Những ngày này, không gian Trung tâm Văn hóa Nghệ thuật (22 Hàng Buồm, phường Hoàn Kiếm, Hà Nội) trở nên lung linh, rực rỡ sắc màu bởi ánh đèn ông sao, đèn kéo quân,… tiếng trống rộn ràng hòa cùng tiếng cười háo hức của trẻ nhỏ vui Tết trung thu. Nơi đây, đang diễn ra triển lãm “Lưu trăng”, trưng bày hơn 50 tác phẩm trung thu truyền thống được phục dựng từ những mẫu có tuổi đời hơn một thế kỷ.
Con cảm thấy rất vui và thú vị, con rất thích những chiếc đèn lồng và nó rất đẹp.
Thú vị nhất là các sản phẩm con cua, rối và những đèn lồng các con vật khổng lồ được tạo bởi các nghệ nhân.
Chỉ cần một ánh đèn ông sao hay đèn cá, đèn cua,… là cả một mùa Trung thu tuổi thơ trở về trong ký ức của nhiều thế hệ người Việt. Tham gia triển lãm, Thương hiệu Của Nả lựa chọn khôi phục những mẫu đèn Trung thu truyền thống, như: đèn Nhật - Nguyệt, đèn Cuốn Thư, đèn con cua, đèn con tôm, đèn kéo quân… với kỹ thuật chế tác gần như nguyên bản. Những mẫu đèn tưởng chỉ để trẻ nhỏ vui chơi ấy lại ẩn chứa lời chúc kín đáo của cha mẹ mong con học hành tiến tới, gửi gắm mong ước kỳ vọng về sự trưởng thành.
Là người sáng lập thương hiệu Của Nả, anh Trịnh Văn Khuê cho biết: Chiếc đèn lồng con cua được làm bằng khung tre nứa và được bồi bằng giấy dó tạo phần thịt bên ngoài cho đèn con cua. Đèn con cua đã xuất hiện trung thu của người Việt cũng khá lâu rồi và mình có tìm được số hình ảnh, tư liệu về trung thu của Việt Nam, đặc biệt của Hà Nội, cách đây trên dưới 100 năm mà người Pháp ghi lại. Đèn này từ khi tìm hiểu, lựa chọn vật liệu đến khi ra sản phẩm mất đến 3 tuần, chưa kể thời gian nghiên cứu và tìm hiểu kỹ nghệ .
Ở một hướng tiếp cận khác, thương hiệu Thong Dong gây ấn tượng trong triển lãm bởi những bộ linh vật đồ chơi. Những chú Bạch Mã, Hồng Mã, Hắc Mã, Thiết Mã hay Hắc Tượng, Bạch Tượng được lấy cảm hứng từ mỹ thuật cổ Việt Nam. Họa sĩ Nam Chi, đại diện thương hiệu Thong Dong, cho biết anh cùng cộng sự tìm cảm hứng từ mỹ thuật đình làng, tín ngưỡng Việt và nghệ thuật thủ công để phát triển bộ sưu tập "Ngựa".
Khi mình làm ra các sản phẩm này mình thấy không chỉ người lớn tuổi, người trung tuổi mà cả những bạn gen Z muốn tìm hiểu và sở hữu một sản phẩm. Mình thấy bây giờ nhiều người lại muốn quay lại giá trị truyền thống. Bởi thực chất giá trị truyền thống là cốt lõi của con người. Đó chính là văn hóa, tâm hồn của con người.
Trong khi đó, The Annam lại mang đến triển lãm “ Lưu trăng” những món đồ chơi từng xuất hiện trong không gian lễ hội và cung đình xưa. Từ lọng tán, tiến sĩ giấy đến quạt áp nhĩ, quạt lông..., tất cả đều được nghiên cứu từ mỹ thuật truyền thống. Đặc biệt, nhiều sản phẩm được thiết kế để trẻ em có thể trực tiếp tương tác hay tham gia các trò chơi. Anh Nguyễn Đức Anh, đại diện The Annam, chia sẻ:
Thế hệ gen Z của bọn mình, hình tượng ông tiến sĩ giấy gần như bị mai một và thậm chí không còn xuất hiện nữa. Với mong muốn đưa di sản vào trong đời sống và có thể cho người trẻ tiếp cận với thì mình mới quyết định phục dựng hình tượng tiến sĩ giấy. Ngoài ra hình tượng tiến sĩ giấy còn mang một ý nghĩa nhân văn của người xưa dành cho trẻ nhỏ mang ý nghĩa về học hành và ước vọng đức cao vọng trọng, đề cao sự học. Qua đó, thấy người Việt đề cao việc học hành trong đời sống tín ngưỡng và đời sống dân gian.
Một điểm nhấn khác là Mâm Ngũ Quả khổng lồ đan từ mây tre, bồi giấy màu, có đường kính tới 1,5m. Kích thước lớn khiến hình ảnh vốn quen thuộc trong mỗi mâm cỗ Trung thu truyền thống trở nên nổi bật. Với nhiều vị khách, ghé thăm không gian này là dịp được trở về với Trung thu của nhiều năm về trước.
Chị Nguyễn Thanh Thảo, Hà Nội, cho hay:Lớn lên ở Hà Nội và sống ở phố Hàng Mã, tôi thấy nhiều trào lưu về lồng đèn của mỗi mùa Trung thu. Có những mùa Trung thu hồi bé, tôi nhìn thấy những lồng đèn cổ xưa nhưng mà sau đó thì cũng bị mai một. Vì thế, khi mà mình thấy phục dựng lại những lồng đèn xưa, giúp cho giới trẻ kết nối lại với văn hóa truyền thống.
Anh Phan Nguyên Hưng, phường Chợ Lớn, thành phố Hồ Chí Minh, nhận xét: Hình ảnh rất đẹp, đưa đến cho người xem cảm giác kết nối với quá khứ nhiều hơn. Việc giới thiệu và giáo dục cho con cháu thông qua hình ảnh cá chép hóa rồng sẽ mang lại trực quan tốt hơn thay vì chỉ là những bài học bình thường. Các em có thể vừa chơi thông qua những hình ảnh lồng đèn như thế mà cũng tiếp thu được những bài học một cách rất tự nhiên, không có gò bó.
Triển lãm "Lưu Trăng" tái hiện sinh động hình ảnh quen thuộc của Trung thu xưa, gợi nhớ ký ức, văn hóa truyền thống của người Việt.
