เรื่องราวของผู้ที่มีส่วนร่วมสร้างสรรค์สถานีวิทยุแห่งชาติกัมพูชา

“คณะผู้เชี่ยวชาญชุดแรกของสถานีวิทยุเวียดนามรวมช่างเทคนิค16คน ผู้ผลิตรายการ18คนและบรรณาธิการ2คน ซึ่งผมเป็นหัวหน้าคณะฯได้เดินทางไปปฏิบัติหน้าที่ในประเทศกัมพูชาเมื่อวันที่14สิงหาคมปี1978 ซึ่งพวกเราประสบอุปสรรคตลอดการเดินทาง รวมทั้ง การเผชิญกับความเสี่ยงที่จะถูกกองกำลังของพอลพตยิงใส่ ส่วนสิ่งของอุปกรณ์ทุกอย่างไม่ว่าจะเป็นเทป แบตเตอรี่ ข้าว บุหรี่ต้องเอามาจากเวียดนาม”

นี่คือคำกล่าวของนาย หวี่ญหงอกเอิ๊น อดีตรองประธานสถานีวิทยุเวียดนาม ในตอนนั้น นาย หวี่ญหงอกเอิ๊นเป็นหนึ่งในช่างเทคนิคคนแรกของสถานีวิทยุเวียดนามที่มีส่วนร่วมสร้างสถานีวิทยุแห่งชาติกัมพูชา แม้ตอนนี้อายุกว่า80ปีแต่เรื่องราวเกี่ยวกับช่วงเวลานั้นยังคงสถิตอยู่ในใจของนายเอิ๊น นาย เอิ๊นได้เล่าว่า ในช่วงนั้น โครงสร้างพื้นฐานของกัมพูชาไม่มีอะไรเลย ชีวิตของชาวกัมพูชาภายใต้การควบคุมของกลุ่มพอลพตนั้นยากจนลำบากมาก ดังนั้น เจ้าหน้าที่อาสาสมัครเวียดนามเหมือนนายเอิ๊นไม่เพียงแต่ช่วยก่อสร้างสถานีออกอากาศเท่านั้นหากยังช่วยเหลือประชาชนที่นี่ในการปรับปรุงชีวิตความเป็นอยู่อีกด้วย “เจ้าหน้าที่กัมพูชาคนแรกที่ผมร่วมทำงานคือนาย แกวจันดาและนาย อึมดารา ผมได้ช่วยพวกเขาในการอัดเสียงและผลิตรายการกระจายเสียง ในเวลาต่อมา นาย แกวจันดาก็ได้ดำรงตำแหน่งสมาชิกกรมการเมืองและผู้ว่าราชการกรุงพนมเปญและนาย อึมดารา ได้ดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการสถานีวิทยุแห่งชาติกัมพูชา ซึ่งต้องบอกว่า ความรักความผูกพันระหว่างชาวเวียดนามกับกัมพูชามีความใกล้ชิดกันเป็นอย่างมาก”

นอกจากส่งคนไปช่วยในด้านเทคนิค ทางสถานีวิทยุเวียดนามยังได้ส่งทั้งผู้เชี่ยวชาญและบรรณาธิการที่มีประสบการณ์ไปช่วยเหลือกัมพูชาด้วย นาย ฝามวันเอียน อายุ70ปี อดีตผู้เชี่ยวชาญของสถานีวิทยุเวียดนามในประเทศกัมพูชาในช่วงปี1979-1983และอดีตหัวหน้าหน่วยภาคภาษากัมพูชาในช่วงปี1986-2008ก็เป็นหนึ่งในบรรณาธิการดังกล่าว ซึ่งเขายังจำได้ดีช่วงเวลาที่ตัวเขาอยู่เคียงบ่าเคียงไหล่กับประชาชนกัมพูชาและในวันนี้เมื่อได้รับเหรียญอิสริยาภรณ์อันสูงส่งของรัฐบาลกัมพูชาก็รู้สึกตื้นตันใจมาก

“อาจกล่าวได้ว่า หนึ่งในหน่วยงานที่ช่วยเหลือกัมพูชาที่มีประสิทธิภาพที่สุดคือสถานีวิทยุเวียดนาม นอกจากรักษาการออกอากาศของตน ฝ่ายเวียดนามยังช่วยเหลือกัมพูชาในการจัดทำรายการกระจายเสียงภาษาต่างประเทศ ซึ่งบรรดาเจ้าหน้าที่กัมพูชาที่ได้รับการฝึกอบรมจากฝ่ายเวียดนามก็ได้กลายเป็นบรรณาธิการที่มีประสบการณ์ของสถานีวิทยุแห่งชาติกัมพูชา”

