គំរោងស្ដារឧបករណ៍តូរ្យតន្រ្តីជាតិ
គំរោងស្ដារឧបករណ៍តូរ្យតន្រ្តីជាតិ
VOVWORLD_អស់រយៈពេលច្រើនឆ្នាំធ្វើការ សិក្សាស្រាវជ្រាវមក ក្រុមតូរ្យតន្រ្តីបុរាណ Dong Kinh បានរកឃើញនិងស្ដារឡើងវិញនូវឧបករណ៍តូរ្យតន្រ្តី ជាតិរួមមានពិណចំនួន១៦ប្រភេទ។ចំណុចពិសេសគឺ ចាប៉ីទាំងនេះសុទ្ធតែបានធ្វើពីឈើហើយខ្សែធ្វើពី អំបោះសូត្រធម្មជាតិដែលត្រូវបានជំនាន់ដូនតា ប្រើប្រាស់មុននេះរាប់រយឆ្នាំ។នេះជាលទ្ធផលនៃ គំរោងការ” ពិណខ្សែសសៃសូត្រ”ដោយក្រុមតូរ្យតន្រ្តី បុរាណ Dong Kinhសហការជាមួយស្ថាប័នជួយឧបត្ថម្ភ អភិវឌ្ឍន៍ស្វីសអនុវត្តសំដៅស្ដារឡើងវិញឧបករណ៍ភ្លេង ដែលប្រើខ្សែធ្វើពីអំបោះសូត្រ។
គំរោងស្ដារឧបករណ៍តូរ្យតន្រ្តីជាតិ
គំរោងស្ដារឧបករណ៍តូរ្យតន្រ្តីជាតិ
VOVWORLD_អស់រយៈពេលច្រើនឆ្នាំធ្វើការ សិក្សាស្រាវជ្រាវមក ក្រុមតូរ្យតន្រ្តីបុរាណ Dong Kinh បានរកឃើញនិងស្ដារឡើងវិញនូវឧបករណ៍តូរ្យតន្រ្តី ជាតិរួមមានពិណចំនួន១៦ប្រភេទ។ចំណុចពិសេសគឺ ចាប៉ីទាំងនេះសុទ្ធតែបានធ្វើពីឈើហើយខ្សែធ្វើពី អំបោះសូត្រធម្មជាតិដែលត្រូវបានជំនាន់ដូនតា ប្រើប្រាស់មុននេះរាប់រយឆ្នាំ។នេះជាលទ្ធផលនៃ គំរោងការ” ពិណខ្សែសសៃសូត្រ”ដោយក្រុមតូរ្យតន្រ្តី បុរាណ Dong Kinhសហការជាមួយស្ថាប័នជួយឧបត្ថម្ភ អភិវឌ្ឍន៍ស្វីសអនុវត្តសំដៅស្ដារឡើងវិញឧបករណ៍ភ្លេង ដែលប្រើខ្សែធ្វើពីអំបោះសូត្រ។
លំហវប្បធម៌ជុំវិញចង្ក្រានបាយរបស់ជនជាតិភាគតិច
លំហវប្បធម៌ជុំវិញចង្ក្រានបាយរបស់ជនជាតិភាគតិច
VOVWORLD_ចំពោះជនរួមជាតិជនជាតិភាគ តិចនៅប្រទេសវៀតណាមគឺចង្ក្រានក្នុងគ្រួសារនីមួយៗ មានសារដ៏សំខាន់។ចង្ក្រានបាយមិនត្រឹមតែសំរាប់ ចំអិនម្ហូបប៉ុណ្ណោះថែមទាំងមានអត្ថន័យក្នុងជីវភាព វប្បធម៌ ទំនៀមទំលាប់ និងជំនឿសាសនារបស់ ប្រជាពលរដ្ឋទៀតផង។ ពេលមានភ្ញៀវមកលេង ម្ចាស់ផ្ទះបង្តាត់ភ្លើងដើម្បីបង្ហាញនូវភាពកក់ក្ដៅ រាក់ទាក់។
លំហវប្បធម៌ជុំវិញចង្ក្រានបាយរបស់ជនជាតិភាគតិច
លំហវប្បធម៌ជុំវិញចង្ក្រានបាយរបស់ជនជាតិភាគតិច
