ตลาดในช่วงตรุษเต๊ตคึกคักมาก

ทุกปี ในวันที่ 23 เดือน 12 ตามจันทรคติ ครอบครัวชาวเวียดนามจะจัดพิธีส่งเทพเตาไฟขึ้นสู่าสวรรค์เข้าเฝ้าองค์เง็กเซียนฮ่องเต้เพื่อรายงานความเป็นไปของครอบครัวในตลอด 1 ปีที่ผ่านมา ซึ่งเป็นประเพณีจัดขึ้นก่อนถึงตรุษเต๊ต

ตั้งแต่เช้าตรู่ บรรยากาศตามตลาดต่าง ๆ มีความคึกคักเป็นอย่างมาก โดยชาวบ้านต่างจับจ่ายซื้อดอกไม้สด เครื่องเซ่นไหว้ กระดาษเงินกระดาษทอง ปลาตะเพียนทองหรือปลาคาร์พและสิ่งของที่ใช้สำหรับพิธีส่งเทพเตาไฟขึ้นสู่สวรรค์ นาง ฝุ่งถิถาว ในแขวงหว่างมาย กรุงฮานอย ที่ไปตลาดตั้งแต่เช้าพร้อมกับลูก ๆ ได้กล่าวว่า

“ ทุกปี ฉันจะพาลูก ๆ ไปตลาดตั้งแต่เช้าเพื่อเตรียมของสำหรับการเซ่นไหว้เทพเตาไฟ ซึ่งประกอบด้วยดอกไม้ ปลาคาร์พ เครื่องเซ่นไหว้และผลไม้ ฉันพาลูก ๆ ไปเลือกซื้อด้วยกันเพื่อให้พวกเขาได้เรียนรู้และเข้าใจพิธีไหว้เทพเตาไฟมากยิ่งขึ้น ซึ่งเด็ก ๆ ก็รู้สึกสนุกและชอบมาก”

บรรยากาศการซื้อขายที่คึกคักเป็นสัญญาณที่บ่งบอกให้เห็นว่า ตรุษเต๊ต กำลังใกล้เข้ามา นำมาซึ่งความรู้สึกตื่นเต้น ความอบอุ่นและการได้อยู่พร้อมหน้าพร้อมตาของครอบครัวในช่วงวันท้าย ๆ ของปี

ปลาคาร์พเป็นเครื่องเซ่นไหว้ที่ขาดไม่ได้ในพิธีนี้

ปลาคาร์พเป็นเครื่องเซ่นไหว้ที่ขาดไม่ได้ในพิธีนี้ ตามตำนาน ปลาตะเพียนทองเป็นพาหนะสำหรับพาเทพเตาไฟขึ้นสู่สวรรค์ ภาพของปลาที่เพียรพยายามกระโดดข้ามประตูมังกรแล้วเปลี่ยนร่างเป็นมังกรก็มีความหมายถึงการยกระดับและความเจริญงอกงาม เป็นสัญลักษณ์แห่งการฝ่าฟันอุปสรรค ความอดทนและความใฝ่ฝันที่จะก้าวไปสู่ความสำเร็จ การปล่อยปลาในวันทำพิธีเซ่นไหว้เทพแห่งเตาไฟยังสะท้อนจิตใจแห่งความเมตตา การให้อภัยและความปรารถนาให้เกิดความกลมกลืนระหว่างมนุษย์กับธรรมชาติ ดังนั้น พิธีส่งเทพแห่งเตาไฟจึงไม่เพียงแต่เป็นพิธีกรรมทางจิตวิญญาณเท่านั้น หากยังสอดแทรกเข้าไปในวิถีชีวิตของแต่ละครอบครัว ตั้งแต่การเลือกเครื่องเซ่นไหว้ การปล่อยปลาไปจนถึงการไปตลาดซื้อของเส้นไหว้ในช่วงปลายปี ช่วยให้บรรยากาศของเทศกาลตรุษเต๊ตปรากฏในทุกกิจวัตรในแต่ละครอบครัว

