Quốc hội phải đổi mới mạnh mẽ hơn, thực chất hơn, xứng đáng với trọng trách Hiến định

Phát biểu tại phiên khai mạc kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, sáng 6/4, Tổng Bí thư Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Tô Lâm, khẳng định yêu cầu của giai đoạn phát triển mới đòi hỏi Quốc hội phải đổi mới mạnh mẽ hơn, thực chất hơn, hiệu quả hơn để thực hiện đầy đủ, xứng đáng trọng trách Hiến định. Phóng viên Đài TNVN trích những nội dung chính trong bài phát biểu của Tổng Bí thư.

Đại hội lần thứ XIV của Đảng đã xác định rất rõ mục tiêu phát triển đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 đồng thời nhấn mạnh yêu cầu đổi mới tư duy phát triển khơi thông nguồn lực, phát huy cao nhất sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc.

Xây dựng bằng được hệ thống lập pháp hiện đại, khả thi và kiến tạo phát triển

Theo Tổng Bí thư Tô Lâm, Quốc hội là nơi kết tính ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của nhân dân, là nơi quyết định những vấn đề lớn của đất nước, là nơi chuyển hóa chủ trương của Đảng thành pháp luật, chính sách và sức mạnh tổ chức thực tiễn. Mỗi đại biểu Quốc hội phải luôn ý thức sâu sắc rằng mình không chỉ mang theo lá phiếu tín nhiệm của cử tri mà còn gánh trên vai nhiệm đối với vận mệnh quốc gia, đối với niềm tin của nhân dân, đối với tương lai cho các thế hệ mai sau. Từ tinh thần đó, Tổng Bí thư đề nghị Quốc hội khóa XVI tập trung thực hiện thật tốt 4 nhiệm vụ lớn. Trong đó, nhiệm vụ đầu tiên là về công tác lập pháp: “Thứ nhất, đổi mới mạnh mẽ công tác lập pháp, xây dựng bằng được hệ thống lập pháp hiện đại, thống nhất, ổn định, khả thi và kiến tạo phát triển. Quốc hội phải tập trung nâng cao hơn nữa năng lực thể chế hóa, cụ thể hóa nghị quyết của Đảng thành chính sách và pháp luật, tạo khuôn khổ pháp lý vững chắc để thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ phát triển kinh tế, xã hội. Hệ thống pháp luật phải thực sự trở thành nền tảng thể chế của phát triển, là công cụ để bảo vệ quyền con người, quyền công dân, là động lực thúc đẩy đổi mới sáng tạo, giải phóng lực lượng sản xuất, khai mở những không gian phát triển mới cho đất nước”.

Quốc hội cần chỉ đạo rà soát tổng thể hệ thống pháp luật, hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật quốc gia, phải làm sao để Luật ban hành đi vào cuộc sống. Người dân dễ hiểu, doanh nghiệp dễ thực hiện, cơ quan nhà nước dễ áp dụng: “Đặc biệt phải đổi mới căn bản tư duy xây dựng pháp luật theo hướng kiến tạo phát triển. Pháp luật không chỉ để quản lý cái đã có mà còn phải mở đường cho cái mới, không chỉ điều chỉnh thực tiễn hiện hữu mà còn phải kiến tạo tương lai. Luật không chỉ mở đường mà còn phải sửa đường. Đối với những vấn đề mới, những lĩnh vực mới, những mô hình mới, những lực lượng sản xuất mới, cần có cách tiếp cận phù hợp, mạnh dạn thí điểm có kiểm soát, tạo dư địa cho đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Phải chuyển mạnh từ tư duy làm luật cho đủ sang tư duy làm luật để phát triển; từ pháp luật tốt trên giấy sang pháp luật tốt trong cuộc sống. Hiệu quả thực thi và sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp phải là thước đo cao nhất của chất lượng lập pháp”.

Nâng tầm giám sát tối cao của Quốc hội theo hướng thực chất, sắc bén

Tổng Bí thư Tô Lâm yêu cầu Quốc hội nâng tầm giám sát tối cao theo hướng thực chất, sắc bén, đi đến cùng trách nhiệm. Giám sát phải thực sự trở thành công cụ nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị quốc gia, phải góp phần sửa cho đúng, làm cho tốt hơn, tháo gỡ được những điểm nghẽn, cảnh báo sớm được rủi ro, thúc đẩy được hành động. Nói cách khác, giám sát phải giúp định hình việc nhận diện sớm những bất cập có thể phát sinh và phải đi đến cùng câu hỏi cuối vấn đề đã được giải quyết hay chưa?: “Tôi đề nghị Quốc hội nhiệm kỳ này tập trung giám sát những vấn đề lớn, những lĩnh vực then chốt, những điểm nghẽn của điểm nghẽn trong phát triển, những vấn đề bức xúc mà cử tri và nhân dân quan tâm; đặc biệt là việc thực hiện các chủ trương lớn của Đảng, việc tổ chức thi hành pháp luật, việc sử dụng nguồn lực quốc gia, quản lý tài sản công, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, trách nhiệm giải trình của các cơ quan Nhà nước”.

Theo Tổng Bí thư, Quốc hội khóa XVI cần nâng cao bản lĩnh và tầm nhìn khi quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước. Quyết định phải đúng, trúng, kịp thời vì lợi ích lâu dài của quốc gia: “Các vấn đề về kinh tế, xã hội, ngân sách Nhà nước, đầu tư công, các chương trình mục tiêu quốc gia, các dự án quan trọng quốc gia đều là những quyết sách lớn gắn với lợi ích căn bản lâu dài của quốc gia, của dân tộc, phải được xem xét toàn diện, khoa học, thận trọng nhưng tuyệt đối không để sự chậm trễ trở thành điểm nghẽn của phát triển. Mỗi quyết sách của Quốc hội phải được đặt trong tổng thể chiến lược phát triến quốc gia, trong bối cảnh quốc tế biến động nhanh chóng, trong yêu cầu bảo đảm độc lập, tự chủ, an ninh, an toàn, phát triển bền vững. Quốc hội quyết định cho hiện tại nhưng phải chịu trách nhiệm trước tương lai. Đó là bản lĩnh chính trị, tầm nhìn chiến lược, trí tuệ lập pháp và là chiều sâu của một cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất”.

Tổng Bí thư Tô Lâm cũng đề nghị Quốc hội khóa XVI tiếp tục đổi mới tổ chức và phương thức hoạt động theo hướng hiện đại chuyên nghiệp, gần dân, sát thực tiễn và phản ứng chính sách nhanh hơn.

Nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI đã bắt đầu với trọng trách vô cùng lớn lao. Tổng Bí thư tin tưởng trước vận hội mới mang tính lịch sử của dân tộc, Quốc hội khóa XVI nhất định sẽ hoàn thành xuất sắc trọng trách mà Đảng, Nhà nước và nhân dân giao phó, góp phần hiện thực hóa khát vọng xây dựng một nước Việt Nam hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội.