Tăng trưởng kinh tế 9 tháng năm 2026 tạo nền tảng quan trọng để Việt Nam hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số trong cả năm. Trong chặng nước rút, yêu cầu đặt ra là khai thác tối đa những dư địa còn lại, khơi thông các nguồn lực đang có và tạo thêm động lực cho tăng trưởng.
Tại Phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 9 và Hội nghị trực tuyến Chính phủ với các bộ, ngành, địa phương ngày 3/10, Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu các địa phương rà soát, nhận diện đầy đủ các động lực, dư địa còn có thể khai thác, nhất là những ngành, lĩnh vực, dự án có khả năng tạo giá trị gia tăng. Đây là yêu cầu được đặt ra trong bối cảnh những tháng cuối năm có ý nghĩa quyết định đối với việc hoàn thành các mục tiêu kinh tế - xã hội năm 2026.
Tăng trưởng 2 con số là con đường tất yếu
Sau 9 tháng, kinh tế Việt Nam duy trì đà tăng trưởng tích cực. GDP tăng 9,01%, riêng quý III tăng 9,95%. Theo Chính phủ, để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong cả năm, GDP quý IV phải tăng trên 12,5%.
Khoảng cách từ mức tăng trưởng hiện tại đến mục tiêu cuối năm đặt ra yêu cầu rất cao đối với việc tổ chức thực hiện trong những tháng còn lại. Cùng với việc duy trì các động lực đang có, những nguồn lực đã được chuẩn bị nhưng chưa chuyển hóa thành sản lượng, đầu tư, tiêu dùng và giá trị gia tăng cũng phải được đưa vào vận hành nhanh hơn. Mục tiêu tăng trưởng cao đồng thời gắn với định hướng phát triển dài hạn của đất nước. Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh: "Mục tiêu tăng trưởng 2 con số là mục tiêu vô cùng thách thức, nhưng là con đường tất yếu, không có con đường nào khác để chúng ta hoàn thành mục tiêu phát triển đất nước hướng đến 100 năm ngày thành lập Đảng, 100 năm ngày thành lập nước, đến năm 2045 Việt Nam trở thành nước phát triển, công nghiệp hiện đại. Chúng ta đã có định hướng rõ ràng, đường lối mạch lạc, hàng ngũ đã chỉnh tề, bây giờ quyết tâm thực hiện quyết liệt, hiệu quả để đạt mục tiêu đề ra".
Bài toán tăng trưởng của năm 2026 không chỉ nằm ở kết quả của 3 tháng cuối năm. Trong chặng nước rút, vấn đề đặt ra là nhận diện đúng những dư địa còn lại và chuyển nhanh các nguồn lực đó thành kết quả cụ thể
Tạo đà, tạo thế, tạo lực cho tăng trưởng
Những dư địa có thể tạo thêm tăng trưởng trong quý IV/2026 được đặt ở nhiều khu vực của nền kinh tế, từ sản xuất, đầu tư, tiêu dùng, xuất khẩu đến giải ngân đầu tư công và thu hút đầu tư tư nhân. Tại Hội nghị, Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu các địa phương, nhất là những cực tăng trưởng lớn, phát huy mạnh hơn vai trò dẫn dắt và lan tỏa: "Các địa phương là cực tăng trưởng có quy mô kinh tế lớn, như: Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Quảng Ninh, Đồng Nai, Bắc Ninh phải phấn đấu cao hơn và khai thác mạnh mẽ hơn các dư địa tăng trưởng với các giải pháp có thể làm ngay, như là thúc đẩy sản xuất, đầu tư, tiêu dùng, xuất khẩu, giải ngân đầu tư công, thu hút đầu tư tư nhân và phát huy vai trò dẫn dắt, lan tỏa, đóng góp nhiều hơn cho tăng trưởng cả nước. Đối với các địa phương tăng trưởng còn đang thấp hơn so với mục tiêu đề ra, đặc biệt là các địa phương dự kiến thấp hơn mục tiêu cả năm, thì đề nghị đánh giá kỹ các dư địa còn lại, thực hiện ngay các giải pháp mạnh, quyết liệt, cụ thể và hiệu quả để phấn đấu hoàn thành mục tiêu ở mức cao nhất".
Đối với các địa phương, việc khai thác dư địa tăng trưởng đang gắn với những điều kiện và lợi thế riêng. Với tốc độ tăng trưởng GRDP 11,81% trong 9 tháng qua, thành phố Bắc Ninh đứng thứ 4 cả nước và nằm trong nhóm các địa phương đạt mức tăng trưởng 2 con số. Với địa phương này, bài toán hiện nay không chỉ là duy trì tốc độ tăng trưởng hiện tại. Ông Nguyễn Đình Hiếu, Giám đốc Sở Tài chính Bắc Ninh, cho biết: "Bắc Ninh trở thành thành phố trực thuộc trung ương đặt ra yêu cầu phát triển cao hơn về quy mô, chất lượng và tính bền vững. Tỉnh xác định chuyển mạnh từ mô hình tăng trưởng dựa vào vốn, lao động và mở rộng sản xuất sang dựa trên khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, năng suất và giá trị gia tăng. Để duy trì tăng trưởng 2 con số, Bắc Ninh phải tạo thêm các động lực mới từ công nghiệp công nghệ cao, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, logistic, dịch vụ đô thị và kinh tế số".
Từ những động lực đang có đến những động lực mới, yêu cầu đặt ra là làm thế nào để tốc độ tăng trưởng cao đi cùng với chất lượng tăng trưởng. Đây cũng là vấn đề được đặt ra đối với cả nền kinh tế khi Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển với quy mô ngày càng lớn. Ông Bùi Minh Giáp, Chuyên gia kinh tế trưởng Ngân hàng phát triển châu Á (ADB) tại Việt Nam, nhấn mạnh: "Thách thức về chính sách của Việt Nam hiện nay là duy trì tăng trưởng cao nhưng vẫn phải nâng cao chất lượng tăng trưởng. Chúng ta có nền tảng tăng trưởng rất tốt. Nhưng để tăng trưởng bền vững thì nhất thiết phải chuyển mạnh từ việc mở rộng các yếu tố đầu vào sang nâng cao năng suất, chất lượng và khả năng chống chịu của nền kinh tế trong trung và dài hạn".
Ba tháng cuối năm đang là chặng nước rút để Việt Nam hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng năm 2026. Khai thác tối đa những dư địa đang có, tháo gỡ điểm nghẽn để nguồn lực nhanh chóng đi vào nền kinh tế, đồng thời mở rộng các động lực mới sẽ quyết định khả năng tạo thêm sức bật trong những tháng cuối năm.
