Hà Nội tháng Mười: Từ ký ức lịch sử đến sức sáng tạo của Thủ đô
Kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô (10/10/1954 - 10/10/2026), Hà Nội những ngày đầu tháng Mười rực rỡ cờ hoa và sôi động với nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật. Triển lãm ảnh “Hà Nội trong tôi” lần thứ 21 tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám giới thiệu gần 80 tác phẩm về một Thủ đô vừa gìn giữ chiều sâu văn hiến, vừa chuyển mình trong đời sống hiện đại.
Tại Rạp Công Nhân, chương trình “Thời khắc” đưa lịch sử, sân khấu và công nghệ vào cùng một không gian trải nghiệm. Vở Huyền tích Hồ Gươm tái hiện câu chuyện khởi nghĩa Lam Sơn và truyền thuyết “hoàn trả gươm báu”, kết hợp ngôn ngữ sân khấu với công nghệ AI; tối 10/10, chuỗi chương trình tiếp tục với vở Tôi và chúng ta của Lưu Quang Vũ.
Không khí kỷ niệm được nối dài trong tối 10/10 với chương trình nghệ thuật đặc biệt “Bản Giao hưởng Hà Nội”, được xây dựng như một hành trình từ mùa Thu lịch sử năm 1954 đến diện mạo Thủ đô trong kỷ nguyên mới. Cùng tối, Hà Nội tổ chức nhiều chương trình nghệ thuật tại khu vực trung tâm thành phố và màn pháo hoa nghệ thuật từ 21h tại khu vực Hồ Tây và trước Bưu điện Hà Nội, kết hợp pháo hoa tầm cao, tầm thấp và hỏa thuật.
Phát huy giá trị văn hóa Việt Nam thành động lực phát triển đất nước
Sáng 10/10 tại Nhà Quốc hội (Hà Nội), Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội chủ trì, phối hợp với Bộ Công an tổ chức Hội thảo khoa học cấp quốc gia “Phát huy giá trị văn hóa Việt Nam thành một động lực quan trọng phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới”, với hơn 200 đại biểu tham dự. Hội thảo tập trung làm rõ những quan điểm, định hướng mới về phát triển văn hóa và tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, chính sách nhằm khơi thông nguồn lực nội sinh.
Trong tinh thần Nghị quyết số 80-NQ/TW, các tham luận đặt vấn đề gắn phát triển văn hóa với năng lực cạnh tranh quốc gia, công nghiệp văn hóa, chuyển đổi số và bảo vệ chủ quyền văn hóa trên không gian số; đồng thời thúc đẩy chuyển hóa di sản và vốn văn hóa thành tri thức, tài sản trí tuệ và sản phẩm sáng tạo.
Sắc màu văn hóa Mông hội tụ tại Điện Biên
Từ ngày 9-11/10, Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông lần thứ IV diễn ra tại Điện Biên, quy tụ các đoàn đến từ 11 tỉnh. Tại phố đi bộ Mường Thanh, tiếng khèn Mông, nghề dệt lanh, rèn, chạm bạc, trang phục truyền thống, trò chơi dân gian cùng các hoạt động văn nghệ tạo nên một không gian sinh hoạt văn hóa đa sắc màu.
Ngày hội cũng cho thấy một hướng tiếp cận mới đối với di sản: Không chỉ bảo tồn, trình diễn mà từng bước đưa nghề thủ công, ẩm thực và sinh hoạt truyền thống trở thành sản phẩm trải nghiệm du lịch, qua đó tạo sinh kế và thêm động lực để chính cộng đồng gìn giữ văn hóa của mình.
Katê - không gian văn hóa sống của cộng đồng Chăm
Ngày 9/10, tại tháp Pô Sah Inư, phường Phú Thủy, tỉnh Lâm Đồng, nhiều hoạt động văn hóa được tổ chức chào đón Lễ hội Katê 2026. Các nghệ nhân và người dân cùng chuẩn bị lễ vật, làm bánh truyền thống, thi thổi kèn saranai, trình diễn nghề gốm, nghề dệt và giới thiệu các hiện vật văn hóa Chăm. Đại lễ Katê chính thức diễn ra ngày 10/10.
Katê là một trong những lễ hội quan trọng của người Chăm theo đạo Bàlamôn, gắn với đời sống tín ngưỡng, gia đình và cộng đồng. Việc các nghề thủ công, âm nhạc và nghi lễ truyền thống tiếp tục được thực hành trong không gian lễ hội cho thấy sức sống của di sản khi được chính cộng đồng trao truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.
Văn hóa Việt trong những không gian phát triển mới
Cùng với việc bảo tồn và trao truyền di sản, nhiều hoạt động trong tuần hướng tới khai mở những không gian mới cho văn hóa. Ngày 8/10 tại Hà Nội, Diễn đàn “Công nghệ số và AI trong kiến tạo nền kinh tế sáng tạo - Từ tài nguyên văn hóa đến năng lực cạnh tranh quốc gia” đặt vấn đề biến tài nguyên văn hóa thành tài sản trí tuệ, sản phẩm sáng tạo và mô hình kinh doanh mới.
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cũng cho biết, Bản đồ số văn hóa Việt Nam dự kiến vận hành thử từ ngày 01/11. Nền tảng được thiết kế theo 5 lớp dữ liệu, hướng tới kết nối Nhà nước - người dân - doanh nghiệp, đồng thời hỗ trợ tra cứu các hoạt động văn hóa, thể thao và du lịch trên cả nước.
Ở chiều giao lưu quốc tế, chương trình văn hóa nghệ thuật của Đắk Lắk tại tỉnh Chungbuk, Hàn Quốc kết thúc ngày 6/10 sau một tuần biểu diễn, triển lãm và trao đổi. Tỉnh Đắk Lắk giới thiệu 70 tác phẩm nhiếp ảnh, mỹ thuật cùng chương trình nghệ thuật kết hợp sắc màu vùng rừng và biển tới công chúng Hàn Quốc.
Điện ảnh Việt Nam mở rộng dấu ấn tại Liên hoan phim Busan
Liên hoan phim quốc tế Busan lần thứ 31 khai mạc ngày 6/10 tại Hàn Quốc với một dấu mốc đáng chú ý của điện ảnh Việt Nam: Lần đầu tiên 5 phim Việt góp mặt ở 4 hạng mục khác nhau, nhiều hạng mục nhất từ trước tới nay tại BIFF. 1982 của đạo diễn Nguyễn Hoàng Điệp được lựa chọn tranh giải Vision-Asia; Sợi chỉ đỏ của Hàm Trần góp mặt tại Midnight Passion.
Cùng với Thính giác, Hộ linh tráng sĩ và một phim tài liệu của đạo diễn Nông Nhật Quang, sự hiện diện ở nhiều chương trình của BIFF cho thấy điện ảnh Việt đang mở rộng khả năng tiếp cận khán giả và giới chuyên môn quốc tế bằng những thể loại và tiếng nói nghệ thuật ngày càng đa dạng.
