Trong giai đoạn hiện nay, chuyển đổi số để bảo tồn di tích, di sản là hết sức cần thiết. Đây chính là cầu nối đưa các di tích, di sản đến gần hơn với cộng đồng, đóng góp tích cực vào quá trình bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa.
Tại di tích 48 Hàng Ngang, Hà Nội, nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh viết bản Tuyên ngôn độc lập năm 1945, công nghệ đang được triển khai song song với phương thức trưng bày truyền thống. Bên cạnh hệ thống hiện vật gốc, công nghệ trình chiếu mapping giúp tái hiện không gian căn phòng lịch sử; thực tế ảo VR phục dựng bối cảnh Hà Nội mùa Thu năm 1945; cùng với đó là công nghệ hologram trình chiếu tư liệu và bản thảo theo cách trực quan hơn.
Sự kết hợp giữa dữ liệu số, ánh sáng và âm thanh đã góp phần làm rõ hơn câu chuyện lịch sử, giúp người xem tiếp cận một cách sinh động và giàu cảm xúc. Chị Ngô Thị Minh Tâm, công tác tại di tích 48 Hàng Ngang, cho biết: “Công nghệ hologram và công nghệ trình chiếu mapping để tái hiện không khí của Tháng 8 mùa Thu lịch sử và sự kiện Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Bản Tuyên ngôn độc lập tại Quảng trường Ba Đình. Công nghệ đó kết hợp âm thanh, ánh sáng và hình ảnh sống động. Qua đó, khách tham quan có thể cảm nhận như mình đang được sống trong những ngày tháng lịch sử.”
Không chỉ dừng lại ở các di tích gắn với dấu mốc lịch sử quan trọng, công nghệ còn đang mở rộng cách tiếp cận di sản tại nhiều không gian văn hóa khác ở Hà Nôi. Tại Hoàng Thành Thăng Long, trải nghiệm di sản được làm mới thông qua các chương trình trình chiếu quy mô lớn. Chương trình 3D Mapping tại khu vực Đoan Môn đã tái hiện một giai đoạn lịch sử huy hoàng của kinh thành Thăng Long xưa.
Tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám, chương trình “Trải nghiệm đêm Văn Miếu - Quốc Tử Giám” mang đến cho khách tham quan một diện mạo mới của khu di tích. Mọi di tích kiến trúc và không gian di sản đều trở nên ấn tượng, lung linh hơn song vẫn giữ được nét thâm trầm, tinh tế; đặc biệt là chương trình trình chiếu mapping 3D theo chủ đề “Tinh hoa đạo học”. Anh Nguyễn Thanh Tùng, phụ trách truyền thông của chương trình “Trải nghiệm đêm Văn Miếu - Quốc Tử Giám”, cho biết: “Tour tạo ra sự giao thoa giữa truyền thống và hiện đại, chương trình biểu diễn nhạc cụ dân tộc, và 2 bộ phim 3D Mapping được biểu diễn và chiếu ngay trên sân mái nhà Thái Học. Ở đó, âm thanh, hình ảnh biểu tượng sẽ kể lại những câu chuyện làm nên tinh hoa đạo học Việt Nam theo ngôn ngữ mà công chúng hôm nay, đặc biệt là giới trẻ và khách quốc tế, dễ tiếp cận hơn.”
Từ những không gian trưng bày truyền thống, các di tích tại Hà Nội đang từng bước chuyển mình, trở thành những điểm đến hấp dẫn trong đời sống văn hóa đương đại. Không chỉ dừng lại ở việc lưu giữ hiện vật, chuyển đổi số đang mở ra những cách tiếp cận mới, giúp di sản trở nên sinh động, gần gũi và dễ tiếp cận hơn với công chúng.