VOVWORLD_ចំពោះជនរួមជាតិជនជាតិភាគ តិចនៅប្រទេសវៀតណាមគឺចង្ក្រានក្នុងគ្រួសារនីមួយៗ មានសារដ៏សំខាន់។ចង្ក្រានបាយមិនត្រឹមតែសំរាប់ ចំអិនម្ហូបប៉ុណ្ណោះថែមទាំងមានអត្ថន័យក្នុងជីវភាព វប្បធម៌ ទំនៀមទំលាប់ និងជំនឿសាសនារបស់ ប្រជាពលរដ្ឋទៀតផង។ ពេលមានភ្ញៀវមកលេង ម្ចាស់ផ្ទះបង្តាត់ភ្លើងដើម្បីបង្ហាញនូវភាពកក់ក្ដៅ រាក់ទាក់។
សិល្បៈចំរៀងនិងរបាំAi Lao ក្នុងពិធីបុណ្យGiong
សិល្បៈចំរៀងនិងរបាំAi Lao ក្នុងពិធីបុណ្យGiong
VOVWORLD_ការច្រៀងរាំ Ai Lao គឺជាពិធី ប្រពៃណីមួយដែលគ្រាន់តែបានរៀប ចំឡើង ក្នុងពិធី បុណ្យ Giong ភូមិ Phu Dong ស្រុកGia Lamក្រុងហា ណូយតាមរយៈការសំដែងរបស់ក្រុមសិល្បៈ Ai Lao មកពីភូមិ Hoi Xa សង្កាត់Phuc Loi ខណ្ឌ Long Bien ប៉ុណ្ណោះ។ រួមជាមួយការច្រៀង Xoan ច្រៀង Xuan pha និងច្រៀងDo នោះចំរៀង និងរបាំ Ai Laoគឺជា ចំរៀងនិងរបាំបុរាណរបស់ជនជាតិវៀតណាមដែល ត្រូវបានថែរក្សា រហូត មកដល់សព្វថ្ងៃ។ សិល្បៈប្រភេទ នេះមានតំលៃប្រវតិ្តសាស្រ្តនិងវប្បធម៌ដែលគប្បីបាន រ ក្សានិងពង្រីក។
សិល្បៈចំរៀងនិងរបាំAi Lao ក្នុងពិធីបុណ្យGiong
សិល្បៈចំរៀងនិងរបាំAi Lao ក្នុងពិធីបុណ្យGiong
VOVWORLD_ការច្រៀងរាំ Ai Lao គឺជាពិធី ប្រពៃណីមួយដែលគ្រាន់តែបានរៀប ចំឡើង ក្នុងពិធី បុណ្យ Giong ភូមិ Phu Dong ស្រុកGia Lamក្រុងហា ណូយតាមរយៈការសំដែងរបស់ក្រុមសិល្បៈ Ai Lao មកពីភូមិ Hoi Xa សង្កាត់Phuc Loi ខណ្ឌ Long Bien ប៉ុណ្ណោះ។ រួមជាមួយការច្រៀង Xoan ច្រៀង Xuan pha និងច្រៀងDo នោះចំរៀង និងរបាំ Ai Laoគឺជា ចំរៀងនិងរបាំបុរាណរបស់ជនជាតិវៀតណាមដែល ត្រូវបានថែរក្សា រហូត មកដល់សព្វថ្ងៃ។ សិល្បៈប្រភេទ នេះមានតំលៃប្រវតិ្តសាស្រ្តនិងវប្បធម៌ដែលគប្បីបាន រ ក្សានិងពង្រីក។
តូរ្យតន្ត្រីនៅវិថីបុរាណហាណូយ
តូរ្យតន្ត្រីនៅវិថីបុរាណហាណូយ
VOVW0RLD_នាចុងសប្ដាហ៍ នៅតាមវិថីបុរាណ ក្រុងហាណូយតែងតែមានការសំដែងតន្ត្រីប្រពៃណី ជាតិដូចជា Cheo Tuong ចំរៀងប្រជាប្រិយ រួមទាំង ពិធីចូលរូបទៀតផង។ការប្រគំតន្រ្តីតាមក្រុមទាំង នេះមានភាពរស់រវើកហើយបានទាក់ទាញ ទស្សនិកជនជាតិនិងអន្តរជាតិជាច្រើនកុះករមក ទស្សនា។ ម្យ៉ាងទៀតការសំដែងសិល្បៈជាតិនេះកឺរួម ចំណែកអភិរក្សនិងផ្សព្វផ្សាយវប្បធម៌ប្រពៃណីរបស់ វៀតណាមផងដែរ។
