Hành trang đường dài cho văn học thiếu nhi

Như chúng tôi đã đưa tin, sáng ngày 17/12/2013 tại Thư viện Hà Nội (47 Bà Triệu, Hà Nội) Dự án Hỗ trợ Văn học Thiếu nhi Việt Nam Đan Mạch tổ chức lễ trao giải cuộc Vận động sáng tác cho thiếu nhi năm 2012 – 2013 và phát động cuộc vận động sáng tác năm 2013- 2015.

Các tác giả chụp ảnh cùng Ban tổ chức - Ảnh:nxbkimdong.com.vn

Trao giải cho các tác giả được giải nhì - Ảnh: Mai Hồng

Cuộc thi có ý nghĩa cho văn học thiếu nhi này nằm trong khuôn khổ Dự án hỗ trợ văn học thiếu nhi Việt Nam – Đan Mạch giai đoạn hai (2011 – 2015). Ông John Nielsen, Đại sứ vương quốc Đan Mạch tại Việt Nam cho biết, trong những năm qua, phía Đan Mạch đã tập trung sự hỗ trợ cho các dự án văn học này cùng với NXB Kim Đồng, nhằm thúc đẩy việc xã hội hiểu biết hơn về những tác động của các tác phẩm văn học thời thơ ấu đối với đời sống tinh thần của trẻ thơ.

Ông John Nielsen cũng bày tỏ mong muốn những cuộc thi như thế này sẽ khuyến khích trẻ em đam mê đọc sách hơn, để các em có được cảm nhận như nhà văn nổi tiếng Đan Mạch H.Anđecxen đã nói: trong bất kỳ điều gì chúng ta chạm vào cũng có một câu chuyện cổ tích ẩn náu bên trong. Ông nói: Mục tiêu thứ nhất của dự án là chúng tôi hỗ trợ cho việc sáng tác cũng như xuất bản những sách văn học có tính chất đổi mới dành cho thiếu nhi, do nhà văn và các họa sĩ minh họa của Việt Nam sáng tác. Những tác phẩm văn học có tính đổi mới này mang những giá trị đa nguyên cơ bản. Mục tiêu thứ hai của chúng tôi là làm thế nào cho trẻ em có cơ hội được tiếp xúc nhiều, được đọc sách nhiều và truyện. Ví dụ như có thể thông qua chuyện làm cho các em tham gia tích cực hơn vào quá trình sáng tác tranh truyện

Từ những đề tài của giai đoạn 1 (bắt đầu năm 2006), đã có sức ảnh hưởng, sức lan tỏa nhất định tới những sáng tác của các tác giả viết cho thiếu nhi. Theo bà Lê Thị Dắt Giám đốc Dự án Hỗ trợ Văn học thiếu nhi Việt Nam – Đan Mạch, thì: “Giai đoạn một, với sự hỗ trợ của các họa sĩ, nhà văn Đan Mạch, thì phương pháp giả tưởng bắt đầu được lan rộng trong các dự án, tức là vừa hiện thực, vừa giả tưởng. Phương pháp này rất hợp với trẻ em, để cho đối tượng nhi đồng. Vì từ cuộc sống hiện thực đưa về cho các em thế giới ảo đầy ước mơ, làm cho các em thỏa mãn nhu cầu của lứa tuổi học trò, và sau lại đưa các em về với thế giới hiện thực. Những tác phẩm đoạt giải được bạn đọc rất hoan nghênh như Vỏ ốc diệu kỳ hoặc kể chuyện bốn mùa, trong những đề tài rất hấp dẫn như Đối thoại với thiên nhiên hoặc Bước qua hai thế giới, hoặc Một ngày kỳ lạ thì cũng rất được đón nhận.”

Trong giai đoạn hai của dự án, ban tổ chức dự án vẫn duy trì phương pháp giả tưởng, nhưng đề tài cho các cuộc thi nghiêng về phương pháp hiện thực nhiều hơn. Đây cũng là thế mạnh của các tác giả Việt Nam. Và cuộc thi năm 2012-2013 chọn lựa đề tài Vượt qua nỗi sợ cho truyện ngắn. Một đề tài hấp dẫn và gần với thực tiễn bao giờ cũng là chìa khóa để đi vào tâm hồn tuổi trẻ. Cuộc thi năm nay đã có những tác phẩm tốt, và NXB Kim Đồng cũng cho ra mắt sách kịp thời cùng với lễ trao giải cuộc thi này, với những ấn bản được trình bày thu hút, hấp dẫn.

Bà Lê Thị Dắt cho biết: “Mỗi một năm có khoảng 300 tác giả tham gia thì đó cũng là một thành công của dự án. Và hàng năm thường trao giải, cũng liên tục bảy cuộc thi rồi. Chúng tôi nghĩ mặc dù nó không phải thành công một cách rực rỡ, mĩ mãn, nhưng đó cũng là sự nỗ lực của ban tổ chức và sự nhiệt tình của các cây bút trẻ. Đặc biệt là các cây bút trẻ tham gia rất nhiệt tình và mang lại cho các em những tác phẩm rất giá trị và được NXB in. Và năm nay có một cái khác hơn là tất cả những tác phẩm được giải gồm 10 truyện tranh và một tập văn xuôi tác giả được giải gần 200 trang đã được NXB in kịp thời”.

NXB Kim Đồng và Hội Nhà văn Đan Mạch đã tiếp tục phát động Cuộc vận động sáng tác năm 2013 -2015 với chủ đề Gõ cửa trái tim dành cho văn xuôi và Ngày tôi gặp dành cho tranh truyện; với nét mới là kéo dài thời gian cuộc thi lên hai năm và tăng giá trị giải thưởng. Điều quan trọng là khi có những cuộc thi như thế này làm bệ phóng, làm hành trang ban đầu, rất có thể, sẽ có thêm những tác giả mới cho sự phát triển đường dài của văn học thiếu nhi Việt Nam, như nhà văn Trần Đức Tiến nhận định: “Đây coi như là những bài tập đầu tiên. Với kinh nghiệm cá nhân tôi là một người viết lách, thì nếu như bài tập đầu tiên đã đạt được chất lượng như thế, chỉ cần các em có thêm sự kiên trì, đi theo nghiệp viết này đến cùng thì tôi tin chắc là có một số chắc chắn sẽ trở thành nhà văn.”/.