Dù sinh sống, học tập hay mưu sinh nơi đất khách, trong tim nhiều người Việt tại Nhật Bản vẫn luôn có một ngày không thể quên – ngày Giỗ Tổ Hùng Vương. Với những người con xa quê, đó không chỉ là ngày tưởng nhớ công đức các Vua Hùng, mà còn là ngày để nhớ mình từ đâu mà đến, để thấy sợi dây gắn với quê hương chưa bao giờ đứt đoạn.
Ở nơi cách Tổ quốc hàng nghìn cây số, chỉ cần nghe câu ca “Dù ai đi ngược về xuôi…” là bao nỗi nhớ quê như chợt đầy lên trong lòng. Và cũng bởi thế, mỗi dịp mùng 10 tháng 3 âm lịch, những người Việt xa xứ lại tìm đến nhau, cùng hướng về cội nguồn bằng tất cả niềm thành kính.
Nghe âm thanh bài viết tạo đây:
Chương trình tái hiện Lễ Giỗ Tổ Hùng Vương trong khuôn khổ Lễ hội Việt Nam tại Osaka ngày 19/4 vừa qua đã trở thành điểm hẹn của tình đồng bào. Có người đi từ vùng Kansai, có người vượt quãng đường dài từ Tokyo và nhiều địa phương khác, chỉ để có mặt trong khoảnh khắc cùng thắp nén hương tưởng nhớ tổ tiên, cùng nghe tiếng Việt vang lên giữa lòng Osaka và cùng cảm nhận quê hương đang ở rất gần.
Giữa không gian ấy, khi lời khấn được thầy Thích Đức Trí, trụ trì chùa Hòa Lạc, Kobe cất lên, nhiều người lặng đi vì xúc động. Tiếng khấn giữa Osaka như thay lời những người con xa xứ gửi về đất Tổ.
Sự kiện tái hiện Giỗ Tổ Hùng Vương tại Osaka năm nay là lần thứ 9 được tổ chức liên tiếp. Đằng sau một chương trình chỉn chu là sự chung tay của nhiều hội đoàn, doanh nghiệp, tình nguyện viên và đặc biệt là tấm lòng của cộng đồng người Việt luôn đau đáu hướng về quê hương.
Bà Lê Thương, Chủ tịch Hội người Việt Nam vùng Kansai, Trưởng Ban tổ chức Lễ hội Việt Nam và tái hiện Lễ Giỗ Tổ Hùng Vương tại Osaka, cho biết cứ đến dịp tháng Ba âm lịch, bà con lại mong chờ ngày gặp gỡ này như một cuộc hẹn với quê nhà. "Mỗi năm đến dịp tháng 3 thì hầu hết mọi người đều rất mong muốn có một lễ hội mang đậm bản sắc văn hóa của Việt Nam mình. Chúng tôi cũng đã cố gắng hết sức với sự hỗ trợ của rất nhiều tổ chức, cá nhân cũng như doanh nghiệp Việt Nam và Nhật Bản đồng hành để có được sự kiện thành công" - bà nói.
Theo bà Lê Thương, điều đáng quý nhất của chương trình không chỉ là quy mô tổ chức, mà là sức gắn kết của cộng đồng người Việt trên khắp nước Nhật. Đối với những người con xa quê, sự hiện diện trong ngày Giỗ Tổ còn là cách để tự nhắc mình rằng dù ở đâu, mình vẫn thuộc về một cội nguồn chung: “Cái được nhất là tình cảm. Chúng tôi có hơn 100 văn nghệ sĩ, từ các em thiếu nhi đến các bạn thực tập sinh, du học sinh và những người đang sinh sống, học tập tại Nhật Bản đều đăng ký tham dự. Có những bạn ở rất xa, từ Tokyo, từ những vùng khác đến để tham gia. Chúng tôi là những đứa con ở xa quê. Chúng tôi hướng về tiên tổ từ một nơi rất xa và điều đó dấy lên niềm tự hào dân tộc của mình. Chúng ta có nguồn cội, có lịch sử 4.000 năm văn hiến”.
