Thị Tuyển là người con gái tiêu biểu của đất Thanh Hóa. Trong mưa bom bão đạn, bà đã xông pha và kiên quyết thực hiện, hoàn thành nhiệm vụ. Trong đời sống hàng ngày, bà Tuyển san sẻ niềm vui, nỗi buồn với bà con làng xóm. Bà có những việc làm rất tốt trong cuộc sống hàng ngày.”
“Bà Ngô Thị Tuyển sống có bản lĩnh, có lập trường. Trong chiến đấu, bà là người gan dạ, dũng cảm. Trong công tác, bà luôn nhiệt tình, trách nhiệm.”
Chiến tranh lùi xa, người anh hùng ấy trở về với cuộc sống đời thường mộc mạc. Bà tiếp tục lao động, tham gia công tác xã hội và mang những câu chuyện của thế hệ mình đi thắp lửa cho tương lai.
Những bài học về lý tưởng sống, về ý chí vượt khó và sự khiêm nhường cứ thế thấm sâu vào tâm trí thế hệ trẻ một cách tự nhiên như hơi thở. Ông Lê Ngọc Toàn cho biết thêm về hành trình bền bỉ của bà trong thời bình: “Với tinh thần nhiệt huyết trong thời chiến cũng như thời bình, anh hùng Ngô Thị Tuyển luôn là tấm gương sáng. Bà đến các trường học, tổ chức chính trị xã hội để kể chuyện, lan tỏa thành công của Cách mạng Việt Nam. Những câu chuyện của bà rất chân thành.”
Là người bạn, người đồng chí cùng sinh hoạt tại Câu lạc bộ Người anh hùng và nhân chứng lịch sử Thanh Hóa, bà Nguyễn Thị Mai chia sẻ về người chị em thân thiết: “Bà Ngô Thị Tuyển là một người phụ nữ hiền lành, nhiệt huyết trong công việc truyền lại cho các cháu học sinh ở các trường biết được lịch sử của dân tộc Việt Nam. Đây là công việc rất giá trị và ý nghĩa.”
Nữ dân quân Nam Ngạn ngày ấy, nay đã về với đất mẹ. Sự ra đi của bà là mất mát to lớn đối với gia đình, đồng đội và mảnh đất xứ Thanh. Thế nhưng, hình ảnh người phụ nữ với đôi vai gầy vác 98kg đạn năm nào sẽ sống mãi, là một nét vẽ đẹp nét son trong bức tranh huyền thoại về chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam, tiếp tục soi đường và truyền cảm hứng cho những thế hệ hôm nay vững bước trên hành trình dựng xây và bảo vệ Tổ quốc.
