Khôi Minh trò chuyện cùng Trịnh trong album "Cho nên tôi yêu"

Có những âm nhạc không chỉ để nghe, mà để ở lại. Ở lại trong những khoảng lặng rất sâu của mỗi người, ở lại như một điều gì đó quen thuộc mà ta không gọi được tên, và đôi khi, ở lại như một cách để ta tự chữa lành.

Âm nhạc của Trịnh Công Sơn từ lâu đã là một miền như thế - Một miền không phân biệt thế hệ, không cần phải giải thích, chỉ cần bước vào là thấy mình ở trong đó.

Nhưng điều thú vị là, sau rất nhiều năm, miền âm nhạc ấy vẫn tiếp tục được “mở rộng”, không phải bằng cách thay thế, mà bằng cách được đối thoại, được viết tiếp, được nhìn lại từ những tâm hồn của thế hệ sau.

Và trong cuộc trò chuyện ngày hôm nay, chúng ta sẽ gặp một người đã chọn bước vào cõi nhạc Trịnh không chỉ với tư cách một người hát, mà còn là một người trò chuyện với âm nhạc ấy bằng những phần viết thêm, bằng những đoạn rap, bằng những suy tư rất riêng của chính mình.

Sau nhiều năm ấp ủ, album “Cho nên tôi yêu” của Khôi Minh đã ra đời, như một hành trình đi qua những chênh vênh của đời sống, để rồi lắng lại, và tìm thấy những điều giản dị mà bền vững.

Nghe âm thanh chương trình tại đây:

BTV Bảo Trang: Xin chào ca sĩ Khôi Minh. Sau những biến động của đại dịch, có lẽ mỗi người đều đi tìm cho mình một điểm tựa tinh thần nào đó. Với Khôi Minh, vì sao âm nhạc của Trịnh Công Sơn lại là nơi anh chọn để bắt đầu album này?

Ca sĩ Khôi Minh: Âm nhạc của Trịnh Công Sơn thì Khôi Minh cảm giác là nó rất gắn liền với đời sống của chúng ta. Nó có thể phù hợp với rất nhiều không gian, hoặc với những tâm trạng khác nhau. Và đặc biệt là trong đại dịch, Khôi Minh nhận ra hoàn cảnh rất ngặt nghèo đó lại phù hợp để nghe nhạc Trịnh, hoặc là theo chiều ngược lại.

Nhạc Trịnh rất thích hợp cho những lúc mình đang trong một tâm trạng bất an, hay có một cảm xúc gì đó mà không thể giãi bày được. Khi nghe nhạc Trịnh, mình sẽ được an ủi, được nâng đỡ.

Một điều nữa là bản thân mình đã thích nhạc Trịnh từ lâu rồi nhưng chưa đủ tự tin để ra một sản phẩm riêng. Đến lúc đại dịch xảy ra, khi đứng trước nguy cơ là bản thân mình cũng có thể nhiễm bệnh, thì mình nghĩ nếu không làm bây giờ thì có thể sẽ không kịp nữa. Cho nên, có ý tưởng gì thì mình phải thực hiện ngay. Và album nhạc Trịnh, Khôi Minh đã quyết định phải làm bằng được, dù mất rất nhiều thời gian.

BTV Bảo Trang: Khi nghe album này, có thể cảm nhận rất rõ rằng anh không chỉ hát lại mà còn “trò chuyện thêm” với ca khúc qua những phần viết mới. Vậy anh bắt đầu quá trình viết thêm đó từ đâu? Từ cảm xúc, ý niệm hay từ chính âm nhạc của Trịnh Công Sơn?

Ca sĩ Khôi Minh: Tôi nghĩ là chính từ âm nhạc của Trịnh Công Sơn. Trước đây, mình không nghĩ là mình có thể rap hay viết thêm một cái gì đó vào một ca khúc. Nhưng tôi cảm giác là nhạc Trịnh có tính kết nối rất cao, nên có thể được nghe trong rất nhiều hoàn cảnh. Ngoài ra, nó cũng có một độ cởi mở. Nhạc Trịnh là dòng nhạc được trình diễn rất nhiều, nên nhu cầu làm mới là điều gần như bắt buộc mỗi khi hát lại một ca khúc đã quá quen thuộc.

