Theo các chuyên gia văn hóa, đây là một trải nghiệm nghệ thuật toàn diện với trí tuệ nhân tạo, chứ không phải vở kịch do trí tuệ nhân tạo tạo ra. Kinh nghiệm tiên phong từ một trong những nước có nền sân khấu lâu đời, nổi tiếng hàng đầu thế giới như Cộng hòa Pháp, có gì đáng chú ý?
Các học giả nghiên cứu về Molière từ Đại học Sorbonne ở Paris và nhóm nghệ sĩ AI người Pháp Obvious đã hợp tác sản xuất tác phẩm có tựa đề "L'Astrologue ou les Faux Presages", tạm dịch là “Nhà chiêm tinh hay những điềm báo sai lầm”.
Dự án mang tên "Moliere Ex Machina" bắt đầu vào năm 2023 và sử dụng trí tuệ nhân tạo Mistral do Pháp phát triển, được đào tạo bằng các tác phẩm của Moliere, các văn bản trong thư viện cá nhân và các tài liệu lịch sử để tái tạo ngôn ngữ và sự hài hước của nhà viết kịch.
Cốt truyện xoay quanh Geronte, một người đàn ông tư sản cả tin, rơi vào bẫy của một thầy bói lừa đảo, kẻ âm mưu gả con gái của Geronte cho một người thợ làm tóc gian xảo, bất chấp tình yêu của cô dành cho người khác. Ngay trong lần đầu ra mắt, vở kịch đã nhận được sự đón nhận nồng nhiệt của khán giả: "Tôi nghĩ tinh thần của Molière đã được thể hiện rất tốt. Nó thực sự hiệu quả. Chúng tôi sử dụng cùng một cơ chế như trong các vở kịch Molière mà chúng ta đã biết. Vì vậy, đúng vậy, đó là một trải nghiệm thực sự tuyệt vời, một bất ngờ thú vị."
"Tôi không phải là chuyên gia về Molière, nhưng tôi thấy tác phẩm này có những nét thú vị, lôi cuốn, bất ngờ mà chúng ta đều biết là đặc trưng của Molière, và tôi đã tìm thấy chúng ở đây. Vì vậy, tôi đã cảm thấy gắn kết với tác phẩm mà không nghĩ rằng đó là trí tuệ nhân tạo, chỉ đơn giản là một tác phẩm hay với đầy đủ những yếu tố mà người ta mong đợi." - Những khán giả Pháp đã chia sẻ nhiệt thành sau buổi biểu diễn.
Theo các nghệ sĩ và nhà nghiên cứu tham gia dự án, trí tuệ nhân tạo (AI) và các cộng tác viên là con người đã cùng nhau xây dựng vở kịch, trong đó AI tạo ra khoảng 20 phiên bản cho mỗi cảnh, sau đó được chỉnh sửa qua 20 lần lặp lại trước khi đạt được kịch bản chính xác về mặt lịch sử. Văn bản sau đó được các chuyên gia về văn học thế kỷ 17 và các nhà ngôn ngữ học xem xét lại.
Các bản phác thảo gốc của Henri Gissey, một họa sĩ thế kỷ 17 và cộng tác viên của Molière, cũng được sử dụng để huấn luyện trí tuệ nhân tạo về thiết kế trang phục. Mickael Bouffard, giám đốc kiêm người đứng đầu Nhà hát Molière của Đại học Sorbonne, cho biết, nhà hát này tích hợp các kỹ thuật lịch sử, bao gồm trang phục và bối cảnh thủ công, để tái hiện các buổi biểu diễn sống động như thời Molière ở thế kỷ 17. Các sản phẩm trang phục được đội ngũ của Nhà hát Moliere Sorbonne tinh chỉnh và khâu tay bằng các kỹ thuật thêu và may đúng chuẩn thời kỳ đó.
Một trong những băn khoăn mà các nhà viết kịch đưa ra ban đầu là liệu vở kịch có ứng dụng AI có thể gây cười như cách Moliere đã làm không? Và thực tế đã trả lời là “có”: "Tôi không chắc mọi người có cười sau khi xem vở hài kịch này không? Một vở hài kịch do AI dựng có thể hài hước được không? AI có khiếu hài hước không? Và hôm nay, chúng ta đã thấy rằng “có”, và khán giả cười nhiều như khi tôi dàn dựng một vở kịch của Molière theo cách rất chính xác về mặt lịch sử. Vì vậy, sau buổi công chiếu này, tôi cảm thấy khá nhẹ nhõm." - Ông Mickael Bouffard nói.
Cũng theo giới nghiên cứu, việc tạo ra một vở kịch theo phong cách Moliere ở thế kỷ 17 bằng cách sử dụng AI cũng phần nào minh chứng cho việc trí tuệ nhân tạo không xấu. Vấn đề là các nhà sáng tạo sử dụng nó như thế nào để vừa tái hiện lịch sử, vừa tái hiện được phong cách của những cây viết lớn từ nhiều thế kỷ trước. Điều đó không thể thiếu bàn tay con người, kết hợp với trí tuệ nhân tạo để tác phẩm sáng tạo thêm phần ý nghĩa.
