ຍ້ອນ​ຕັ້ງໜ້າ​ຮຳ່ຮຽນ ​ແລະ ປະຕິບັດ​ຕາມ​ແບບຢ່າງ​ຄຸນສົມບັດ​ປະ​ທານ​ໂຮ່ຈີ​ມິນ, ປະຊາຊົນ​ໄດ້​ຮູ້ຈັກ​ເຖິງ​ການ​ປູ​ກນາທາມ, ຮູ້ນຳ​ໃຊ້​ອຸປະກອນ​ທຳ​ການ​ຜະລິດ ​ແລະ ປູກ​ຜັກ​ຊະນິດ​ຕ່າງໆ​ທີ່​ໃຫ້ສະມັດ​ຕະພາບ​ສູງ; ຮູ້ຂຸດ​ໜອງ​ລ້ຽງ​ປາ, ພັດທະນາ​ເສດຖະກິດ​ຄອບຄົວ

ເຖິງ​ວ່າ​ຊີວິດ​ໄດ້​ມີ​ການ​ປ່ຽນ​ແປງ​ຫຼາຍ​ຢ່າງ​ແລ້ວ​ກໍ່ຕາມ, ​ແຕ່​ຊາວ​ເຜ່ົາ​ເວິນ​ກ່ຽວ ຢູ່​ແຂວງ​ກວາງ​ຈີ້ ຍັງ​ຄົງ​ຮັກສາ​ບັນດາພິທີ​ງານ​ບຸນ ກໍ່​ຄື​ການ​ດຳລົງ​ຊີວິດ​ທີ່​ເປັນ​ເອກະລັກ​ສະ​ເພາະ​ຂອງ​ຊົນ​ເຜົ່າ​ຕົນ​ໄວ້

ບ້ານ​ ຕາ​ວານ​ໄຢ໋, ຂຶ້ນ​ກັບ​ເມືອງ​ ຊາ​ປາ, ​ແຂວງ​ລາວ​ກາຍ, ນອນ​ຢູ່​ໃນ​ຮ່ອມ​ພູ​ ເມື່ອ​ງຮວາ​ ທີ່​ງາມ​ດັ່ງ​ໃນ​ຝັນ​. ບັນດາ​ເຮືອນ​ນ້ອຍໆ​ຂອງ​ຊາວ​ເຜົ່າ​ໄຢ໋ລ້ວນ​ແຕ່ອີງຫຼັງ​ໃສ່​ພູ ​ແລະ ຕັ້ງ​ຢູ່​ໃກ້​ກັນ. ນັ້ນ​ແມ່ນ​ຈຸດ​ທີ່​ເປັນ​ເອກະລັກ​ຂອງ​ວົງ​ຄະນາ​ຍາດ​ທີ່​ດຳລົງ​ຊີວິດ​ແບບ​ເຈືອ​ຈານ​ກັບ​ທຳ​ມະ​ຊາດ

ສຳລັບ​ຊາວ​ເຜົ່າ​ໄຢ໋, ​ເຂົ້າຕົ້ມ, ​ເຂົ້າໜົມຂາ​ວ (​ເຂົ້າໜົມ​ເຮັດ​ດ້ວຍ​​ແປ້ງ​ເຂົ້າໜຽວ), ​ເຂົ້າ​ຫຼີ້ມ​ແມ່ນ​ອາຫານ​ທີ່​ຂາດ​ບໍ່​ໄດ້​ໃນ​ພາ​ບູຊາ​​ບັນພະບຸລຸດໃນ​ໂອກາດ​ບຸນປີ​ໃໝ່, ​ງານ​ສົບ, ງານ​ແຕ່ງດອງຫຼື​ພິທີ​ງານ​ບຸນ​ຕ່າງໆ. ​

ຊາວ​ເຜົ່າ​ໄຢ໋ມີ​ສາງສຸພາສິດ, ຄຳ​ຜະຫຍາ, ຄຳທວາຍທີ່​ເປັນ​ເອກະລັກ​ສະ​ເພາະ, ​ທີ່ເລົ່າກ່ຽວ​ກັບ​ເລື່ອງ​ນິທານ ຫຼື​ອະທິບາຍ​ບັນດາ​ປະກົດ​ການ​ໃນ​ທຳ​ມະ​ຊາດ ​ແລະ ສັງຄົມ. ​ໃນ​ສາງ​ວັດທະນະທຳ ສິລະ​ປະ​ທີ່​ອຸດົມສົມ​ບຸນ​ນີ້, ຍັງ​ມີ​ທຳນອງ​ເພງ​ພື້ນ​ເມືອງ​ຂອງ​ຊາວ​ເຜົ່າ​ໄຢ໋ອີກ.

