Dân ca quan họ Bắc Ninh là loại hình âm nhạc đã được Tổ chức Văn hóa, Khoa học và Giáo dục của Liên hợp quốc (UNESCO) ghi danh là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Những ngày này, dân ca quan họ Bắc Ninh đang được trình diễn tại hội Lim, lễ hội đầu Xuân nổi tiếng ở miền Bắc. Để bảo tồn, phát huy di sản văn hóa này, tỉnh Bắc Ninh đã có những cách làm chủ động, sáng tạo.

Nghe âm thanh bài viết tại đây:
Thời gian qua, Bắc Ninh chú trọng xây dựng mô hình các lớp quan họ làng, câu lạc bộ quan họ măng non. Ở đó, lớp sau kế thừa lớp trước, cùng nhau giữ gìn sức sống của những câu hát qua từng thế hệ. Cứ vào tối thứ 5, thứ 7 hàng tuần, nhà văn hóa thôn Lộ Bao, xã Nội Duệ, lại trở thành điểm hẹn của các em thiếu nhi trong câu lạc bộ quan họ Bắc Ninh. Nhiều em mới chỉ 5 tuổi, câu hát chưa tròn vành rõ chữ, thế nhưng vẫn háo hức theo học. Các liền anh, liền chị, tận tình hướng dẫn các em tư cách ăn mặc trong việc truyền thống cho đến thích ứng xử lễ nghĩa. Em Nguyễn Phương Uyên, CLB quan họ măng non nhà văn hóa thôn Lộ Bao, chia sẻ:Ở những buổi học như vậy, con không chỉ được học hát mà các bà còn sửa lỗi, trau dồi cho con thêm nhiều kiến thức mới và giúp con hát hay hơn, hát tốt hơn mỗi ngày.

Gìn giữ và lan tỏa di sản dân ca quan họ Bắc Ninh. Ảnh minh họa:baochinhphu.vn

Với sự tâm huyết và cách thức truyền đạt nhiệt tình của các liền anh, liền chị mà các câu lạc bộ quan họ ngày càng thu hút đông đảo các cháu tham gia:Con học hát quan họ lâu rồi và con cảm thấy học rất là vui. Hồi nhỏ con đã được nghe các bà, các ông hát quan họ nên con đã đi học và rất thích và muốn lớn lên cũng được như các ông các bà.

Lúc đầu con cũng không thích lắm nhưng khi học rồi lại thấy rất thích và giờ thì con không nghỉ ngày nào cả.

Một buổi luyện tập của các thành viên CLB quan họ măng non Lộ Bao. Ảnh:dantocmiennui.vn

Bắc Ninh là địa phương đầu tiên trong cả nước thực hiện chính sách hỗ trợ hàng tháng cho các nghệ nhân, hỗ trợ kinh phí hàng năm cho các làng quan họ gốc, làng quan họ thực hành tạo thành lực đẩy có giá trị nâng cao chất lượng trong việc gìn giữ di sản tại miền đất Kinh Bắc. Tuy nhiên, với tình yêu và niềm tự hào về làn điệu dân ca quan họ của quê hương, nhiều nghệ nhân sẵn sàng tổ chức các lớp học miễn phí. Nghệ nhân Nghiêm Thị Tính, Câu lạc bộ quan họ thôn Lộ Bao, xã Nội Duệ, cho biết:Từ khi quan họ được UNESCO vinh danh là di sản văn hóa phi vật thể thì mình thấy rằng trách nhiệm của mỗi liền anh, liền chị càng nặng nề hơn. Đồng thời mình còn sưu tầm các làn điệu quan họ còn lưu truyền trong dân gian rồi truyền dạy cho các thế hệ trẻ.

Không chỉ truyền dạy thông qua các câu lạc bộ măng non, dạy hát dân ca quan họ đã trở thành một chương trình học trong các cấp cho học sinh tại tỉnh Bắc Ninh. Tính đến nay, toàn tỉnh có hơn 600 câu lạc bộ quan họ trường học. Ông Nguyễn Xuân Trung, Phó Giám đốc Sở Văn hóa Thể Thao và Du lịch tỉnh Bắc Ninh, khẳng định:Chúng tôi đánh giá cao vai trò của các câu lạc bộ quan họ, mang lại hiệu quả rất tốt trong việc bảo tồn, giữ gìn và phát huy giá trị của dân ca quan họ Bắc Ninh. Thời gian tới, chúng tôi cũng sẽ tiếp tục hướng dẫn để làm sao các câu lạc bộ hoạt động tốt hơn nữa.

Kể từ sau Hội nghị Văn hóa toàn quốc 2021, Bắc Ninh là một trong những địa phương đầu tiên tổ chức Hội nghị văn hóa cấp tỉnh, nhằm phát huy nguồn lực văn hóa của tỉnh này, trong đó có các làn điệu dân ca quan họ. Việc thành lập và duy trì các câu lạc bộ quan họ măng non sẽ giúp quan họ có được sức sống mạnh mẽ trường tồn và lan tỏa.