Nằm ở cực tăng trưởng phía Bắc Thủ đô, xã Thư Lâm hội tụ đủ những điều kiện cho bước chuyển mình mạnh mẽ: quỹ đất rộng lớn, hạ tầng đồng bộ. Nơi đây vừa được thành phố Hà Nội lựa chọn thí điểm mô hình “xã, phường xã hội chủ nghĩa” (cùng với xã Phúc Thịnh). Hành trình tìm kiếm “chỉ số hạnh phúc” cho người dân được chính quyền xã Thư Lâm bắt đầu từ những việc rất đỗi bình dị hằng ngày.
Sáng tháng 8 ghé xã Thư Lâm, điều dễ nhận ra nhất là không khí tươi mới đang len lỏi qua từng ngõ, xóm. Từ việc chăm chút cho từng bồn hoa, hàng cây bên đường, làm sạch lại ao làng, đến việc giữ gìn từng ngõ, xóm... tất cả đang âm thầm dệt nên một không gian sống tốt hơn, nơi văn hóa được vun đắp, môi trường sinh thái được hồi sinh và chất lượng sống dần thay đổi. Chị Nguyễn Thị Minh Nguyệt, Đoàn viên chi đội thôn Đại Vĩ, xã Thư Lâm, thành phố Hà Nội, cho biết: "Vai trò của đoàn viên thanh niên trong việc xây dựng một Thư Lâm xanh, sạch, đẹp thì chúng tôi tập trung vào những ngày ra quân chủ nhật xanh, các hoạt động dọn dẹp vệ sinh môi trường tại các khu tưởng niệm, khu di tích và các đoạn đường thanh niên tự quản".
Sự thay đổi ở Thư Lâm không chỉ hiện hữu ở cảnh quan. Xâu chuỗi qua từng câu chuyện, người ta nhận ra một "làn gió mới" đang thổi vào cách vận hành của bộ máy chính quyền cơ sở.
Nếu trước đây, thước đo của một địa phương thường đóng khung trong những con số khô cứng về tốc độ tăng trưởng, thu ngân sách hay số lượng công trình... thì nay, giá trị cốt lõi của mô hình xã xã hội chủ nghĩa lại nằm ở tư duy: Chính quyền vì nhân dân phục vụ. Lấy sự hài lòng và hạnh phúc của dân làm thước đo cao nhất. Cầm trên tay hồ sơ vừa làm xong gọn gàng tại bộ phận một cửa, Anh Bùi Văn Đức, thôn Liên Hà 1, xã Thư Lâm, vui vẻ chia sẻ: "Hôm nay tôi đến Ủy ban xã Thư Lâm để làm thủ tục hành chính về đất đai theo ủy quyền. Tôi được cán bộ hướng dẫn rất nhiệt tình. Tôi cũng giải quyết xong rồi".
Cảm giác dễ chịu ấy của người dân chính là trái ngọt từ sự nỗ lực không ngừng nghỉ của những công chức trẻ nơi đây. Chị Trần Thị Thoa, Chuyên viên Điểm hỗ trợ dịch vụ công số xã Thư Lâm, thành phố Hà Nội, cho biết: "Chúng tôi luôn nỗ lực, học tập các ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) mà hiện đang phổ biến trên thị trường Việt Nam cũng như thế giới và chúng tôi luôn nỗ lực để phục vụ công dân một cách tận tình, chu đáo, trách nhiệm, đúng thủ tục, đúng quy trình để người dân không phải đi lại nhiều lần".
Triển khai mô hình "xã, phường xã hội chủ nghĩa", xã Thư Lâm đã xây dựng 8 nhóm nội dung, 54 tiêu chí cốt lõi (gồm 52 tiêu chí chính và 2 tiêu chí tổng hợp: "Chỉ số hạnh phúc" và "Mức độ hài lòng chung"). Trong đó, địa phương tập trung đẩy mạnh chuyển đổi số, chăm lo an sinh xã hội, bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống, phát triển công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp…
Theo ông Phạm Trọng La, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân xã Thư Lâm, để triển khai thí điểm mô hình “xã, phường xã hội chủ nghĩa” mỗi nhiệm vụ đều phải hướng tới xây dựng mô hình quản trị cấp cơ sở hiện đại. "Chúng tôi cũng xác định những nội dung đã được đề ra trong kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, gồm 2 trục, một là trục phát triển công nghiệp đối với khu công nghiệp Đông Anh và các cụm công nghiệp trên địa bàn. Thứ hai là trục phát triển khai thác nguồn lực về văn hóa bởi vì Thư Lâm bản thân cái tên đã thể hiện chất văn hóa. Nơi đây là mang đậm nền tảng văn hóa gắn với văn hóa Kinh Bắc. Còn việc trước mắt tạo ra sự thay đổi, những thay đổi nhỏ nhưng mang lại sự ghi nhận của nhân dân" - ông nói.
Hà Nội đang bước vào giai đoạn phát triển mới, với yêu cầu xây dựng chính quyền tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả và phục vụ. Việc Thành ủy Hà Nội ban hành Đề án thí điểm mô hình "xã, phường xã hội chủ nghĩa" tại xã Thư Lâm thể hiện tư duy phát triển hướng đến chất lượng sống và sự hài lòng của người dân. Ông Nguyễn Xuân Lưu, Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân thành phố Hà Nội, cho biết: "Lãnh đạo thành phố luôn luôn dõi theo cùng đồng hành với Thư Lâm để sẵn sàng điều chỉnh những cái chúng tôi thấy phù hợp với thực tiễn để cho xã có điều kiện phát triển. Đồng thời, cũng dự kiến nguồn lực cần thiết để Thư Lâm và Phúc Thịnh cần những nguồn lực lớn, nguồn lực có tính chất tạo tác động mạnh lan tỏa thì thành phố sẵn sàng đồng hành và đầu tư".
Khởi đầu từ Thư Lâm, Phúc Thịnh, Hà Nội kỳ vọng tạo nền tảng thực tiễn để từng bước thực hiện mục tiêu xây dựng “xã, phường xã hội chủ nghĩa”, phát triển văn minh, hiện đại, lấy hạnh phúc của người dân là thước đo. Ở đó người dân được thụ hưởng một môi trường sống thật sự chất lượng, chính quyền gần gũi và cộng đồng ngày càng gắn kết.
