Tại cuộc thi AI for Ireland 2026 vừa diễn ra tại Ireland, Đề án GPal-trợ lý AI dành cho bác sĩ đa khoa của nhóm các bạn trẻ người Việt đã giành giải xuất sắc nhất. Mục tiêu của đề án là hỗ trợ giảm tình trạng quá tải trong khám chữa bệnh tại Ireland, đồng thời hỗ trợ hiệu quả cho hệ thống y tế toàn cầu, trong đó có Việt Nam. Chúng ta cùng tìm hiểu về đề án này qua ghi chép sau đây
Nghe âm thanh tại đây:
Đề án GPal-trợ lý AI dành cho bác sĩ đa khoa tại Ireland đã vinh dự được nhận giải thưởng xuất sắc nhất vì đáp ứng đủ các tiêu chí của Ban giám khảo cuộc thi AI for Ireland. Đó là có tính sáng tạo, có tính ứng dụng thực tiễn, nêu được vấn đề nhiều người quan tâm, đi vào bài toán cụ thể về việc vận hành hệ thống y tế của quốc gia này. Tác giả của Đề án là 4 bạn trẻ người Việt đang học tập và làm việc tại Ireland.
Các thành viên đều có những điểm mạnh riêng của mình đối với các ngành học như khoa học máy tính, ngành luật, ngành y và kỹ thuật. Cùng đồng nhất quan điểm cần phải giải quyết vấn đề quá tải y tế tại Ireland, tiến sĩ Dương Minh Quang, với vai trò trưởng nhóm đã kết nối các thành viên và cùng nhau lên ý tưởng cho đề án này:“Ý tưởng đến từ một buổi trò chuyện với người bạn nhiều năm làm việc và khởi nghiệp, làm công ty lớn và chúng tôi nói đến quả tải y tế. Từ đó, tôi nhen nhóm giải pháp để các bác sĩ làm tốt công việc hơn. Tôi liên hệ với một bạn học ngành y ở Đại học Calway. Sau cuộc trao đổi, chúng tôi có góc nhìn sâu hơn về công việc bác sĩ đa khoa để từ đó tìm ra bài toán cần giải quyết. Sau đó, tôi tiếp tục tìm ra mảnh ghép khác trong nhóm và chúng tôi xây dựng nên đề án của mình. Mục tiêu là giúp bác sĩ giảm bớt các công việc liên quan thủ tục hành chính, hỗ trợ đề xuất phương pháp điều trị cho bệnh nhân”.
Chị Nguyễn Hồng Ánh, tốt nghiệp ngành y của Đại học Galway, một trong những thành viên của nhóm cho rằng, việc xây dựng đề án là cần thiết để giúp nước này có thể giảm bớt tình trạng quá tải bệnh nhân và hỗ trợ cho các bác sĩ đa khoa trong việc khám và điều trị:“Việc quá tải bệnh nhân tại Ireland rất nan giải, đặc biệt là với bác sĩ gia đình. Bác sĩ gia đình là người chia bệnh nhân theo cấp độ như bệnh nặng phải cấp cứu, nhưng bệnh nhẹ có thể chữa trị trong cộng đồng. Trong khi đó, số lượng bệnh nhân đông mà bác sĩ không đủ. Lý do đấy đã giúp chúng tôi hình thành đề án để việc đặt lịch cho bệnh nhân dễ hơn và nâng cao trình độ làm việc, hệ thống làm việc hiệu quả nhanh và bệnh nhân tiếp cận tốt hơn với bác sĩ”.
