Nghe âm thanh tại đây:
Nép mình bên bờ biển xanh biếc, dưới những hàng phi lao xanh rì rào trong gió, làng chài Xuân Yên (xã Tiên Điền, tỉnh Hà Tĩnh), một ngôi làng nhỏ ven biển mang vẻ đẹp hoang sơ, bình dị, thanh bình mà ít nơi nào có được.
Bình minh nơi đây được đánh thức bằng tiếng máy thuyền vọng từ biển khơi, theo nhịp trở về của những con thuyền sau đêm dài bám biển.
Mỗi sáng sớm, khi mặt trời nhô lên, ánh nắng dát vàng cả mặt biển, xa xa những đoàn thuyền nối đuôi nhau từ từ cập bến.
Tiếng động cơ của những chiếc máy kéo thuyền hòa cùng tiếng sóng biển, đánh thức cả một vùng biển rộng lớn.
Bến thuyền trở nên nhộn nhịp; ngư dân í ới gọi nhau hỏi thăm; tiếng cười nói rộn ràng của những người phụ nữ, tay thoăn thoắt gỡ cá khỏi lưới. Những mẻ cá, tôm,… tươi rói nhanh chóng được phân loại, để kịp đưa ra phiên chợ sớm.
Tại bến thuyền, vợ chồng anh Trần Văn Cương và chị Lê Thị Nụ đang tất bật chuyển từng sọt cá nục, cá cơm, cá bạc má, mực tươi,…lên bờ, chia sẻ: “Năm nay thời tiết thuận lợi, nắng ấm, biển lặng. Chuyến biển này, gia đình tôi thu về hơn 20kg cá cùng các loại tôm, cua, ghẹ. Mỗi chuyến đi biển đầy ắp thế này thì đời sống cũng trở nên sung túc hơn". "Chồng đi biển vất vả, ở nhà mình cũng phải cố gắng. Cứ mỗi sáng thuyền về là cả mẹ, cả con chạy ra lấy cá, tôm, mực xuống để phân loại rồi bán ngay trên biển. Cá nhiều thì mừng vì có thêm thu nhập".
Đó là cuộc sống mưu sinh của ngư dân làng chài ven biển Xuân Yên, tỉnh Hà Tĩnh. Đa phần ngư dân nơi đây đều đánh bắt gần bờ với những con thuyền nhỏ, công suất thấp. Hằng ngày, họ ra khơi vào lúc 1-2h sáng và trở về khi mặt trời bắt đầu lên. Mỗi chuyến đi kéo dài nhiều giờ, phụ thuộc hoàn toàn vào con nước và thời tiết.
Ở làng chài Xuân Yên, các thế hệ ngư dân xem thuyền là nhà, biển là quê hương và là sự sống.
Gắn bó với nghề đi biển hơn 50 năm, những nếp nhăn hằn trên gương mặt, đôi bàn tay chai sần vì kéo lưới, ông Nguyễn Xuân Hào (thôn Yên Ngư, xã Tiên Điền), chia sẻ: “Đời ngư dân còn nhiều vất vả nhưng tôi vẫn luôn tin tưởng và hy vọng biển cho nhiều cá, tôm,… để cuộc sống ngày thêm khấm khá. Đời ông, đời cha, đời tôi và con tôi đều gắn bó với biển. Những con người bám biển như tôi đã quen với gió biển, sóng biển. Bởi vậy, dù da ai cũng sạm đi nhưng với ngư dân chúng tôi được lao động để giúp gia đình, kế nghiệp cha ông đã là một niềm vui”.
Dẫu nghề đi biển vất vả lại lắm gian truân, song, với ngư dân, biển không chỉ là kế sinh nhai mà còn là truyền thống được truyền từ đời này sang đời khác. Nối nghiệp cha ông, nhiều thanh niên của làng chài Xuân Yên cũng gắn bó với biển từ lúc còn là thiếu niên.
Đang cùng cha gỡ những con ghẹ khỏi lưới để kịp cho mẹ đưa ra chợ bán, anh Nguyễn Trọng Hùng (thôn Yên Ngư, xã Tiên Điền), tâm sự: “Từ lúc còn đi học, có thời gian, tôi lại tập tành theo cha, theo anh đi đánh bắt cá gần bờ. Giờ tôi cũng đã có 10 năm kinh nghiệm với nghề biển. Cùng trang lứa với tôi, nhiều bạn cũng chọn nghề đi biển để mưu sinh. Dù từng rời quê hương nhưng nặng lòng với biển, chúng tôi lại trở về”.
Làng chài Xuân Yên với hơn 500 hộ chủ yếu sống bằng nghề đánh bắt hải sản. Toàn xã có hơn 300 tàu thuyền đăng ký hoạt động, chủ yếu các thuyền có công suất nhỏ đánh bắt gần bờ. Thu nhập khá từ nghề đã mang đến cho ngư dân cuộc sống no ấm hơn. Cùng với công việc bám biển, ngư dân Xuân Yên không ngừng sáng tạo để thích ứng nhanh với nghề.
Cùng chồng bám biển đã gần 30 năm, bà Trần Thị Nga (thôn Hải Lợi, xã Tiên Điền), cho biết: "Làng biển Xuân Yên từ bao đời nay toàn dân biển, kinh tế nhờ trên mặt biển. Đi đánh bắt gần bờ khoảng 300-400 chiếc thuyền đi mỗi sáng. Đi biển về có cá cháo (hay còn gọi là cá khoai), cá trích, cá bạc má, cá thu, tôm, cua, ghẹ. Bán được hải sản có thêm thu nhập thì tôi rất phấn khởi. Chúng tôi luôn tự động viên nhau cùng cố gắng bám biển để cuộc sống đủ đầy. Chỉ mong biển luôn dịu hiền, yên ả để ngư dân yên tâm gắn bó với nghề”.
Khi mặt trời lên cao, tiếng máy thuyền thưa dần, bãi biển trở lại vẻ yên bình vốn có. Trên bờ, những chiếc tàu cá nằm san sát, những lá cờ Tổ quốc đỏ thắm tung bay trong gió, rực rỡ một góc trời. Chỉ còn những dấu chân in trên cát và tiếng sóng biển rì rào. Chính nhịp sống bình dị ấy đã tạo nên nét đặc sắc của làng chài Xuân Yên, nơi mỗi ngày mới đều bắt đầu từ biển cả và ngư dân chưa bao giờ ngừng gửi gắm hy vọng vào những chuyến vươn khơi.