តូរ្យតន្ត្រីនៅវិថីបុរាណហាណូយ
តូរ្យតន្ត្រីនៅវិថីបុរាណហាណូយ
VOVW0RLD_នាចុងសប្ដាហ៍ នៅតាមវិថីបុរាណ ក្រុងហាណូយតែងតែមានការសំដែងតន្ត្រីប្រពៃណី ជាតិដូចជា Cheo Tuong ចំរៀងប្រជាប្រិយ រួមទាំង ពិធីចូលរូបទៀតផង។ការប្រគំតន្រ្តីតាមក្រុមទាំង នេះមានភាពរស់រវើកហើយបានទាក់ទាញ ទស្សនិកជនជាតិនិងអន្តរជាតិជាច្រើនកុះករមក ទស្សនា។ ម្យ៉ាងទៀតការសំដែងសិល្បៈជាតិនេះកឺរួម ចំណែកអភិរក្សនិងផ្សព្វផ្សាយវប្បធម៌ប្រពៃណីរបស់ វៀតណាមផងដែរ។
អភិរក្សនិងអភិវឌ្ឍន៍ភាសារបស់ជនជាតិភាគតិចនៅវៀតណាម
អភិរក្សនិងអភិវឌ្ឍន៍ភាសារបស់ជនជាតិភាគតិចនៅវៀតណាម
VOVWORLD_នៅប្រទេសវៀតណាមមានជន ជាតិជាច្រើនរស់នៅជាមួយគ្នា។ ជនជាតិនីមួយៗមាន ភាសាកំណើតនិងវប្បធម៌រៀងៗខ្លួន។ នាសព្វថ្ងៃនេះ ជីវភាពរស់នៅកំពុងមានការប្រែប្រួល ដោយហេតុ នោះបើគ្នានគោលនយោបាយនិងវិធានការអភិរក្ស ទេគឺភាសានៃជនជាតិភាគតិចមួយចំនួននឹង ប្រឈមមុខនឹងការសាបរលាបជាមិនខាន។នេះជា បញ្ហាដែលត្រូវបានក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្រ្តវៀតណាមនិង បារាំងលើកយកមកពិភាគ្សានៅសិក្ខាសាលាស្រាវជា្រវ អភិរក្សភាសារបស់បណ្ដាជនជាតិភាគតិចដោយវិធី រក្សាទុកភាសាដោយបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថលនៅក្រុងហា ណូយថ្មីៗនេះ។
អភិរក្សនិងអភិវឌ្ឍន៍ភាសារបស់ជនជាតិភាគតិចនៅវៀតណាម
អភិរក្សនិងអភិវឌ្ឍន៍ភាសារបស់ជនជាតិភាគតិចនៅវៀតណាម
VOVWORLD_នៅប្រទេសវៀតណាមមានជន ជាតិជាច្រើនរស់នៅជាមួយគ្នា។ ជនជាតិនីមួយៗមាន ភាសាកំណើតនិងវប្បធម៌រៀងៗខ្លួន។ នាសព្វថ្ងៃនេះ ជីវភាពរស់នៅកំពុងមានការប្រែប្រួល ដោយហេតុ នោះបើគ្នានគោលនយោបាយនិងវិធានការអភិរក្ស ទេគឺភាសានៃជនជាតិភាគតិចមួយចំនួននឹង ប្រឈមមុខនឹងការសាបរលាបជាមិនខាន។នេះជា បញ្ហាដែលត្រូវបានក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្រ្តវៀតណាមនិង បារាំងលើកយកមកពិភាគ្សានៅសិក្ខាសាលាស្រាវជា្រវ អភិរក្សភាសារបស់បណ្ដាជនជាតិភាគតិចដោយវិធី រក្សាទុកភាសាដោយបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថលនៅក្រុងហា ណូយថ្មីៗនេះ។
