Vovworld -ក្នុងការអភិវឌ្ឌ្យន៏សេដ្ឋកិច្ចសង្គម តំលៃវប្បធម៏ពិធីបុណ្យជាច្រើន
នៅ បណ្តាភូមិ Tay Nguyenបាននឹងកំពុងត្រូវបាត់បង់ទៅជាបណ្តើៗ។ក៏ប៉ុន្តែ
ពេលមកដល់ភូមិ Mo H’ra ឃុំTo Tung ស្រុក Kbang យើងខ្ញុំមានចំណាប់អារម្មណ៏
ផ្លែកពីធម្មតា។ហាក់ដូចជាចរន្តហូរប្បធម៏នៅតែលាន់ឭឡើងក្នុងស្នូរគងស្នូរឃ្មោះរបស់ប្រជាជនជាជនជាតិ Ba Naនៅទីនេះ។អត្ថបទ”បណ្តែតអារម្ម ណ៏គងឃ្មោះ
ដល់ជំនាន់វ័យក្មេងនៅភូមិ Mo H’ra”របស់Cong Bac អ្នកយក ព័ត៍មាននៃវិទ្យុ
សម្លេងវៀតណាមប្រចាំនៅTay Nguyenឆ្លុះបញ្ឆាំងអំពីបញ្ហា នេះ។
យើងខ្ញុំទៅទស្សនាផ្ទះ Rongប្រពៃណីភូមិMo H’raឃុំ To Tung ស្រុក Kbangចំពេល
ដែលភូមិកំពុងរៀបចំពេលជីវភាពវប្បធម៏សហគម១។មនុស្ស គ្រប់រូប ក្នុងសម្លៀក
បំពាក់ប្រពៃណី អង្គុយកំពុងសំណេះសំណាលយ៉ាង ឈូឆរ។បរិយាកាស់កាន់តែ
ឈូឆរថែមទៀទដោយសំលេងប្រជាចម្រៀងរបស់ជនជាតិ Ba Na សម្លេងបណ្តា
បទភ្លេងរបស់ចាប៉ិ Goong ចាប៉ី Koniដែលបន្លឺ ឡើងយ៉ាងកងរំពង គ្របដណ្តប់មក
លើភូមិទាំងមូល ហាក់ដូចជានាំទឹកដីTay Nguyenព្រៃភ្នំពេញទៅដោយរឿងព្រេង
នេះវិលត្រឡប់មកនឹងការរស់នៅ ថ្ងៃនេះ។
ក្រោយពីបណ្តាសិប្បកររៀនបទចម្រៀងបទភ្លេងប្រពៃណីឡើងវិញគឺដល់ ម៉ោងរៀនប្រគំគងឃ្មោះរបស់ក្រុមគងឃ្មោះភូមិ។ក្រុមគងឃ្មោះភូមិMo H’ra មាន
សមាជិកពីកុមាអាយុ៦ឫ៧ឆ្នាំទៅដល់កំលោះក្រមុំអាយុពី១៦ដល់១៧ឆ្មាំ។កូន
កំលោះរៀនប្រគំគងឃ្មោះកូនក្រមុំរៀន Xoang។ប្អូន Dinh Lo អាយុ៧ឆ្នាំសមាជិក
ក្មេងបំផុតនៃក្រុមនិយាយដោយក្តីសប្បាយរីករាយថា៖ "ដោយត្រូវបានរៀនប្រគំ
គងឃ្មោះប្អូនចូលចិត្តណាស់។ប្អូននឹងខិតខំរៀន ដើម្បីប្រគំឲ្យពិរោះ"។
សិប្បករ Dinh Tranប្រធានក្រុមគងឃ្មោះភូមិ Mo H’ra កំពុងបង្ហាត់បង្រៀន ដោយសុទ្ធចិត្តដល់សិប្បករក្មេង។លោកឲ្យដឹងថា៖លោកផ្សារខ្ជាប់ជាមួយមុខរបរ
នេះបានជាង៥ឆ្នាំហើយ។ទោះបីអត់មានប្រាក់ខែក៏ដោយក៏ប៉ុន្តែលោកនឹងបណ្តា សិប្បករក្នុងភូមិនៅតែឃើញសប្បាយណាស់ពីព្រោះវាជួយជំនាន់ក្រោយៗថែរក្សា