Mình cũng thấy nhạc Trịnh có thể phối theo nhiều phong cách khác nhau, từ cổ điển, rock, cho đến hip hop hay R&B như Hà Lê đã làm. Nó có một biên độ sáng tạo rất lớn dành cho người phối khí và ca sĩ.

Khi làm nhạc Trịnh, Khôi Minh cũng gặp một thử thách là mình buộc phải làm mới. Vì những bài mình hát thì đã có rất nhiều người hát rồi. Nếu chỉ phụ thuộc vào phối khí thì chưa đủ, nên một ca sĩ muốn làm mới thì có thể phải rap hoặc viết thêm X-part.

Trước đây, bản thân mình cũng khá dè dặt, vì thấy có những ca sĩ nổi tiếng hát nhạc Trịnh nhưng biến tấu chưa nhiều thì đã gặp những phản ứng không tích cực. Có quan điểm cho rằng nhạc Trịnh phải hát rất chân phương, mộc mạc, và sự sáng tạo thêm là không nhiều.

Khôi Minh nghĩ điều đó phần nào đến từ ảnh hưởng của cô Khánh Ly. Không phải là cô hạn chế sáng tạo, mà chính cách hát bình thản của cô đã là một dấu ấn rất lớn và ảnh hưởng đến các thế hệ sau.

Sau này, Hà Lê là một người tạo ra một dấu ấn khác khi hát nhạc Trịnh một cách tự do hơn, không bị rào cản định kiến. Điều đó cũng là một động lực để Khôi Minh mạnh dạn đưa những sáng tạo cá nhân vào phần thể hiện của mình.

BTV Bảo Trang: Bảo Trang thấy rằng có những lúc phần viết thêm của Khôi Minh như mở ra một lớp nghĩa khác, thậm chí tạo nên sự đối thoại với bài hát gốc. Anh có nghĩ mình đang đứng ở vị trí của một người hậu sinh để trò chuyện lại với nhạc sĩ Trịnh Công Sơn không?

Ca sĩ Khôi Minh: Khi viết những phần X-part, mình cảm thấy rất thích thú vì được sáng tạo, và làm nó một cách khá tự nhiên, cũng không quá khó khăn. Chỉ có bài “Hành hương trên đồi cao” là mình làm mất khá nhiều thời gian.

Nhưng đến khi làm xong thì mình lại giật mình, không biết khi làm như thế thì khán giả sẽ nghĩ thế nào. Dù sao thì sản phẩm cũng đã hoàn thành rồi, nên mình xin gửi gắm nó đến khán giả, và việc đánh giá thế nào thì mình xin dành cho người nghe.

BTV Bảo Trang: Anh Khôi Minh này, rap – nếu nhìn thoáng qua – có vẻ rất xa với không gian của nhạc Trịnh. Nhưng trong album này, anh lại đưa rap vào như một phần khá tự nhiên. Điều gì khiến anh tin rằng hai thế giới đó có thể gặp nhau?

Ca sĩ Khôi Minh: Thực ra trước đây chúng ta có thể có những quan niệm chưa thật sự đầy đủ về rap. Nhưng từ khi các chương trình về rap trở nên phổ biến thì mình thấy rap có thể thích ứng với rất nhiều nội dung và cảm xúc khác nhau, và nhạc Trịnh cũng không ngoại lệ.

Khôi Minh nghĩ là chỉ cần bài hát có giai điệu đẹp, lại gợi mở những ý tứ, cảm xúc đủ rộng, thì hoàn toàn có thể tạo “đất” cho rap thể hiện.

Ví dụ như bài “Hành hương trên đồi cao”, ban đầu Khôi Minh định viết X-part, nhưng viết xong thì lại không ưng, nên bỏ đó khoảng một năm, không động gì đến album. Sau đó quay lại, mình thay bằng một đoạn rap thì thấy ổn hơn.

Đến bài “Ở trọ” là bài tiếp theo có rap thì được thực hiện rất nhanh, vì lúc đó mình đã quen với việc viết và đọc rap rồi. Tất nhiên, rap của mình vẫn là rap giai điệu, chứ chưa phải rap thuần chỉ có lời.