ដំណើរវិលត្រឡប់មកស្រុកទេសរបស់សៀវភៅរឿងព្រេងមួយ
ដំណើរវិលត្រឡប់មកស្រុកទេសរបស់សៀវភៅរឿងព្រេងមួយ
VOVWORLD_វិទ្យាស្ថានបូពា៏បុរាណវិទ្យារបស់ បារាំងទើបនឹងប្រកាសជាសាធារណៈនូវសៀវភៅរឿង គំនូរគំណាព្យ Luc Van Tien របស់កវីវៀតណាមលោក Nguyen Dinh Chieu។ សៀវភៅរឿងទាំង២ភាគនេះ ត្រូវបានបោះពុម្ភផ្សាយដោយការបកប្រែជាភាសា បារាំងនាឆ្នាំ១៨៩៧របស់នាយទាហានទ័ពជើងទឹក បារាំងមួយរូបឈ្មោះ Eugene Gilbert រួមជាមួយគំនូរ របស់វិចិត្រកររាជវាំងហ្វេលោកLe Duc Trach។ ក្រោយរយៈពេលជាង១០០ឆ្នាំរក្សាទុកក្នុងបណ្ណាល័យ អក្សរសាស្រ្តបារាំងមកសេចក្ដីព្រាងសៀវភៅនេះត្រូវ បានប្រកាសនិងបោះពុម្ភផ្សាយជា២ភាគមានចំណង ជើងថា”រឿងព្រេង Luc Van Tien”។
ដំណើរវិលត្រឡប់មកស្រុកទេសរបស់សៀវភៅរឿងព្រេងមួយ
ដំណើរវិលត្រឡប់មកស្រុកទេសរបស់សៀវភៅរឿងព្រេងមួយ
VOVWORLD_វិទ្យាស្ថានបូពា៏បុរាណវិទ្យារបស់ បារាំងទើបនឹងប្រកាសជាសាធារណៈនូវសៀវភៅរឿង គំនូរគំណាព្យ Luc Van Tien របស់កវីវៀតណាមលោក Nguyen Dinh Chieu។ សៀវភៅរឿងទាំង២ភាគនេះ ត្រូវបានបោះពុម្ភផ្សាយដោយការបកប្រែជាភាសា បារាំងនាឆ្នាំ១៨៩៧របស់នាយទាហានទ័ពជើងទឹក បារាំងមួយរូបឈ្មោះ Eugene Gilbert រួមជាមួយគំនូរ របស់វិចិត្រកររាជវាំងហ្វេលោកLe Duc Trach។ ក្រោយរយៈពេលជាង១០០ឆ្នាំរក្សាទុកក្នុងបណ្ណាល័យ អក្សរសាស្រ្តបារាំងមកសេចក្ដីព្រាងសៀវភៅនេះត្រូវ បានប្រកាសនិងបោះពុម្ភផ្សាយជា២ភាគមានចំណង ជើងថា”រឿងព្រេង Luc Van Tien”។
ការតាំងបង្ហាញតំលៃនៃកេរ្តិ៍ដំណែលបរមរាជវាំងថាំងឡុង
ការតាំងបង្ហាញតំលៃនៃកេរ្តិ៍ដំណែលបរមរាជវាំងថាំងឡុង
VOVWORLD_មណ្ឌលតាំងបង្ហាញ”ការរកឃើញ លើវិស័យបុរាណវិទ្យានៅក្រោមដីអាគាររដ្ឋសភា”ក្រុង ហាណូយបើកទ្វារជាផ្លូវការចាប់ពីខែឧសភាឆ្នាំ២០១៦។ នេះត្រូវបានចាត់ទុកជាសារមន្ទីរបុរាណវិទ្យាដំបូង បង្អស់នៅវៀតណាមដោយបណ្ឌិតសភាវិទ្យាសាស្រ្ត សង្គមវៀតណាមកសាងឡើង។
ការតាំងបង្ហាញតំលៃនៃកេរ្តិ៍ដំណែលបរមរាជវាំងថាំងឡុង
ការតាំងបង្ហាញតំលៃនៃកេរ្តិ៍ដំណែលបរមរាជវាំងថាំងឡុង