បាននូវអត្តសញ្ញាណវប្បធម៏របស់ជនជាតិBa Na ។លោកមានចំណាប់ អារម្មណ៏ថា៖
" បណ្តាសិប្បករក្មេងរៀនពូកែណាស់។គេប្រគំដោយស្ទាត់ជំនាញប៉ុន្មាន បទគង
ឃ្មោះដូចជាបទកាប់ក្របី ឫបទអំណរទទួលស្រូវថ្មី។ល។យើងខ្ញុំមាន សេចក្តី
សោមនស្សយ៉ាងក្រៃឡែងដោយឃើញថា៖ជំនាន់កូនចៅមានមនសិការថែរក្សា
វប្បធម៏គងឃ្មោះ។យើងខ្ញុំសង្ឃឹមថា៖ជំនាន់កូនចៅក្រោយៗនឹងពង្រីក យ៉ាងល្អ
ជាងទៀតដើម្បីវប្បធម៏ប្រពៃណីរបស់ជនជាតិBa Na មិនត្រូវបាត់បង់ ទៅ"៕ ទោះបីមិនយល់បានអស់អត្ថន័យរបស់បទគងឃ្មោះក៏ដោយក៏ប៉ុន្តែយើង ខ្ញុំក៏យល់ច្បាស់នូវប្រការ១ថា៖នេះជាបំណងប្រាថ្នាដ៏ទទូច ជាកំលាំងរស់ខ្លាំងក្លា របស់វប្បធម៏ប្រពៃណីជនរួមជាតិBa Na ។ទង្វើរបស់បណ្តាសិប្បករបាននឹងកំពុង រួមវិភាគទានមិនតិចទេដល់សកម្មភាពអភិរក្សនឹងពង្រីកតំលៃវប្បធម៏គងឃ្មោះនៅតាមសហគមនៅខែត្រGia lai ពេលដែលអង្គការអ៊ុយនេស្កូវទទួលស្គាល់បរិយាកាសវប្បធម៏គងឃ្មោះTay Nguyenជាបេតិកភណ្ឌវប្បធម៏អរូបីនឹងផ្សាយ តៗគ្នាតាមមាត់របស់មនុស្សលោក៕
នៅ បណ្តាភូមិ Tay Nguyenបាននឹងកំពុងត្រូវបាត់បង់ទៅជាបណ្តើៗ។ក៏ប៉ុន្តែ
ពេលមកដល់ភូមិ Mo H’ra ឃុំTo Tung ស្រុក Kbang យើងខ្ញុំមានចំណាប់អារម្មណ៏
ផ្លែកពីធម្មតា។ហាក់ដូចជាចរន្តហូរប្បធម៏នៅតែលាន់ឭឡើងក្នុងស្នូរគងស្នូរឃ្មោះរបស់ប្រជាជនជាជនជាតិ Ba Naនៅទីនេះ។អត្ថបទ”បណ្តែតអារម្ម ណ៏គងឃ្មោះ
ដល់ជំនាន់វ័យក្មេងនៅភូមិ Mo H’ra”របស់Cong Bac អ្នកយក ព័ត៍មាននៃវិទ្យុ
សម្លេងវៀតណាមប្រចាំនៅTay Nguyenឆ្លុះបញ្ឆាំងអំពីបញ្ហា នេះ។
![]() |
| បណ្តែតអារម្មណ៏ទៅក្នុងស្នូរគងឃ្មោះTay Nguyen( Image:Internet) |
ដែលភូមិកំពុងរៀបចំពេលជីវភាពវប្បធម៏សហគម១។មនុស្ស គ្រប់រូប ក្នុងសម្លៀក
បំពាក់ប្រពៃណី អង្គុយកំពុងសំណេះសំណាលយ៉ាង ឈូឆរ។បរិយាកាស់កាន់តែ
ឈូឆរថែមទៀទដោយសំលេងប្រជាចម្រៀងរបស់ជនជាតិ Ba Na សម្លេងបណ្តា
បទភ្លេងរបស់ចាប៉ិ Goong ចាប៉ី Koniដែលបន្លឺ ឡើងយ៉ាងកងរំពង គ្របដណ្តប់មក
លើភូមិទាំងមូល ហាក់ដូចជានាំទឹកដីTay Nguyenព្រៃភ្នំពេញទៅដោយរឿងព្រេង