Giữa nhịp sống tất bật nơi xứ người, sự có mặt của bà con từ nhiều vùng xa cho thấy ngày Giỗ Tổ vẫn luôn có một vị trí đặc biệt trong lòng người Việt. Đó là ngày để gặp nhau, để nhắc nhau rằng dù đi đâu, mỗi người vẫn chung một cội rễ.
Có lẽ với nhiều người trẻ, chỉ khi đứng giữa cộng đồng đồng hương nơi xa xứ, nghe tiếng trống lễ và chứng kiến mọi người cùng cúi đầu trước Quốc Tổ, họ mới cảm nhận rõ hơn hai tiếng quê hương thiêng liêng đến thế nào. Anh Phạm Quốc Đạt, đã sinh sống tại Nhật Bản 7 năm, chia sẻ: “Ở Việt Nam tôi chưa bao giờ được tham dự một chương trình Giỗ Tổ Hùng Vương, nhưng qua bên Nhật thì đây là lần thứ hai, thứ ba mình được tham gia một chương trình hoành tráng như thế này. Thật sự mình rất bất ngờ và rất xúc động, hiểu hơn về văn hóa Việt Nam”.
Cảm xúc ấy cũng là điều nhiều bậc phụ huynh mong muốn truyền lại cho con em mình. Những đứa trẻ sinh ra hoặc lớn lên tại Nhật Bản có thể chưa từng sống ở Việt Nam, nhưng qua những nghi lễ như thế này, các em dần hiểu rằng mình có một quê hương để nhớ, một truyền thống để tự hào. Chính vì vậy, từ Sakai, anh Nguyễn Hữu Thanh dắt cả 2 đứa con nhỏ của mình đến tham gia sự kiện. Anh tâm sự: "Tôi cảm nhận được đây là một sự kiện cực kỳ ý nghĩa, tạo được nối kết dân tộc của những thế hệ trẻ và những thế hệ lớn như chúng ta. Nó gợi lên được truyền thống Việt Nam và những đứa bé giống như con của chúng ta cũng đón nhận được Việt Nam mình cũng truyền thống đó. Lúc đầu mình nghĩ tụi trẻ đến chỉ để chơi vui thôi, nhưng thật ra các bé cảm nhận được Việt Nam có những ngày truyền thống như vậy. Khi về đến nhà thì bọn trẻ cũng hỏi mình những ngày đó có ý nghĩa như thế nào, và khi cha mẹ giải thích thì những điều đó sẽ đi sâu vào tấm trí, các bé sẽ nhớ được con nguồn".
Với nhiều thành viên cộng đồng, giữ gìn cội nguồn không phải là điều gì lớn lao, mà bắt đầu từ việc giúp lớp trẻ nhớ tên quê hương, biết ngày Giỗ Tổ và hiểu đạo lý uống nước nhớ nguồn của dân tộc. Ông Ngô Thanh Minh, Chủ tịch Hội người Việt thành phố Sakai, chia sẻ: "Việc tái hiện Giỗ Tổ Hùng Vương là điều rất thiết thực đối với kiều bào nước ngoài và những bạn trẻ thế hệ thứ 2, và sau này nữa sẽ nắm được nguồn cội, ăn quả nhớ kẻ trồng cây. Ai sinh ra, ai lớn lên cũng phải có nguồn cội, có đất nước, có quê hương của mình. Nói về bỏ ra công sức thì không phải riêng của tôi mà là của tất cả các hội đoàn và các anh chị em có tinh thần yêu quốc gia, yêu dân tộc, yêu con người Việt Nam mình cùng nhau bỏ sức ra. Tôi rất vui, rất tự hào và tôi thật sự rất xúc động khi mà bản thân chúng tôi đã góp một phần để tái hiện lại cái lễ vỗ tổ vô hùng ở bên đất nước Nhật Bản này".
