Khi những em nhỏ sinh ra và lớn lên tại Nhật Bản tự tin kể chuyện, đọc thơ, hát những bài hát về quê hương bằng tiếng Việt, đó cũng là lúc những hạt mầm ngôn ngữ và văn hóa Việt Nam đang tiếp tục được nuôi dưỡng nơi xa Tổ quốc.
"Con rất vui khi được học tiếng Việt cùng bố mẹ và các cô giáo. Con thích nói chuyện với ông bà ở Việt Nam bằng tiếng Việt. Sau này con muốn về Việt Nam nhiều hơn để tìm hiểu quê hương của mình."
Lời chia sẻ hồn nhiên của em Miyazaki Minh An vang lên giữa hội trường tại thành phố Fukuoka, Nhật Bản, khiến nhiều người tham dự không khỏi xúc động. Với những người lớn có mặt hôm ấy, niềm vui của Minh An không chỉ là niềm vui của một em nhỏ được vinh danh trong cuộc thi “Vui học tiếng Việt, nhớ ơn Bác Hồ”, mà còn là thành quả của hành trình bền bỉ gìn giữ tiếng mẹ đẻ cho thế hệ trẻ người Việt Nam sinh ra và lớn lên nơi xa quê hương.
Ngày 31/5, hướng tới Ngày Quốc tế Thiếu nhi 1/6 và kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Fukuoka phối hợp với Mạng lưới Giảng dạy tiếng Việt và gìn giữ văn hóa Việt Nam toàn cầu, Hội Người Việt Nam tại Fukuoka, Hội Phụ nữ Việt Nam tại Kyushu cùng các hội đoàn người Việt trong khu vực tổ chức chương trình “Vui học tiếng Việt, nhớ ơn Bác Hồ”.
Chương trình được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến, kết nối các điểm cầu tại Fukuoka, khu vực Trung Nam Nhật Bản và tỉnh Kumamoto. Đông đảo giáo viên, phụ huynh, tình nguyện viên và các em thiếu nhi người Việt Nam đã cùng tham gia ngày hội đặc biệt này.
Không đơn thuần là một hoạt động chào mừng Ngày Quốc tế Thiếu nhi, chương trình còn là dịp để cộng đồng người Việt tại Nhật Bản nhìn lại những nỗ lực chung trong việc giữ gìn tiếng Việt và bản sắc văn hóa dân tộc cho thế hệ trẻ.
Tham dự chương trình có bà Trịnh Thị Mai Phương, Tổng Lãnh sự Việt Nam tại Fukuoka; ông Nguyễn Duy Anh, Ủy viên Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Tổng Thư ký Mạng lưới Giảng dạy tiếng Việt và gìn giữ văn hóa Việt Nam toàn cầu; ông Hoàng Xuân Dũng, Chủ tịch Hội Người Việt Nam tại Fukuoka; ông Phạm Thanh Hoàng, Chủ tịch Hội Doanh nhân Việt Nam tại Kyushu cùng đại diện nhiều hội đoàn người Việt Nam tại Nhật Bản.
Phát biểu tại chương trình, ông Nguyễn Duy Anh cho rằng việc giữ gìn tiếng Việt cho trẻ em Việt Nam ở nước ngoài không chỉ là nhiệm vụ giáo dục mà còn là trách nhiệm gìn giữ căn cước văn hóa dân tộc.
Theo ông, điều đáng quý nhất của phong trào dạy và học tiếng Việt tại Kyushu hiện nay là sự hình thành của một mô hình cộng đồng đồng hành toàn diện. Trong mô hình đó, cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài, các hội đoàn, giáo viên tình nguyện, phụ huynh và các em nhỏ cùng chung tay vì một mục tiêu chung là gìn giữ tiếng Việt và văn hóa Việt Nam.
Ông Nguyễn Duy Anh chia sẻ: “Kyushu đang từng bước xây dựng một mô hình giữ gìn tiếng Việt từ gốc rễ cộng đồng, trong đó mỗi gia đình là một lớp học đầu tiên, mỗi thầy cô là một người giữ lửa, mỗi hội đoàn là một điểm tựa và mỗi em nhỏ là một mầm xanh Việt Nam. Khi các em còn yêu tiếng Việt, còn muốn nói tiếng Việt, hát tiếng Việt và kể chuyện bằng tiếng Việt thì căn cước Việt Nam vẫn được tiếp nối một cách tự nhiên, ấm áp và bền lâu nơi xa Tổ quốc”.