VOVWORLD_មណ្ឌលតាំងបង្ហាញ”ការរកឃើញ លើវិស័យបុរាណវិទ្យានៅក្រោមដីអាគាររដ្ឋសភា”ក្រុង ហាណូយបើកទ្វារជាផ្លូវការចាប់ពីខែឧសភាឆ្នាំ២០១៦។ នេះត្រូវបានចាត់ទុកជាសារមន្ទីរបុរាណវិទ្យាដំបូង បង្អស់នៅវៀតណាមដោយបណ្ឌិតសភាវិទ្យាសាស្រ្ត សង្គមវៀតណាមកសាងឡើង។
ល្ខោនអូប៉េរ៉ា” La Do”-ការគួបផ្សំរវាងតូរ្យតន្រ្តីស៊ីមហ្វនីជាមួយតូរ្យតន្រ្តីជាតិ
ល្ខោនអូប៉េរ៉ា” La Do”-ការគួបផ្សំរវាងតូរ្យតន្រ្តីស៊ីមហ្វនីជាមួយតូរ្យតន្រ្តីជាតិ
VOVWORLD_ល្ខោនអូប៉េរ៉ា” La Do”ជាល្ខោន មួយពោរពេញទៅដោយមនោសញ្ចេតនា សុទិដិ្ឋនិយម ការស្រលាញ់ជីវិត និងស្មារតីបដិវត្តន៍។ នោះជា ចំណាប់អារម្មណ៍រួមរបស់ទស្សនិកជនជាច្រើន ក្រោយពីទស្សនាការសំដែងល្ខោនអូប៉េរ៉ា” La Do”។ នេះជាវណ្ណកម្មសិល្បៈស្ដីពីក្រុមយុវជនស្ម័គ្រចិត្តនៅ ខ្សែផ្លូវ Truong Son នាសម័យសង្គ្រាមដែលបាន អង្រួនបេះដូងអ្នកទស្សនាដោយសារស្មារតី បដិវត្តន៍និងការស្រលាញ់ជីវិត។
ល្ខោនអូប៉េរ៉ា” La Do”-ការគួបផ្សំរវាងតូរ្យតន្រ្តីស៊ីមហ្វនីជាមួយតូរ្យតន្រ្តីជាតិ
ល្ខោនអូប៉េរ៉ា” La Do”-ការគួបផ្សំរវាងតូរ្យតន្រ្តីស៊ីមហ្វនីជាមួយតូរ្យតន្រ្តីជាតិ
VOVWORLD_ល្ខោនអូប៉េរ៉ា” La Do”ជាល្ខោន មួយពោរពេញទៅដោយមនោសញ្ចេតនា សុទិដិ្ឋនិយម ការស្រលាញ់ជីវិត និងស្មារតីបដិវត្តន៍។ នោះជា ចំណាប់អារម្មណ៍រួមរបស់ទស្សនិកជនជាច្រើន ក្រោយពីទស្សនាការសំដែងល្ខោនអូប៉េរ៉ា” La Do”។ នេះជាវណ្ណកម្មសិល្បៈស្ដីពីក្រុមយុវជនស្ម័គ្រចិត្តនៅ ខ្សែផ្លូវ Truong Son នាសម័យសង្គ្រាមដែលបាន អង្រួនបេះដូងអ្នកទស្សនាដោយសារស្មារតី បដិវត្តន៍និងការស្រលាញ់ជីវិត។
កំណាព្យនិងអក្សរសាស្រ្តលើសំណង់ស្ថាបត្យកម្មរាជវាំងហ្វេ
កំណាព្យនិងអក្សរសាស្រ្តលើសំណង់ស្ថាបត្យកម្មរាជវាំងហ្វេ
VOVWORLD_កំណាព្យនិងអក្សរសាស្រ្តលើ សំណង់ស្ថាបត្យកម្មរាជវាំងហ្វេជាកេរិ៍្តតំណែលមួយ ក្នុងចំណោមកេរិ៍្តតំណែល២របស់វៀតណាមដែល ទើបនឹងត្រូវបានគណៈកម្មាធិការកម្មវិធី អនុស្សាវរីយ៍ពិភពលោកតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វីក (MOWCAP)ទទួលស្គាល់ជាកេរិ៍្តតំណែលឯកសារ ពិភពលោកនាថ្ងៃទី២១ខែឧសភាឆ្នាំ២០១៦។ នៅ សន្និសិទ MOWCAPដែលបានរៀបចំឡើងចាប់ពី ថ្ងៃទី១៨ដល់ថ្ងៃទី២១ឧសភានៅក្រុងហ្វេភាគ កណ្ដាលវៀតណាមនោះក្រុមអ្នកជំនាញការ កេរិ៍្តតំណែលឯកសារពិភពលោកបានវាយតំលៃ ខ្ពស់ចំពោះប្រព័ន្ធកំណាព្យនិងអក្សរសាស្រ្តលើ សំណង់ស្ថាបត្យកម្មរាជវាំងហ្វេ។
