Nghe âm thanh bài tại đây:
Có những thông tin được chuyển tải bằng hình thức phát thanh truyền thống. Có những nội dung được thể hiện qua podcast, video hay các nền tảng số. Và cũng có những công cụ công nghệ đang làm thay đổi cách người làm báo tìm kiếm thông tin, xử lý dữ liệu và sản xuất nội dung.
Trong dòng chảy đó, đội ngũ phóng viên, biên tập viên, biên dịch viên trẻ Ban Đối ngoại, Đài Tiếng nói Việt Nam, đang nhanh chóng thích ứng với môi trường truyền thông số và chủ động tiếp cận các công cụ mới và tìm kiếm những cách thức truyền tải thông tin đối ngoại ngày càng hiệu quả hơn.
Podcast đa ngôn ngữ, các nội dung trên nền tảng số hay những thử nghiệm với video ngắn là những hướng đi mới đang được Ban Đối ngoại từng bước triển khai trong quá trình chuyển đổi số báo chí thời gian gần đây. Để đáp ứng yêu cầu của môi trường truyền thông mới, nhiều phóng viên trẻ không chỉ viết, biên tập hay dẫn chương trình mà còn đảm nhiệm các kỹ năng quay dựng video, thiết kế nội dung số và phân phối tác phẩm trên nhiều nền tảng khác nhau.
Biên tập viên Đức Anh và Lệ Chi, bộ phận Nội dung số, chương trình Việt kiều, cho biết: "Trước đây, để hoàn thiện một video ngắn, có những khâu như làm phụ đề, xử lý âm thanh hay chỉnh sửa hình ảnh phải thực hiện khá thủ công. Hiện nay, một số công cụ công nghệ có thể hỗ trợ những phần việc đó, giúp rút ngắn thời gian sản xuất. Điều này rất hữu ích đối với những người trẻ khi phải xử lý nhiều công việc cùng lúc như phóng viên đa phương tiện, những người vừa quay phim, chụp ảnh, biên tập, dựng hình…"
"Điều tôi thấy hữu ích nhất không phải là công nghệ làm thay mình, mà là giúp mình thử nghiệm được nhiều ý tưởng hơn. Có những công đoạn trước đây phải mất nhiều thời gian, thì bây giờ công nghệ giúp mình tiết kiệm thời gian hơn. Thế nên, chúng tôi có thêm cơ hội để sáng tạo và làm cho sản phẩm nội dung số sinh động hơn."
Thực tế công việc cho thấy việc ứng dụng công nghệ đang mở ra thêm không gian sáng tạo cho những người trẻ. Chính nhu cầu thích ứng với môi trường truyền thông số cũng khiến việc học hỏi, cập nhật kỹ năng trở thành yêu cầu thường xuyên đối với đội ngũ phóng viên, biên tập viên của Ban Đối ngoại.
Từ trí tuệ nhân tạo, sản xuất podcast đến các kỹ năng báo chí đa phương tiện, nhiều lớp tập huấn đã được Ban Đối ngoại tổ chức trong thời gian qua, thu hút đông đảo đoàn viên thanh niên tham gia. Những kiến thức từ lớp học không dừng lại trên lý thuyết. Nhiều đoàn viên thanh niên đã chủ động đưa công nghệ vào công việc hằng ngày, từ tìm kiếm thông tin, xử lý tài liệu, biên tập nội dung cho đến xây dựng các sản phẩm dành cho website và mạng xã hội.
Biên tập viên Hồng Ngọc, chương trình tiếng Hàn Quốc và biên tập viên Thanh Tuấn, chương trình tiếng Nhật Bản, phòng Đông Bắc Á, chia sẻ: "Bản thân tôi cũng khá nhanh nhạy trong nắm bắt công nghệ mới. Tuy nhiên, áp dụng công nghệ vào công việc như thế nào cho đúng và hiệu quả thì đó cũng là bài toán đối với những biên tập viên trẻ như chúng tôi. Thông qua những khóa học do Ban tổ chức, tôi đã được tiếp cận với những công nghệ mới, được học về cách làm podcast, cách sử dụng AI trong công việc một cách phù hợp. Qua đó, tôi không chỉ học được thêm kỹ năng mà còn thay đổi tư duy làm báo trong môi trường số."
"Tôi thấy mình học được rất nhiều về cách sử dụng AI như một công cụ hỗ trợ công việc hàng ngày của mình. Ví dụ, trong quá trình làm tin, bài, nội dung đăng lên website hay mạng xã hội, AI có thể giúp tôi gợi ý hướng triển khai, tóm tắt tài liệu dài, hoặc rà soát cách diễn đạt… Qua đấy, một số khâu làm việc có thể nhanh hơn và chủ động hơn. Với tôi, các lớp học này đều rất ý nghĩa, không chỉ giúp mình cập nhật thêm những công nghệ mới mà biết cách áp dụng công nghệ một cách tỉnh táo, thực tế và phù hợp hơn với công việc của Ban đối ngoại."
Từ những lớp học này, điều các đoàn viên thanh niên thu nhận được không chỉ là những kỹ năng mới. Quan trọng hơn, đó là sự chủ động thích ứng với những thay đổi rất nhanh của môi trường truyền thông hiện đại.
Tinh thần sẵn sàng học hỏi, dám thử nghiệm và không ngại thay đổi cũng đang trở thành một dấu ấn của lực lượng nhà báo trẻ Ban Đối ngoại. Biên tập viên Thùy Linh, chương trình tiếng Pháp, Bí thư Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh Ban Đối ngoại, cho biết: "Trong bối cảnh chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo đang tạo ra những thay đổi sâu rộng đối với hoạt động báo chí, Đoàn Thanh niên Ban Đối ngoại xác định đoàn viên thanh niên phải là lực lượng tiên phong trong tiếp cận công nghệ mới, thử nghiệm những phương thức làm báo hiện đại cũng như lan tỏa tinh thần đổi mới sáng tạo trong đơn vị. Tuy nhiên, tuổi trẻ VOV5 cũng luôn ý thức rằng công nghệ chỉ là một công cụ hỗ trợ. Giá trị cốt lõi của công tác thông tin đối ngoại vẫn nằm ở tính chính xác, tính định hướng cũng như cách kể và lan tỏa những câu chuyện chân thực về Việt Nam đến với bạn bè quốc tế."
Trong dòng chảy của báo chí hôm nay, công nghệ có thể làm thay đổi phương thức tác nghiệp, nhưng sự sáng tạo, trách nhiệm và bản lĩnh nghề nghiệp vẫn là những giá trị không thể thay thế. Và chính những nhà báo trẻ Ban Đối ngoại đang từng ngày kết hợp cả hai yếu tố ấy để kể những câu chuyện về Việt Nam bằng những cách tiếp cận mới, đưa hình ảnh đất nước và con người Việt Nam đến gần hơn với công chúng trong nước và bạn bè quốc tế.
