เวียดนามเป็นประเทศที่มีความหลากหลายทางศาสนา ประชากรมากกว่าร้อยละ 95 มีวิถีชีวิตทางศาสนาและความเลื่อมใสศรัทธา ภาพกิจกรรมการประกอบศาสนกิจเป็นไปอย่างมีชีวิตชีวาและมีความกลมกลมกลืนในวิถีชีวิตประจำวัน ไม่ว่าจะในตัวเมืองหรือเขตชนบท ศาสนสถานต่างๆเปิดต้อนรับศาสนิกชนที่มาประกอบศาสนกิจในชีวิตประจำวันและในโอกาสเทศกาลสำคัญต่างๆ ซึ่งศาสนิกชนสามารถแสดงความเชื่อทางศาสนาได้อย่างเสรี
เสรีภาพในการนับถือศาสนาและความเลื่อมใสศรัทธา
ทุกเช้าวันอาทิตย์ ที่โบสถ์โปรเตสแตนต์ เปลยเมอนู ในแขวงอานฟู้ เมืองเปลยกู จังหวัดยาลาย เต็มไปด้วยเสียงสวดมนต์และเพลงสรรเสริญพระเจ้า ศาสนิกชนจากทุกสารทิศเดินทางมาประกอบพิธีกรรม โดยมีสตรีจำนวนมากอุ้มลูกน้อยมาด้วย นาย ปุยบลิก ศิษยาภิบาลที่ดูแลคริสตจักรสาขาเปลยเมอนูเผยว่า
“ก่อนหน้านี้โบสถ์ตั้งอยู่ในหมู่บ้านและก่อสร้างด้วยสังกะสีซึ่งร้อนมากและลำบากในการประกอบศาสนกิจ แต่ตอนนี้ชาวบ้านดีใจเป็นอย่างมากที่มีโบสถ์ใหม่ที่โอ่โถง ปกติเราจะทำกิจกรรมทางศาสนาในวันอาทิตย์ วันพุธมีการสวดมนต์ในช่วงเช้า วันศุกร์สวดมนต์ตามกลุ่มต่างๆ ส่วนวันอังคารและวันพฤหัสบดี กลุ่มอื่นๆจะมาฝึกร้องเพลงที่นี่”
ส่วนที่หมู่บ้านปากหร่า ตำบลลี้บน จังหวัดกาวบั่ง ในเช้าวันพฤหัสบดีและบ่ายวันอาทิตย์ทุกๆสัปดาห์ ศาสนิกชนจะร่วมกันร้องเพลงสรรเสริญพระเจ้าและอ่านพระคัมภีร์ ซึ่งการเชื่อมต่อทางศาสนาไม่เพียงแต่ตอบสนองความต้องการทางจิตวิญญาณเท่านั้น หากยังสร้างการเปลี่ยนแปลงในเชิงบวกในวิถีชีวิตอีกด้วย ประชาชนจากหมู่บ้านอื่นๆก็เดินทางมาประกอบศาสนกิจที่หมู่บ้านปากหร่า เช่นกัน นาย หว่างอาเซอ ตำบลลี้บน เผยว่า
“กิจกรรมการประกอบศาสนากิจถูกจัดขึ้นสัปดาห์ละ 2 ครั้งในวันพฤหัสบดีและวันอาทิตย์ การเข้าร่วมกิจกรรมทางศาสนาทำให้ผมมีความสุข ชีวิตเปลี่ยนไปมาก เช่น การตักเตือนกันไม่ให้ดื่มสุราหรือสูบบุหรี่ และส่งเสริมให้ทุกคนทำความดี ผมสามารถแสดงความรู้สึกได้อย่างสบายใจและอิสระ”
นอกเหนือจากกิจกรรมการประกอบศาสนกิจประจำวันแล้ว เทศกาลสำคัญของศาสนาต่างๆก็ได้รับการสนับสนุนจากทางการท้องถิ่น เช่น วันงานวิสาขบูชา งานวิสาขบูชาโลก เทศกาลคริสต์มาส วันอีสเตอร์ของผู้นับถือศาสนาคาทอลิกและโปรเตสแตนต์ เดือนรอมฎอนของชาวมุสลิม เป็นต้น ซึ่งสถานการณ์การนับถือศาสนาที่คึกคักภายในประเทศเป็นพื้นฐานเพื่อให้เวียดนามกลายเป็นจุดหมายปลายทางที่ปลอดภัยและน่าเชื่อถือสำหรับการจัดงานทางศาสนาระดับโลก โดยเฉพาะสหประชาชาติได้เลือกเวียดนามเป็นเจ้าภาพจัดงานวิสาขบูชาโลกถึง 4 ครั้งเมื่อปี 2008 2014, 2019 และ 2025 Ven. Khemachara Bhikkhu รองเลขาธิการสมาพันธ์พุทธนานาชาติที่เข้าร่วมงานวิสาขบูชาโลกปี 2025 เผยว่า
“นี่คือหนึ่งในงานที่มีความสำคัญและมีความหมายอย่างยิ่ง ผู้คนจากทั่วโลกต่างเดินทางมาที่นี่เพื่อเข้าร่วมงาน”