Có lẽ chính những hình ảnh tại chương trình đã minh chứng rõ nét cho điều đó. Nhiều em nhỏ mang hai dòng văn hóa Việt Nam - Nhật Bản tự tin kể chuyện, đọc thơ, vẽ tranh và chia sẻ cảm nhận về Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng như quê hương Việt Nam bằng tiếng Việt. Những câu chữ còn đôi chỗ ngây ngô nhưng chứa đựng tình cảm chân thành dành cho cội nguồn.
Theo ông Nguyễn Duy Anh, đối với các em thiếu nhi Việt Nam đang sinh sống ở nước ngoài, tình yêu Tổ quốc có thể bắt đầu từ những điều rất giản dị: một câu chào bằng tiếng Việt, một bài hát tiếng Việt, một lời gọi ông bà, bố mẹ bằng tiếng mẹ đẻ hay một bức tranh về quê hương đất nước.
Đánh giá cao ý nghĩa của chương trình, bà Trịnh Thị Mai Phương, Tổng Lãnh sự Việt Nam tại Fukuoka cho rằng việc ngày càng có nhiều em nhỏ sinh ra và lớn lên ở nước ngoài vẫn yêu thích học tiếng Việt, tự tin sử dụng tiếng Việt và tích cực tham gia các hoạt động cộng đồng là tín hiệu đáng mừng.
Theo bà, kết quả đó có được nhờ sự đồng hành của gia đình, các hội đoàn và các lớp học tiếng Việt cộng đồng trong việc gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc cho thế hệ trẻ. Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Fukuoka sẽ tiếp tục phối hợp với các hội đoàn và Mạng lưới Giảng dạy tiếng Việt và gìn giữ văn hóa Việt Nam toàn cầu triển khai các hoạt động dành cho thanh thiếu niên, góp phần xây dựng cộng đồng người Việt Nam tại Nhật Bản đoàn kết, phát triển và luôn hướng về quê hương đất nước.
Tại chương trình, Ban Tổ chức đã vinh danh các em thiếu nhi tiêu biểu tham gia cuộc thi “Vui học tiếng Việt, nhớ ơn Bác Hồ”, đồng thời tuyên dương các tập thể, giáo viên, tình nguyện viên và phụ huynh có nhiều đóng góp cho phong trào dạy và học tiếng Việt trong cộng đồng người Việt Nam tại Nhật Bản.
Đằng sau những phần thưởng được trao là sự tận tụy của nhiều giáo viên tình nguyện đang âm thầm gieo chữ Việt nơi đất khách. Nhiều người duy trì lớp học trong nhiều năm liên tục, dành thời gian ngoài công việc chính để dạy tiếng Việt miễn phí cho trẻ em trong cộng đồng. Không ít phụ huynh cũng kiên trì tạo môi trường sử dụng tiếng Việt trong gia đình, giúp con em duy trì khả năng sử dụng tiếng mẹ đẻ dù sinh sống trong môi trường hoàn toàn bằng tiếng Nhật.
Ông Hoàng Xuân Dũng, Chủ tịch Hội Người Việt Nam tại Fukuoka, cho biết cộng đồng người Việt tại Kyushu luôn xác định việc duy trì tiếng Việt cho thế hệ trẻ là một trong những nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của công tác cộng đồng.
“Chúng tôi mong muốn các con không chỉ biết nói tiếng Việt mà còn hiểu lịch sử dân tộc, hiểu văn hóa Việt Nam và tự hào về nguồn cội của mình. Đó là nền tảng để các em trở thành những công dân toàn cầu nhưng vẫn giữ được bản sắc Việt Nam”, ông Hoàng Xuân Dũng nhấn mạnh.
Bên cạnh lễ trao giải, chương trình còn mang đến cho các em một ngày hội thiếu nhi đậm đà bản sắc Việt Nam với các tiết mục văn nghệ, hoạt động giao lưu và những phần quà ý nghĩa. Những bài hát về Bác Hồ, về quê hương đất nước được cất lên trong tiếng vỗ tay của phụ huynh và thầy cô, tạo nên không khí ấm áp, gắn kết giữa các thế hệ người Việt xa xứ.
Từ những lớp học cuối tuần, từ những buổi sinh hoạt cộng đồng, từ những câu chuyện kể bằng tiếng mẹ đẻ trong mỗi gia đình, tiếng Việt vẫn đang được nâng niu và trao truyền cho thế hệ trẻ người Việt Nam tại Nhật Bản. Và chính những em nhỏ như Minh An hôm nay sẽ là những nhịp cầu nối văn hóa, góp phần giữ cho tiếng Việt tiếp tục vang lên, tiếp tục lớn lên cùng cộng đồng người Việt nơi xa Tổ quốc.
