115 năm trước, ngày 05/06/1911, từ Bến cảng Nhà Rồng (Sài Gòn-Gia Định), nay là Thành phố Hồ Chí Minh, người thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành (Chủ tịch Hồ Chí Minh) lên tàu Amiral Latouche-Tréville rời Tổ quốc, bắt đầu hành trình tìm đường cứu nước kéo dài gần 30 năm (05/06/1911 – 28/01/1941). Đây là mốc son đánh dấu bước ngoặt lịch sử của dân tộc Việt Nam, đồng thời cũng là biểu tượng của quá trình giao lưu và tiếp xúc toàn cầu ở châu Á đầu thế kỷ XX.
Theo Thiếu tướng, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Văn Sáu, Phó viện trưởng Viện Chiến lược và Lịch sử quốc phòng, sự kiện ngày 05/06/1911 đã mở ra hướng đi mới cho phong trào giải phóng dân tộc Việt Nam, từ chỗ bế tắc về đường lối cứu nước, dân tộc Việt Nam đã tìm thấy con đường cách mạng phù hợp với quy luật phát triển của thời đại. Thực tiễn lịch sử đã chứng minh từ sự lựa chọn mang tính lịch sử của Nguyễn Tất Thành năm 1911, cách mạng Việt Nam đã đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác, giành độc lập dân tộc, thống nhất đất nước, tiến hành công cuộc đổi mới và hội nhập quốc tế sâu rộng như ngày nay.
Sau 115 năm, những giá trị từ hành trình tìm đường cứu nước của Chủ tịch Hồ Chí Minh vẫn mang ý nghĩa thời sự sâu sắc đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Sự kiện này tiếp tục khẳng định giá trị trường tồn của mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Minh Trưởng, nguyên Viện trưởng Viện Hồ Chí Minh và các lãnh tụ của Đảng, khẳng định: "Với tinh thần nước Việt Nam là một, dân tộc Việt Nam là 1, không có gì quý hơn độc lập tự do... đất nước Việt Nam, dân tộc Việt Nam đã chiến thắng các thế lực xâm lược và bảo vệ được nền độc lập, thống nhất Tổ quốc; để tiếp tục con đường phát triển đất nước đi lên Chủ nghĩa xã hội. Chắc chắn rằng sự nghiệp cách mạng mà Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng như nhân dân Việt Nam, Đảng Cộng sản Việt Nam đã lựa chọn sẽ giành được thắng lợi và Việt Nam sẽ trở thành đất nước sánh ngang với các nước trên thế giới. Quyền độc lập, quyền tự do và nhân dân sẽ được hưởng ấm no, tự do và hạnh phúc như trong Tuyên ngôn của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã mong muốn."
Từ góc độ quốc tế, theo Giáo sư Shimizu Masaaki, Đại học Osaka, Nhật Bản, việc Chủ tịch Hồ Chí Minh, khi đó lấy tên Nguyễn Tất Thành, không tiếp cận thế giới như một người đến từ một quốc gia thuộc địa, mà thông qua trải nghiệm thực tiễn xuyên quốc gia, trực tiếp quan sát xã hội phương Tây, các vùng thuộc địa và phong trào công nhân quốc tế đã góp phần hình thành ở Người một tầm nhìn mang tính toàn cầu, điều hiếm thấy trong bối cảnh châu Á thời kỳ đó.
Ý nghĩa sâu xa của sự kiện này nằm ở nhận thức rằng quá trình hiện đại hóa và giải phóng dân tộc luôn gắn liền với việc học hỏi thế giới thông qua trải nghiệm thực tế và đối thoại quốc tế.
