Sáng 4/4 tại Chi nhánh Nhà xuất bản Phụ nữ Việt Nam (16 Alexandre de Rhodes, P. Sài Gòn, TP. HCM) sẽ diễn ra buổi giao lưu, trò chuyện về cuốn sách “Alexandre Yersin: Những cuộc viễn du mở đường khoa học” cũng như làm nổi bật những đóng góp của nhà khoa học nổi tiếng này.

Chương trình có sự góp mặt của tác giả Nguyễn Thị Thanh Thuý và các diễn giả: cựu nhà báo Trần Hữu Phúc Tiến, tác giả các sách về lịch sử Sài Gòn; bác sĩ, tiến sĩ Trà Anh Duy.

Cuốn sách “Alexandre Yersin – Những cuộc viễn du mở đường khoa học” (NXB Phụ nữ ấn hành) khắc họa chân dung của Alexandre Yersin không chỉ qua những thành tựu y học nổi tiếng, mà còn qua những lựa chọn mang tính bước ngoặt trong cuộc đời ông: rời châu Âu để đến Đông Dương, gắn bó lâu dài với Nha Trang và theo đuổi con đường khoa học phục vụ sự sống con người.

Từ việc tham gia nghiên cứu dịch hạch năm 1894 tại Hồng Kông và góp phần phát triển huyết thanh chống dịch, đến việc sống giữa cộng đồng chài nghèo khó, chữa bệnh miễn phí, thành lập Viện Pasteur Nha Trang và thực hiện các thử nghiệm nông nghiệp như trồng canhkina hay cao su, “Alexandre Yersin – Những cuộc viễn du mở đường khoa học” cho thấy một cách nhìn nhất quán của Yersin về khoa học: khoa học luôn gắn với đời sống và nhu cầu thực tiễn.

Được xây dựng từ những lát cắt nhỏ như các chuyến thám hiểm, quan sát và ghi chép, cuốn sách giúp người đọc theo dõi hành trình của Yersin một cách gần gũi và chân thực hơn qua các không gian cụ thể như Sài Gòn, Nha Trang, Đà Lạt hay Dran, đồng thời làm nổi bật quá trình làm việc miệt mài trong điều kiện không thuận lợi.

Một điểm đáng chú ý khác là cuốn sách đặt khoa học trở lại trong đời sống. Các nội dung về đo đạc khí hậu, nghiên cứu dịch bệnh, trồng cây canhkina hay thử nghiệm cao su không được trình bày như những thành tựu tách biệt, mà hơn hết những công việc cụ thể nhằm đáp ứng nhu cầu xã hội tại thời điểm đó. Điều này giúp người đọc hiểu rõ hơn cách khoa học vận hành trong thực tế, cũng như vai trò của nhà khoa học trong cộng đồng.

Bên cạnh các dữ kiện lịch sử, cuốn sách ghi nhận cả cảm nhận của người Việt Nam về Yersin. Những ký ức, lời kể và suy nghĩ từ nhiều thế hệ giúp mở rộng cách nhìn: Yersin không chỉ là một nhân vật lịch sử trong sách vở, mà còn là một nhà khoa học luôn hiện diện trong đời sống và trong ký ức cộng đồng.

Phần “Theo dấu Alexandre Yersin” ở cuối sách tiếp tục mở ra một hướng tiếp cận khác: kết nối việc đọc với trải nghiệm thực tế. Các gợi ý về tuyến đường, địa danh và dấu tích liên quan đến ông cho phép người đọc, nếu có điều kiện, tự mình khám phá thêm. Nhờ đó, việc đọc sách không dừng lại ở tiếp nhận thông tin, mà có thể trở thành một hành trình trải nghiệm.

Quá trình viết sách cũng gắn với hành trình cá nhân của tác giả Nguyễn Thị Thanh Thúy. Sinh ra và lớn lên tại Dran – một địa danh gắn liền với Yersin – tác giả có điều kiện tiếp xúc với những không gian và câu chuyện liên quan từ sớm. Những trải nghiệm này, cùng với việc nhận ra sự giao thoa giữa hành trình cá nhân và hành trình của Yersin, đã góp phần tạo nên một cách kể vừa có tính khảo cứu, vừa mang màu sắc cá nhân nhưng vẫn giữ được sự chừng mực.