อีกหนึ่งแง่มุมที่แสดงให้เห็นถึงความเป็นมนุษย์และการเปิดกว้างในนโยบายทางศาสนาของเวียดนาม คือการช่วยเหลือผู้ที่เคยหลงเชื่อองค์กรที่แอบอ้างศาสนา โดยทางการท้องถิ่นและชุมชนได้เอื้ออำนวยและช่วยเหลือเพื่อให้พวกเขากลับมาประกอบศาสนกิจตามหลักศาสนาที่ถูกต้องอย่างปกติอีกครั้ง นาย กะปา ปิ ในตำบลจือเซ ซึ่งเป็นหนึ่งในผู้ที่เคยหลงผิดเผยว่า
“ผมเคยหลงตามกลุ่มโปรเตสแตนต์เด่กา ซึ่งเป็นสิ่งที่ไม่ถูกต้อง เมื่อผมกลับมา ผมได้รับการให้กำลังใจจากเจ้าหน้าที่ตำบล สิ่งใดที่ยากลำบากเจ้าหน้าที่ก็ช่วยเหลืออย่างเต็มที่”
ศาสนาปรากฏอยู่อย่างเปิดเผยและมั่นคง
ภาพกิจกรรมทางศาสนาที่มีชีวิตชีวาได้สะท้อนให้เห็นถึงสถานะของศาสนาในสังคมเวียดนาม โดยรายงานฉลองครบรอบ 70 ปีการก่อตั้งหน่วยงานบริหารภาครัฐด้านศาสนาปี 2025 ระบุว่า ชีวิตทางศาสนาและความเชื่อในเวียดนามยังคงพัฒนาอย่างต่อเนื่องทั้งในด้านขอบเขตและความลึกซึ้ง ถ้าหากก่อนปี 1990 เวียดนามมีองค์กรศาสนาที่ได้รับการรับรองเพียง 3 องค์กร แต่จนถึงปัจจุบัน รัฐได้ รับรองและออกใบรับรองการจดทะเบียนประกอบศาสนกิจให้แก่องค์กรศาสนา 43 องค์กร จาก 16 ศาสนา โดยมีศาสนิกชนประมาณ 27.7 ล้านคน คิดเป็นประมาณร้อยละ 27 ของประชากร มีผู้ที่มีสมณศักดิ์กว่า 61,000 คน ผู้ช่วยงานศาสนกิจเกือบ 145,000 คน และศาสนสถานเกือบ 30,000 แห่ง
การปรากฏอย่างเปิดเผยและชอบด้วยกฎหมายของศาสนาต่างๆยังแสดงให้เห็นผ่านการจัดงานเทศกาลความเลื่อมใสศรัทธาและศาสนานับพันงานในแต่ละปี ซึ่งดึงดูดศาสนิกชนและประชาชนเข้าร่วมเป็นจำนวนมาก กิจกรรมการประกอบศาสนกิจดำเนินไปอย่างมีเสถียรภาพ องค์กรทางศาสนา มีเงื่อนไขในการพัฒนา และความสำเร็จในการจัดงานศาสนาระดับสากลเป็นพื้นฐานที่สำคัญที่บ่งบอกว่าสถานการณ์ด้านศาสนาในเวียดนามกำลังดำเนินไปในเชิงบวก
กฎหมายว่าด้วยความเลื่อมใสศรัทธาและศาสนาฉบับแก้ไขที่จะมีผลบังคับใช้นับตั้งแต่วันที่ 1 มกราคมปี 2027 จะมีส่วนช่วยค้ำประกันเสรีภาพในการนับถือศาสนาของประชาชนให้ดียิ่งขึ้น พร้อมทั้งเอื้ออำนวยให้แก่กิจกรรมทางศาสนาดำเนินไปอย่างสะดวกและถูกต้องตามกฎหมาย
เช่นเดียวกับด้านอื่นๆในสังคม ในชีวิตทางศาสนา ก็มีหลายปัญหาที่เกิดขึ้น เช่น การกระทำผิด การใช้ศาสนาเพื่อหาผลประโยชน์และสร้างความแตกแยกกลุ่มมหาสามัคคีชนในชาติ แต่อย่างไรก็ตาม จำเป็นต้องแยกแยะให้ชัดเจนระหว่างการประกอบศาสนกิจที่บริสุทธิ์กับการกระทำผิดกฎหมายโดยอ้างศาสนา การที่เวียดนามลงโทษการกระทำที่ผิดกฎหมายไม่ใช่การจำกัดเสรีภาพในการนับถือศาสนา แต่เป็นการปกป้องสิทธิและผลประโยชน์อันชอบธรรมของชุมชนศาสนิกชน
เสรีภาพในการนับถือศาสนาในเวียดนามแสดงให้เห็นผ่านชีวิตของศาสนิกชนกว่า 27 ล้านคน ภาพลักษณ์ของศาสนาที่สอดประสาน เปิดเผย และพัฒนาอย่างไม่หยุดยั้ง แสดงให้เห็นถึงข้อมูลที่ไม่ถูกต้องเกี่ยวกับเสรีภาพในความเลื่อมใสศรัทธาและการนับถือศาสนาในเวียดนาม โดยมีเป้าหมายเพื่อทำลายกลุ่มมหาสามัคคีชนในชาติและขัดขวางการพัฒนาของศาสนาต่างๆในเวียดนาม.
