Trong nhiều năm, câu chuyện “ra đi để trở về” thường được nhắc đến như một lựa chọn đầy trăn trở của cộng đồng du học sinh và chuyên gia người Việt ở nước ngoài. Nhưng ở thời điểm hiện tại, cùng với tốc độ phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế và môi trường doanh nghiệp trong nước, ngày càng nhiều người trẻ Việt mang kinh nghiệm quốc tế bắt đầu nhìn Việt Nam như một vùng đất của cơ hội, của khát vọng cống hiến và của những giá trị cá nhân sâu sắc hơn.
Những thực tế từ buổi chia sẻ “Cơ hội trở về và bứt phá tại Việt Nam”, do Career Pass Institute (CPI) và Hiệp hội Sinh viên và Chuyên gia Việt Nam tại New York (VNNY) tổ chức, với sự tham gia của một số chuyên gia, doanh nhân người Việt từng học tập và làm việc ở nước ngoài, cho thấy một bức tranh rõ nét: Việt Nam không chỉ là nơi để trở về, mà còn là nơi nhiều người trẻ tin rằng họ có thể tạo nên những thay đổi lớn.
Tony Linh Duong, CEO Career Pass Institute (viết tắt là CPI, Học viện hướng nghiệp và đào tạo kỹ năng tìm việc, được thành lập tại New York, Mỹ), cho biết xu hướng chuyên gia người Việt tại Mỹ quay về Việt Nam đang ngày càng rõ rệt sau nhiều năm tích lũy kinh nghiệm tại các tập đoàn quốc tế. Anh nhận định rằng sau một thời gian làm việc trong môi trường toàn cầu, nhiều người bắt đầu tự đặt câu hỏi về ý nghĩa của những điều mình đang theo đuổi. Với không ít người Việt trẻ, câu trả lời dần hướng về quê hương.
Anh cho biết, với chính mình, động lực lớn nhất phía sau công việc đào tạo kỹ năng nghề nghiệp cho du học sinh Việt Nam tại Mỹ, chính là hy vọng sẽ ngày càng có nhiều người Việt bước vào các tập đoàn đa quốc gia, tiếp cận tri thức tiên tiến rồi sau đó mang những điều học được quay về đóng góp cho đất nước: “Động lực thực sự thúc đẩy đằng sau những công việc tôi làm, là mong muốn ngày càng có nhiều người Việt có cơ hội để làm được những tập đoàn đa quốc gia, quốc tế, học hết được những tinh túy về khoa học, về công nghệ. Rồi sau đó một ngày nào đó các bạn có thể mang và đóng góp cho sự phát triển của Việt Nam sau này.”
Theo anh, điều khiến nhiều người do dự không hẳn là thiếu mong muốn trở về, mà là chưa thực sự hiểu Việt Nam đang thay đổi như thế nào và đâu là cơ hội dành cho họ trong bối cảnh mới.
Sau nhiều năm làm việc trong lĩnh vực tư vấn chiến lược và tài chính tại New York, đồng thời liên tục di chuyển giữa Mỹ và Việt Nam để phát triển CPI, Tony Linh Duong cho rằng Việt Nam hiện nay đã rất khác so với 5-10 năm trước. Hệ sinh thái doanh nghiệp phát triển nhanh, các tập đoàn đa quốc gia mở rộng mạnh mẽ, trong khi nhiều doanh nghiệp Việt Nam cũng bắt đầu tìm kiếm những nhân sự có tư duy toàn cầu và năng lực lãnh đạo quốc tế. Anh cho biết bản thân từng chứng kiến nhiều vị trí cấp cao tại Việt Nam có mức đãi ngộ lên tới hàng trăm nghìn USD mỗi năm. Nhưng theo anh, điều hấp dẫn hơn cả không nằm ở thu nhập. Tony Linh Duong nhấn mạnh: “Quan trọng hơn, là cảm giác được làm điều gì đó ý nghĩa với chính đất nước và con người của mình”,
Cảm giác ấy cũng là điều được shark Minh Beta, nhà sáng lập và Chủ tịch Beta Group, từng học MBA tại Harvard Business School, nhắc đến nhiều lần trong phần chia sẻ của mình.