ໃນ​ການ​ດຳລົງ​ຊີວິດຂອງ​ຊາວ​ເຜົ່າ​ໄຢ໋, ຍາມ​ໃດ​​ເຂົາ​ເຈົ້າກໍ່​ເອົາໃຈໃສ່ເປັນພິເສດເຖິງເດັກນ້ອຍ. ຕາມທັດສະນະຂອງຊາວເຜົ່າໄຢ໋, ເມື່ອ​ເດັກ​ແຕ່ລະຄົນໄດ້ຮັບການກຳເນີດ, ຈະສ້າງ​ຄວາມເບິກບານມ່ວນຊື່ນ​ໃຫ້​ທັງວົງ​ຕະກູນ.

​ແຕ່ລະ​ປີ​ເມື່ອ​ຮອດ​ວັນ​ທີ 27 ເດືອນຈຽງ​ໄລ່​ຕາມ​ຈັນທະ​ປະຕິທິນ, ຊາວ​ເຜົ່າ​ໄຢ໋ຢູ່​ຫຼາຍ​ແຫ່ງ​ເຄີຍ​ຈັດ​ຕັ້ງ​ງານ​ບຸນ​ລົງ​ທົ່ງ, ​ເພື່ອ​ພາວະນາຂໍ​ໃຫ້​ລະດູ​ການ​ເກັບ​ກ່ຽວ​ໄດ້​ຮັບ​ຜົນ​ດີ, ປະຊາຊົນ​ມີ​ຄວາມ​ສະຫງົບ​ສຸກ, ສັດສາ​ວາ​ສິ່ງ​ຈະ​ເລີ​ນພັນ, ດິນ​ຟ້າ​ອາກາດ​ເອື້ອ​ອຳນວຍ​ຄວາມ​ສະດວກ.

ກໍ່​ເຊັ່ນ​ດຽວ​ກັບ​ຊົນ​ເຜົ່າ​ອື່ນໆ, ຊົນເຜົ່າ​ໄຢ໋ຖື​ການ​ສົມລົດ, ​ການສືບ​ວົງ​ຕະກຸນ​ເປັນ​ສຳຄັນ. ​ໃນ​ການສົມລົດ, ຊາວ​ເຜົ່າ​ໄຢ໋ບໍ່​ສົນ​ໃຈ​ຫຼາຍ​ເຖິງ​ຄວາມ​ຮັ່ງມີ​ຫຼື​ທຸກ​ຍາກ, ຫາກ​ເອົາ​ໃຈ​ໃສ່​ເຖິງ​ຄຸນສົມບັດ ​ແລະ ​ແບບ​ແຜນ​ດຳລົງ​ຊີວິດ​ຂອງ​ທັງ​ສອງ​ຝ່າຍ.

ປະຈຸ​ບັນ, ຊາວ​ເຜົ່າ​ໄຢ້ດຳລົງ​ຊີວິດ​ຕົ້ນຕໍ​ຢູ່​ບັນດາ​ແຂວງ​ລາວ​ກາຍ, ຮ່າ​ຢາງ, ລາຍ​ເຈົາ ​ແລະ ກາວ​ບັ່ງ. ດ້ວຍ​ຈຳນວນ​ພົນລະ​ເມືອງ 38.000 ກວ່າ​ຄົນ. ຊາວ​ເຜົ່າ​ໄຢ້ຍັງ​ມີ​ຊື່​ເອີ້ນ​ທີ່​ແຕກ​ຕ່າງ​ກັນ​ເຊັ່ນ: ຢັ້ງ, ​ເປົາ, ຖີ່​ນ, ຊ້າ.

ກໍ່​ເຊັ່ນ​ດຽວ​ກັບ​ຫຼາຍ​ຊົນ​ເຜົ່າ​ຢູ່​ຫວຽດນາມ, ສຳລັບ​ຊົນ​ເຜົ່າ​ໄຕ, ການ​ສ້າງ​ຄອບຄົວ​ໃຫ້​ລູກ​ແມ່ນ​ວຽກ​ງານ​ສຳຄັນທີ່​ຮັບ​ຄວາມ​ເອົາ​ໃຈ​ໃສ່​ຈາກ​ທັງ​ຄອບຄົວ ​ແລະ ວົງ​ຕະກຸນ. ດັ່ງ​ນັ້ນ​ງານ​ແຕ່ງດອງ​ຈຶ່ງ​ມີ​ຫຼາຍ​ພິທີການ ​ແລະ ​ໄດ້​ຮັບ​ການ​ກຳນົດ​ຢ່າງ​ເຄັ່ງ​ຄັດ.