ในพิธีเซ่นไหว้เทพแห่งเตาไฟ ถาดอาหารเซ่นไหว้เป็นส่วนที่สำคัญที่สุดในพิธีกรรม แม้ภาระงานจะยุ่งเพียงใด แต่การเตรียมถาดอาหารก็ไม่เคยถูกละเลย
ซึ่งก็ถือเป็นวิธีการอนุรักษ์และสืบสานขนบธรรมเนียมประเพณีในครอบครัว

“ทุกปีฉันก็ทำพิธีนี้ เพราะตั้งแต่ยังเด็กก็ได้เห็นพ่อแม่จัดเตรียมถาดอาหารเซ่นไหว้เทพแห่งเตาไฟ และตอนนี้ก็อยากให้ลูก ๆ ได้สืบสานและส่งเสริมขนบธรรมเนียมประเพณีดั้งเดิมนี้เอาไว้ เด็ก ๆ เองก็มีความสนใจและกระตือรือร้นอย่างมากในการช่วยกันเตรียมถาดอาหาร”

  “ครอบครัวผมยังคงทำอาหารทุกเมนูตามแบบที่ได้รับการสืบทอดมาตั้งแต่สมัยปู่ย่าตายาย พ่อแม่ของผมยังคงทำอาหารแบบนี้และมาถึงรุ่นของผมก็ทำแบบเดียวกันเพื่ออนุรักษ์เอกลักษณ์และขนบธรรมเนียมประเพณีดั้งเดิมเอาไว้”

ถาดอาหารบูชาในพิธีเซ่นไหว้เทพแห่งเตาไฟ

ดังนั้น ถาดอาหารบูชาไม่เพียงแต่เป็นเครื่องเซ่นไหว้เทพเท่านั้น หากยังเป็นสิ่งที่เชื่อมโยงคนรุ่นต่างๆในครอบครัวเข้าด้วยกัน สำหรับหลาย ๆ คน คุณค่าที่ยิ่งใหญ่ของพิธีบูชานี้มิได้อยู่ที่ความหรูหราหรือความอุดมสมบูรณ์ในถาดอาหาร หากอยู่ที่ความตั้งใจและความศรัทธา จากมุมมองด้านวัฒนธรรม ศาสตราจารย์ ฝ่ามห่งตุง คณะกรรมการวิทยาศาสตร์และฝึกอบรม มหาวิทยาลัยแห่งชาติเวียดนาม ฮานอยกล่าวว่า

“การถวายเครื่องเซ่นไหว้แด่เทพเจ้าหรือบรรพบุรุษ ไม่ว่าในยุคสมัยใด สิ่งที่สำคัญมิใช่ความหรูหราในเมนูอาหารหรือว่าเรื่องราคา หากแต่อยู่ที่ความจริงใจและจิตสำนึกของเราที่มีต่อบรรพบุรุษและเทพเจ้า การถวายของเซ่นไหว้ด้วยความศรัทธาอย่างจริงใจนั้นคือสิ่งที่มีคุณค่าที่สุด เป็นการแสดงความเคารพอย่างสูงสุดต่อเทพเจ้าและบรรพบุรุษ นั่นคือความศักดิ์สิทธิ์ของพิธีกรรม”

ในจิตสำนึกของชาวเวียดนาม พิธีเซ่นไหว้เทพแห่งเตาไฟไม่เพียงแต่เป็นพิธีกรรมเพื่อส่งเทพเจ้ากลับสู่สวรรค์เท่านั้น หากยังเป็นโอกาสให้แต่ละครอบครัวได้กลับมาพร้อมหน้าพร้อมตากัน ร่วมกันทบทวนปีที่ผ่านมาและไปสู่ปีใหม่ด้วยความหวังและความไว้วางใจมากขึ้น./.