នេះវិលត្រឡប់មកនឹងការរស់នៅ ថ្ងៃនេះ។
ក្រោយពីបណ្តាសិប្បកររៀនបទចម្រៀងបទភ្លេងប្រពៃណីឡើងវិញគឺដល់ ម៉ោងរៀនប្រគំគងឃ្មោះរបស់ក្រុមគងឃ្មោះភូមិ។ក្រុមគងឃ្មោះភូមិMo H’ra មាន
សមាជិកពីកុមាអាយុ៦ឫ៧ឆ្នាំទៅដល់កំលោះក្រមុំអាយុពី១៦ដល់១៧ឆ្មាំ។កូន
កំលោះរៀនប្រគំគងឃ្មោះកូនក្រមុំរៀន Xoang។ប្អូន Dinh Lo អាយុ៧ឆ្នាំសមាជិក
ក្មេងបំផុតនៃក្រុមនិយាយដោយក្តីសប្បាយរីករាយថា៖ "ដោយត្រូវបានរៀនប្រគំ
គងឃ្មោះប្អូនចូលចិត្តណាស់។ប្អូននឹងខិតខំរៀន ដើម្បីប្រគំឲ្យពិរោះ"។
សិប្បករ Dinh Tranប្រធានក្រុមគងឃ្មោះភូមិ Mo H’ra កំពុងបង្ហាត់បង្រៀន ដោយសុទ្ធចិត្តដល់សិប្បករក្មេង។លោកឲ្យដឹងថា៖លោកផ្សារខ្ជាប់ជាមួយមុខរបរ
នេះបានជាង៥ឆ្នាំហើយ។ទោះបីអត់មានប្រាក់ខែក៏ដោយក៏ប៉ុន្តែលោកនឹងបណ្តា សិប្បករក្នុងភូមិនៅតែឃើញសប្បាយណាស់ពីព្រោះវាជួយជំនាន់ក្រោយៗថែរក្សា
បាននូវអត្តសញ្ញាណវប្បធម៏របស់ជនជាតិBa Na ។លោកមានចំណាប់ អារម្មណ៏ថា៖
" បណ្តាសិប្បករក្មេងរៀនពូកែណាស់។គេប្រគំដោយស្ទាត់ជំនាញប៉ុន្មាន បទគង
ឃ្មោះដូចជាបទកាប់ក្របី ឫបទអំណរទទួលស្រូវថ្មី។ល។យើងខ្ញុំមាន សេចក្តី
សោមនស្សយ៉ាងក្រៃឡែងដោយឃើញថា៖ជំនាន់កូនចៅមានមនសិការថែរក្សា
វប្បធម៏គងឃ្មោះ។យើងខ្ញុំសង្ឃឹមថា៖ជំនាន់កូនចៅក្រោយៗនឹងពង្រីក យ៉ាងល្អ
ជាងទៀតដើម្បីវប្បធម៏ប្រពៃណីរបស់ជនជាតិBa Na មិនត្រូវបាត់បង់ ទៅ"៕ ទោះបីមិនយល់បានអស់អត្ថន័យរបស់បទគងឃ្មោះក៏ដោយក៏ប៉ុន្តែយើង ខ្ញុំក៏យល់ច្បាស់នូវប្រការ១ថា៖នេះជាបំណងប្រាថ្នាដ៏ទទូច ជាកំលាំងរស់ខ្លាំងក្លា របស់វប្បធម៏ប្រពៃណីជនរួមជាតិBa Na ។ទង្វើរបស់បណ្តាសិប្បករបាននឹងកំពុង រួមវិភាគទានមិនតិចទេដល់សកម្មភាពអភិរក្សនឹងពង្រីកតំលៃវប្បធម៏គងឃ្មោះនៅតាមសហគមនៅខែត្រGia lai ពេលដែលអង្គការអ៊ុយនេស្កូវទទួលស្គាល់បរិយាកាសវប្បធម៏គងឃ្មោះTay Nguyenជាបេតិកភណ្ឌវប្បធម៏អរូបីនឹងផ្សាយ តៗគ្នាតាមមាត់របស់មនុស្សលោក៕
Vietnamese
中文
日本語
한국어
Français
Русский
Deutsch
Español
Bahasa Indonesia
ไทย
ພາສາລາວ
ខ្មែរ