Sự kiện năm nay còn có sự đồng hành của nhiều doanh nghiệp Việt Nam tại Nhật Bản. Với họ, đóng góp cho ngày hội cộng đồng cũng là một cách giữ gìn những giá trị Việt nơi xa quê. Huệ Trinh và Thùy Dương – hai cô gái đại diện Công ty Smiles – đơn vị tài trợ chương trình, chia sẻ:
-“Chúng em đến đây và hy vọng rằng mình sẽ có thể góp một phần nhỏ vào trong sự kiện chung lớn của cộng đồng, một sự kiện vô cùng ý nghĩa. Không phải ở bất cứ nơi nào tụi em cũng có thể tận hưởng cái không khí vừa trang nghiêm nhưng cũng rất ấm áp tình người như thế này. Mong rằng những người con Việt Nam dù ở bất cứ nơi đâu trên toàn thế giới cũng sẽ mãi giữ được tình yêu dành cho quê hương, dành cho đất nước, dành cho dân tộc Việt Nam”.
-“Dù ở bất cứ nơi đâu, mỗi ngày đến ngày Giỗ Tổ mùng 10 tháng 3 thì bọn em vẫn luôn có trong lòng một niềm tự hào và những cảm xúc rất khó tả. Được tham dự lễ Giỗ Tổ Hùng Vương tại Nhật Bản, em cảm thấy rất vinh dự và tự hào”.
Không khí trang nghiêm của buổi lễ, sự tham gia đông đảo của cộng đồng người Việt cùng tinh thần đoàn kết trong công tác tổ chức đã để lại ấn tượng sâu sắc với các vị khách mời và cơ quan đại diện Việt Nam tại Nhật Bản. Nhiều người đánh giá đây không chỉ là một hoạt động văn hóa cộng đồng, mà còn là minh chứng sinh động cho sức sống của bản sắc Việt nơi xa Tổ quốc.
Từ góc nhìn của cơ quan đại diện Việt Nam tại Nhật Bản, ông Nguyễn Trường Sơn, Tổng Lãnh sự Việt Nam tại Osaka, đánh giá sự kiện không chỉ là một hoạt động cộng đồng thường niên, mà còn phản chiếu sức sống bền bỉ của văn hóa Việt trong lòng kiều bào nhiều thế hệ. Theo ông: “Đây là năm thứ 9 liên tục bà con tổ chức lễ hội này. Nó vừa thể hiện sức sống mạnh mẽ của văn hóa Việt Nam, của truyền thống Việt Nam trong lòng cộng đồng ở nước ngoài, nhưng cũng thể hiện sự năng động và tình cảm của bà con hướng về quê hương đất nước”.
Điều đáng quý là tình cảm ấy không chỉ lan tỏa trong cộng đồng người Việt, mà còn chạm tới những người bạn Nhật Bản có mặt tại lễ hội. Qua nghi lễ này, họ hiểu thêm vì sao người Việt luôn coi trọng chữ hiếu, nghĩa đồng bào và đạo lý uống nước nhớ nguồn. Ông Saito Naoki, Quận trưởng quận Ikuno, chia sẻ: “Tôi tin là thông qua hoạt động tái hiện lễ Giỗ Tổ Hùng Vương của các bạn, nó không chỉ mang đến cho người xem sự hoành tráng bề ngoài mà còn truyền được tinh thần nhớ về tổ tiên, gìn giữ cội nguồn và truyền đạt đến thế hệ mai sau. Chúng tôi học tập được tinh thần uống nước nhớ nguồn của các bạn”.
Hoạt động tái hiện Lễ Giỗ Tổ Hùng Vương tại Osaka có thể khép lại sau một ngày, nhưng dư âm của nó còn ở lại rất lâu trong lòng những người tham dự. Đó là ánh mắt rưng rưng khi nghe lời khấn vọng về đất Tổ, là niềm tự hào khi thấy lá cờ Việt Nam tung bay giữa xứ người, là cảm giác ấm lòng khi gặp nhau và gọi nhau bằng hai tiếng đồng bào. Xa quê hương, người ta càng hiểu giá trị của cội nguồn. Và giữa Osaka hôm nay, hàng nghìn cây số cách Việt Nam, những người con đất Việt vẫn cùng nhau nhắc nhớ một điều giản dị mà thiêng liêng: dù đi đâu, về đâu, trong tim mình vẫn có Đất Tổ Hùng Vương.