BTV Bảo Trang: Trong album “Cho nên tôi yêu”, có một điểm đặc biệt là sự xuất hiện của ca sĩ Lan Anh trong ca khúc “Giọt lệ thiên thu”. Cơ duyên nào đã đưa hai anh chị đến với bản song ca này?

Ca sĩ Khôi Minh: Trước hết, Khôi Minh rất cảm ơn ca sĩ Lan Anh – một người bạn đồng niên – đã tham gia album một cách rất tự nguyện, không đòi hỏi gì.

Mình được biết là Lan Anh cũng rất yêu nhạc Trịnh, thậm chí nghe từ rất sớm, từ hồi cấp 2. Nhưng đây lại là lần đầu tiên Lan Anh thu âm một ca khúc nhạc Trịnh.

Bản thân Khôi Minh vốn là người theo dõi âm nhạc và từng viết về âm nhạc, nên mình có thể hình dung được giọng hát nào phù hợp với ca khúc nào. Và mình thấy giọng của Lan Anh rất phù hợp để kết hợp trong bài này.

Về mặt chuyên môn thì Lan Anh thậm chí còn là “cô giáo” của mình, vì khi mình học ở Học viện Âm nhạc Quốc gia thì Lan Anh đã là giảng viên.

Bản song ca này là một trong những bài mà mình và cả ê-kíp rất thích, thậm chí có thể là thích nhất album. Nó mang màu sắc thiền khá rõ, đề cập đến những điều rộng hơn đời sống thường nhật. Mình nghĩ chất giọng opera của Lan Anh sẽ thể hiện được sự tĩnh tại đó, còn giọng của mình thì gần với đời sống hơn. Khi kết hợp lại, hai giọng tạo nên một sự cân bằng.

BTV Bảo Trang: Nghe album, Bảo Trang có cảm giác mọi thứ đều hướng đến sự lắng lại và nâng đỡ. Với riêng anh, âm nhạc của Trịnh Công Sơn đã giúp anh đi qua những giai đoạn chênh vênh như thế nào?

Ca sĩ Khôi Minh: Khôi Minh nghe nhạc Trịnh từ hồi cấp 3, và ngay lần đầu đã rất ấn tượng. Nhạc Trịnh có những ca khúc rất cô đọng, câu từ ít nhưng ý nghĩa lại sâu, để mình có thể chiêm nghiệm. Khi nghe, mình có thể tạm quên đi những xáo trộn xung quanh, và từ đó tìm ra cách nghĩ, cách sống vững vàng hơn trong bất cứ hoàn cảnh nào.

BTV Bảo Trang: Nếu một người đang ở trong một giai đoạn không dễ dàng của cuộc sống, và họ tình cờ nghe album này… đó có phải cũng là điều anh mong sẽ ở lại với họ?

Ca sĩ Khôi Minh: Tôi nghĩ đó là một sự tương hỗ. Nghệ thuật hay thì sẽ chạm tới khán giả, và khi đã chạm tới thì tự nó đã có giá trị.

Nhạc Trịnh là một dạng nghệ thuật dung hòa giữa tính nghệ thuật và tính đại chúng. Nó xóa nhòa mọi ranh giới – ai cũng có thể nghe và có thể yêu, thậm chí không cần lý giải. Vì thế, trước hết Khôi Minh hy vọng sản phẩm của mình sẽ đến được với đông đảo khán giả. Nếu nó có thể mang lại sự nâng đỡ hay những cảm xúc tốt đẹp thì đó là điều rất đáng trân trọng.

BTV Bảo Trang: Và nếu chọn một ca khúc để gửi tặng thính giả của VOV trong album lần này, anh sẽ chọn bài nào?

Ca sĩ Khôi Minh: Chắc là Khôi Minh sẽ chọn “Ở trọ”. Đây là ca khúc hoàn thành gần cuối, và thể hiện khá rõ năng lượng sáng tạo hiện tại của mình.

BTV Bảo Trang: Xin cảm ơn Khôi Minh về những chia sẻ rất chân thành.