Ông kể rằng khi sang Mỹ học MBA năm 2012, bản thân từng đứng trước nhiều lựa chọn khác nhau cho tương lai. Nhưng càng tiếp xúc với thế giới rộng lớn, ông càng nhận ra Việt Nam mới là nơi mình có thể tạo ra những thay đổi mang tính hệ thống.
"Tôi bắt đầu nhận thấy rõ ràng là: thế giới nó rất là rộng lớn và có rất là nhiều thứ để làm và rất là nhiều cơ hội khắp nơi. Nhưng mình tự quan sát mà mình thấy là: nếu mà về Việt Nam thì cái cơ hội để cho mình có thể làm ra được những thứ nó thay đổi về mặt cục diện của câu chuyện sẽ lớn hơn rất là nhiều”. - Minh Beta nói.
Theo ông, lợi thế lớn nhất của những người Việt từng học tập và làm việc ở nước ngoài chính là khả năng kết nối tri thức quốc tế với nhu cầu thực tế của thị trường Việt Nam: “Mình là người Việt Nam, mình nói ngôn ngữ Việt Nam, mình hiểu văn hóa”. Chính sự thấu hiểu ấy đã giúp ông nhìn ra cơ hội trong lĩnh vực rạp chiếu phim khi trở về nước. Thời điểm đó, phần lớn thị trường điện ảnh tập trung vào phân khúc cao cấp, trong khi nhu cầu phổ thông của người Việt vẫn còn bị bỏ ngỏ. Từ góc nhìn đó, Beta Cinemas ra đời với mô hình rạp phim có giá vé hợp lý hơn, hướng tới đông đảo khán giả trẻ và người dân tại nhiều địa phương.
Shark Minh Beta cho rằng Việt Nam hiện vẫn là một thị trường còn rất nhiều dư địa phát triển. Theo ông, “nhìn đâu cũng thấy cơ hội”, bởi nhiều ngành nghề vẫn đang ở giai đoạn đầu của quá trình tăng trưởng. Từ fintech, logistics, thương mại điện tử, y tế, giáo dục cho tới công nghiệp văn hóa, ông cho rằng đây đều là những lĩnh vực mà nguồn nhân lực có kinh nghiệm quốc tế có thể đóng vai trò quan trọng. Trong đó, ông đặc biệt nhấn mạnh tiềm năng của công nghiệp văn hóa và sáng tạo, lĩnh vực mà ông tin Việt Nam có thể tạo dấu ấn quốc tế nếu biết khai thác bản sắc riêng.
Đồng ý với những nhận định của Minh Beta, Chủ tịch Hiệp hội sinh viên và Chuyên gia Việt Nam tại New York, Tú Vương cho rằng: "Ngành giáo dục ở Việt Nam thực sự là một lĩnh vực có rất nhiều dư địa để có thể khai thác và tập trung vào đó. Ngay như anh Tony Linh cũng là một người đang làm trong lĩnh vực giáo dục, những dịch vụ của anh Linh cũng rất thiết thực với các bạn sinh viên Việt Nam ở nước ngoài. Đúng là khi mình tập trung nhìn vào những nhu cầu đó thì hoàn toàn có thể thấy được rất nhiều cơ hội trong thị trường Viet Nam."
Cả Tony Linh Duong và Shark Minh Beta đều cho rằng đây đang là thời điểm đặc biệt của Việt Nam, thời điểm mà người trẻ có thể vừa xây dựng sự nghiệp, vừa tạo ra những thay đổi lớn cho cộng đồng.
Khi Việt Nam bước vào một giai đoạn phát triển mới, có lẽ điều nhiều người trẻ mong muốn không chỉ là thành công cho riêng bản thân, mà còn là cảm giác được nhìn thấy chính mình trong sự đổi thay của quê hương.
