Ở xã vùng đặc biệt khó khăn Trường Xuân, tỉnh Lâm Đồng, Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đang được hiện thực hóa bằng việc những làm cụ thể. Người dân tự hướng dẫn, giúp đỡ nhau làm các thủ tục hành chính ngay trên điện thoại thông minh.
Nghe âm thanh bài viết tại đây:
Trong không gian làm việc còn khá đơn sơ của Trung tâm phục vụ hành chính công xã Trường Xuân, tỉnh Lâm Đồng, câu chuyện về chuyển đổi số bắt đầu từ chiếc điện thoại trên tay một cán bộ trẻ. Nguyễn Đức Anh Tuấn, cán bộ phụ trách công nghệ thông tin của Phòng Văn hóa - Xã hội xã Trường Xuân, say sưa thao tác trên màn hình điện thoại.
Sinh năm 1999, Nguyễn Đức Anh Tuấn thuộc lớp cán bộ trẻ lớn lên cùng internet và công nghệ số. Nhưng điều đáng quý là Tuấn mang kiến thức công nghệ của mình để giải bài toán rất đời thường ở một xã vùng đặc biệt khó khăn: “Tôi đang xây dựng cho xã Trường Xuân một mini app trên nền tảng zalo để cải cách thủ tục hành chính. Dựa trên ý tưởng, công nghệ để phục vụ người dân thuận tiện nhất. Bởi vì bây giờ tất cả người dân đều có điện thoại thông minh rồi, mà zalo sử dụng nhiều, khi đến xã Trường Xuân, chọn vào mini app sẽ dễ dàng, thuận lợi hơn.”
Vừa chia sẻ, Tuấn vừa mở mini app mà anh tự thiết kế, tích hợp trên nền tảng Zalo. Giao diện đơn giản, nhưng các tính năng lại thiết thực, phù hợp với nhu cầu của người dân miền núi. Chỉ cần vài thao tác, người dân có thể liên kết trực tiếp đến cổng dịch vụ công quốc gia, tra cứu hồ sơ, đăng ký khai sinh, đăng ký thường trú, tạm trú…
Điều đáng quý ở xã Trường Xuân không chỉ là có cán bộ trẻ biết làm công nghệ, mà chính quyền xã cũng tạo điều kiện để những ý tưởng mới được thử nghiệm trong thực tiễn. Ông Lê Xuân Thuận, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Trường Xuân, cho biết: “Ở xã có một đội ngũ cán bộ công nghệ rất trẻ, mình chỉ nêu ý tưởng chuyển đổi số cộng đồng làm sao mà người dân tại chỗ làm được các dịch vụ trực tuyến trên điện thoại hoặc trên máy tính, liệt kê làm những lĩnh vực đơn giản nhất. Bây giờ người dân dùng nhiều nhất là mạng zalo nên tận dụng nền tảng zalo để xây dựng app thì phù hợp. Các bạn trẻ xây dựng app này và đăng ký một lần với Zalo là 20 triệu, trích từ nguồn kinh phí Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị.”
Thôn 2, xã Trường Xuân, là nơi có một tổ chuyển đổi số cộng đồng đang hoạt động. Địa điểm hoạt động của tổ khá đặc biệt, ngay trong một quán ăn nhỏ của thôn, quán này đã ngừng hoạt động và trở thành “lớp học số”. Tại đây, hằng ngày, người được hướng dẫn thao tác đăng nhập, người tập tải giấy tờ, người học cách tra cứu hồ sơ. Không khí ấy gợi cảm giác gần gũi như một lớp học cộng đồng thu nhỏ. Bà Dương Thị Yến Thủy, người dân thôn 2, đến để được hướng dẫn làm thủ tục hộ khẩu, chia sẻ: “Tôi lên đây để nhờ Tổ trưởng hướng dẫn làm nhập khẩu cho con tôi đang có hai hộ khẩu. Hộ khẩu mới với hộ khẩu cũ bị dính líu, tôi mới nhờ mấy anh hướng dẫn xóa một hộ khẩu. Lúc đầu thì chưa biết gì, nhờ mấy anh hướng dẫn từ từ thì giờ làm được rồi.”
Người trực tiếp hướng dẫn bà con là anh Thân Thanh Chương, Phó trưởng thôn, Tổ trưởng Tổ chuyển đổi số cộng đồng thôn 2. Anh Chương kể trước khi thành lập tổ, các thành viên được xã tập huấn rất kỹ, từ cách sử dụng mini app đến các thao tác giải quyết thủ tục hành chính cơ bản. Sau đó, những người đã thành thạo rồi thì hướng dẫn bà con trong thôn. Mô hình này tạo ra một cách học rất tự nhiên trong cộng đồng mà bà con gọi vui là “bình dân học vụ số”: “Tổ tiếp thu kiến thức công nghệ số rồi về truyền đạt, hướng dẫn lại cho các tổ chức, như: hội thanh niên, ban mặt trận, các đoàn thể, sau đó dần dần đến bà con có nhu cầu. Người biết chỉ cho người chưa biết, tức là mình hướng dẫn chứ không làm thay, để người dân tự làm rồi dần ai cũng biết làm hết cả, lan tỏa công nghệ số và tiện ích của công nghệ.”
Chị Lê Anh Tiến, cán bộ khoa học công nghệ Phòng Văn hóa - Xã hội xã Trường Xuân, cho biết khối lượng công việc của cán bộ xã hiện nay rất lớn, trong khi nhân lực còn mỏng. Vì vậy, các Tổ chuyển đổi số cộng đồng đang trở thành “cánh tay nối dài” của chính quyền địa phương giúp giải quyết công việc ngay từ cơ sở: “Các tổ công nghệ số rất nhiệt tình hỗ trợ cho người dân. Bước đầu kết quả rất tốt. Chỉ hơn 1 tuần mà 9 thôn, bản đã có hơn 118 lượt người dân đến để nhờ hỗ trợ, hướng dẫn thực hiện các thủ tục trực tuyến truyên dịch vụ công. Đã có rất nhiều người dân được hỗ trợ thành công.”
Dù còn rất nhiều khó khăn về hạ tầng, nguồn lực và con người, nhưng thuận lợi lớn nhất của xã Trường Xuân là có đội ngũ cán bộ trẻ, giỏi công nghệ, nhiệt huyết. Xã thí điểm triển khai mô hình Tổ chuyển đổi số cộng đồng tại 9 bản làng xa trung tâm. Tiến tới, xã Trường Xuân sẽ tổ chức nhân rộng tại tất cả 19 thôn, bản trong xã.