การปฏิบัติหน้าที่อันสูงส่งทุกอย่างย่อมมีความเสียสละและนาง เหงวียนถิมิง อดีตผู้เชี่ยวชาญของภาคภาษาไทยของสถานีวิทยุเวียดนามที่ปฏิบัติหน้าที่ในประเทศกัมพูชาในช่วงปี1981-1982ก็เป็นตัวอย่างในเรื่องดังกล่าว ในตอนนั้น ลูกสาวที่2ของคุณมิงอายุเพียง2ขวบกว่าแต่ขานรับคำเรียกร้องของปิตุภูมิ คุณมิงก็พร้อมเดินทางไปช่วยเหลือประเทศพี่น้องกัมพูชา 40ปีได้ผ่านพ้นไป เดี๋ยวนี้ คุณมิงเป็นยายของหลานสาว2คนที่น่ารัก เมื่อพบปะกับเพื่อนร่วมงานตั้งแต่สมัยนั้น คุณมิงก็รู้สึกซาบซึ้งเมื่อกล่าวถึงช่วงเวลานั้นว่า

“ ในช่วงนั้น เราต้องทำเองทุกอย่างเพราะฝ่ายกัมพูชาก็ประสบอุปสรรคมากมายแต่พวกเขาก็พยายามเป็นอย่างมากในการเรียนรู้และเรียนได้ดี พวกเราอยู่ด้วยกันเหมือนพี่น้องในครอบครัว มีอาหารที่อร่อยพวกเราก็แบ่งกัน นี่เป็นความสัมพันธ์ฉันท์พี่น้องเวียดนาม-กัมพูชา”

ในจำนวนผู้เชี่ยวชาญกว่า200คนที่เคยปฏิบัติหน้าที่ในกัมพูชาเมื่อ40ปีก่อน ปัจจุบันเหลือเจ้าหน้าที่เพียง72คนพร้อม72เรื่องราวและความทรงจำที่แตกต่างกัน ซึ่งพวกเขาส่วนใหญ่ได้เกษียณอายุราชการแล้วแต่เมื่อกล่าวถึงช่วงเวลานั้น พวกเขาต่างกล่าวถึงน้ำใจไมตรีและความภาคภูมิใจต่อประชาชนกัมพูชาและความผูกพันนั้นก็ยังคงอยู่ในใจไม่อาจลืมเลือนจนถึงทุกวันมีเมื่อได้มีโอกาสพบปะกับพวกเขาต่างบอกว่า เรื่องราวความทรงจำที่ดีงามต่างๆ โดยเฉพาะเจ้าหน้าที่สถานีวิทยุแห่งชาติกัมพูชา นาย Tauch Sarath ผู้อำนวยการสถานีวิทยุแห่งชาติกัมพูชาได้เผยว่า สำหรับตัวเขา อดีตเจ้าหน้าที่ของสถานีวิทยุเวียดนามไม่เพียงแต่เป็นเพื่อนร่วมงานเท่านั้นหากยังเป็นมิตร เป็นครูอาจารย์ เป็นคุณลุงคุณป้าของตน

“พวกเราไม่สามารถลืมบรรดาผู้เชี่ยวชาญเวียดนามที่ปฏิบัติหน้าที่ในกัมพูชาเมื่อ40ปีก่อน ในตอนนั้น พวกเราไม่มีอะไรกิน บรรดาเจ้าหน้าที่เวียดนามก็แบ่งอาหารครึ่งหนึ่งให้พวกเรา บรรดาผู้เชี่ยวชาญเวียดนามได้ร่วมกับพวกเราฟันฝ่าอุปสรรคเหมือนพี่น้องร่วมใส้ เมื่อก่อนนี้ กัมพูชาไม่มีสถานีวิทยุแต่ตอนนี้ มีสถานีโทรทัศน์กว่า10แห่งและสถานีวิทยุกระจายเสียงนับร้อยแห่ง นอกจากนี้จังหวัด18แห่งของกัมพูชาที่มีสถานีออกอากาศที่ได้รับความช่วยเหลือจากสถานีวิทยุเวียดนาม ในปี2018 สถานีวิทยุเวียดนามและสถานีวิทยุแห่งชาติกัมพูชาจะผลักดันความร่วมมือด้านการกระจายเสียงและโทรทัศน์ในจังหวัดต่างๆของกัมพูชา ซึ่งความสามัคคีระหว่างสองประเทศจะนับวันได้รับการพัฒนาแน่นแฟ้ยิ่งขึ้น”.