កំណាព្យនិងអក្សរសាស្រ្តលើសំណង់ស្ថាបត្យកម្មរាជវាំងហ្វេ
កំណាព្យនិងអក្សរសាស្រ្តលើសំណង់ស្ថាបត្យកម្មរាជវាំងហ្វេ
VOVWORLD_កំណាព្យនិងអក្សរសាស្រ្តលើ សំណង់ស្ថាបត្យកម្មរាជវាំងហ្វេជាកេរិ៍្តតំណែលមួយ ក្នុងចំណោមកេរិ៍្តតំណែល២របស់វៀតណាមដែល ទើបនឹងត្រូវបានគណៈកម្មាធិការកម្មវិធី អនុស្សាវរីយ៍ពិភពលោកតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វីក (MOWCAP)ទទួលស្គាល់ជាកេរិ៍្តតំណែលឯកសារ ពិភពលោកនាថ្ងៃទី២១ខែឧសភាឆ្នាំ២០១៦។ នៅ សន្និសិទ MOWCAPដែលបានរៀបចំឡើងចាប់ពី ថ្ងៃទី១៨ដល់ថ្ងៃទី២១ឧសភានៅក្រុងហ្វេភាគ កណ្ដាលវៀតណាមនោះក្រុមអ្នកជំនាញការ កេរិ៍្តតំណែលឯកសារពិភពលោកបានវាយតំលៃ ខ្ពស់ចំពោះប្រព័ន្ធកំណាព្យនិងអក្សរសាស្រ្តលើ សំណង់ស្ថាបត្យកម្មរាជវាំងហ្វេ។
ពិពណ៌គំនូរផ្កាឈូកនៅវិថីបុរាណក្រុងហាណូយ
ពិពណ៌គំនូរផ្កាឈូកនៅវិថីបុរាណក្រុងហាណូយ
VOVWORLD_គណៈកម្មាធិការគ្រប់គ្រងវិថី បុរាណក្រុងហាណូយទើបនឹងសហការជាមួយក្រុម វិចិត្រករមជ្ឈមណ្ឌល UNESCO វិចិត្រសិល្បៈហាណូយ បើកពិពណ៌ក្រោមប្រធានបទផ្កាឈូកនៅមជ្ឈមណ្ឌល ប្រាស្រ័យវប្បធម៌វិថីបុរាណហាណូយ។ប្រធានបទផ្កា ឈូកនេះផ្សាភ្ជាប់ជាមួយរូបភាពលោកប្រធានហូជី មិញនិងប្រទេសវៀតណាម។
ពិពណ៌គំនូរផ្កាឈូកនៅវិថីបុរាណក្រុងហាណូយ
ពិពណ៌គំនូរផ្កាឈូកនៅវិថីបុរាណក្រុងហាណូយ
VOVWORLD_គណៈកម្មាធិការគ្រប់គ្រងវិថី បុរាណក្រុងហាណូយទើបនឹងសហការជាមួយក្រុម វិចិត្រករមជ្ឈមណ្ឌល UNESCO វិចិត្រសិល្បៈហាណូយ បើកពិពណ៌ក្រោមប្រធានបទផ្កាឈូកនៅមជ្ឈមណ្ឌល ប្រាស្រ័យវប្បធម៌វិថីបុរាណហាណូយ។ប្រធានបទផ្កា ឈូកនេះផ្សាភ្ជាប់ជាមួយរូបភាពលោកប្រធានហូជី មិញនិងប្រទេសវៀតណាម។
Vietnamese
中文
日本語
한국어
Français
Русский
Deutsch
Español
Bahasa Indonesia
ไทย
ພາສາລາວ
ខ្មែរ