Điểm mạnh của dự án là giải quyết được tình trạng khó tiếp cận với bác sĩ của cộng đồng người Việt tại đây nói riêng và người Ireland nói chung. Vì thế, đề án tập trung vào tình hình y tế của Ireland, từ đó, đề xuất giải pháp sử dụng công nghệ hỗ trợ cho bệnh nhân tiếp cận bác sĩ nhanh hơn, đồng thời bác sĩ có thể nắm được tình hình người bệnh cụ thể hơn trước khi họ đến khám. Đề án ra đời sau hai tháng với sự ủng hộ của người dân Ireland cũng như của cộng đồng người Việt tại đây. Tiến sĩ Dương Minh Quang cho biết:“Trước khi thăm khám, bệnh nhân có thể liên hệ phòng khám qua nhiều kênh như điện thoại, đặt lịch qua website và đến trực tiếp ở phòng khám. Có nhiều bệnh nhân đến thăm khám chia sẻ nhiều vấn đề khác về sức khỏe nên kéo dài thời gian, ảnh hưởng đến các bệnh nhân khác đang chờ và thời gian của bác sĩ. Đề xuất trợ lý ảo giúp cho bác sĩ có thể khai thác bệnh nhân tốt hơn. Chúng tôi làm rõ được vấn đề để bệnh nhân tự động xếp lịch khám. Bác sĩ nắm rõ tình trạng bệnh nhân trước khi đến phòng khám, họ sẽ chuản bị tốt hơn như trang thiết bị, những xét nghiệm cần làm. Từ đó, giải quyết được lịch khám hợp lý, bác sĩ chuẩn bị tốt hơn trước khi bệnh nhân đến khám. Thăm khám thì bác sĩ vừa khám vừa ghi chú tổng hợp thành bệnh án. Chúng tôi nhận thấy quá trình trao đổi đó có thể qua AI, chiết xuất hội thoại, tạo văn bản, tổng hợp thành thông tin quan trọng. Đề xuất 1 trợ lý có thể giúp tổng hợp tạo ra bệnh án, trở lý ảo tiếp theo phân tích bệnh án và hỗ trợ bác sĩ đề xuất chữa bệnh. Ở đây không sử dụng AI thay thế bác sĩ mà chỉ là hỗ trợ bác sĩ”.
Trong dự án này, các bạn trẻ khẳng định, AI với vai trò là trợ lý ảo sẽ hỗ trợ cho bác sĩ, còn không thể thay thế hoàn toàn việc chuẩn đoán, khám và điều trị cho người bệnh. Đặc biệt, các bạn trẻ người Việt mong muốn xây dựng được Đề án này để ứng dụng hiệu quả trong lĩnh vực y tế không chỉ ở Ireland mà còn ở nhiều quốc gia khác, trong đó có Việt Nam khi mà nguồn nhân lực y tế vẫn hạn chế so với nhu cầu khám bệnh. Tiến sĩ Dương Minh Quang cho rằng:“Khi mà phát triển thì tôi nghĩ là đề án có thể mở rộng ra quốc gia khác không, trong đó có quê hương của tôi là Việt Nam. Nhóm và bản thân tôi thấy có tính ứng dụng cao đối với hệ thống y tế của Ireland và của cả Việt Nam. Bởi vì nhu cầu cơ bản như khai báo thông tin, tiền khám và hỗ trợ tạo ghi chú, tạo bệnh án, phân tích bệnh án và đưa ra phác đồ điều trị rất hữu ích đối với hệ thống y tế Việt Nam. Vì hệ thống y tế Việt Nam cần ứng dụng công nghệ hỗ trợ cho nhân viên y tế cũng như bác sĩ và người bệnh sẽ có những trải nghiệm tốt hơn”.
Đó cũng chính là mục tiêu mà các trí thức trẻ người Việt ở Ireland mong muốn đạt được khi đưa ra được giải pháp tối ưu cho quá trình thăm khám bệnh nhân của các bác sĩ và khắc phục thiếu hụt tình trạng nguồn nhân lực. Chị Nguyễn Hồng Ánh cho biết:“Ứng dụng này được xây dưng ở Ireland nhưng có thể phát triển toàn cầu và Việt Nam. Việt Nam đang gặp phải tình trạng số bác sĩ ra trường không đủ vì bệnh nhân quá nhiều nên AI sẽ hỗ trợ. Tôi biết bệnh viện Việt Nam vẫn sử dụng viết bệnh án lên giấy, đơn thuốc viết tay thì cản trở lớn cho sử dụng AI. Cần thay đổi từ hồ sơ giấy tờ sang điện tử. Độ phủ sóng AI phụ thuộc vào bác sĩ và bệnh nhân. Bác sĩ lâu năm sẽ khó tiếp xúc với ứng dụng AI vì họ cần khả năng tin học nhất định nên tôi nghĩ là thích truyền thống. Bác sĩ trẻ dễ hơn. AI sẽ giảm tải việc thăm khám cho bệnh nhân của bác sĩ Việt Nam và tăng hiệu quả làm việc cho họ”.
Với 8 trang, không kể tài liệu tham khảo, Đề án GPal-trợ lý dành cho bác sĩ đa khoa tại Ireland của các bạn trẻ người Việt đã giành được giải thưởng cao bởi giúp khắc phục tình trạng quá tải của hệ thống y tế. Đồng thời, có triển vọng ứng dụng thực tiễn tại nhiều quốc gia khác, trong đó có Việt Nam. AI sẽ giúp cho các trí thức trẻ hoàn thiện và bổ sung thêm kiến thức cho mình trên các lĩnh vực mà mình theo đuổi.
