ช่างทอผ้าในโรงทอผ้าลวดลายพื้นเมืองชนเผ่าจาม Mohamad

ผ้าพื้นเมืองของชนเผ่าจามมีลวดลายที่เป็นเอกลักษณ์ เช่น รูปกระสวย รูปสี่เหลี่ยม ใบพัด ฟันเลื่อย ดวงอาทิตย์ ดอกไม้ ใบไม้ คลื่นน้ำ เมฆ โคมไฟ วิถีชีวิตและขนบธรรมเนียมประเพณีของชนเผ่าจาม โดยผลิตภัณฑ์ของหมู่บ้านที่ได้รับความนิยมของนักท่องเที่ยวคือโสร่งและผ้าขาวม้า นอกจากนี้ ยังมีผลิตภัณฑ์ต่างๆ เช่น ผ้าพันคอ กระเป๋า กระเป๋าสตางค์ กระเป๋าเป้ พวงกุญแจ โดยอาชีพทอผ้าลวดลายพื้นเมืองตำบลโจว์ฟอง มีมาตั้งแต่ต้นศตวรรษที่ 19 และพัฒนาอย่างรวดเร็วในช่วงปี 1960 ถึงก่อนปี 1975 และได้รับการจำหน่ายในทั่วประเทศและส่งออกไปยังกัมพูชา ไทยและมาเลเซีย นาย Ah Buca Der ช่างทอผ้าตำบลโจว์ฟอง ได้เผยว่า

“หมู่บ้านนี้มีอายุกว่า 100 ปี โดยในช่วงปี 1960-1961 มีชาวบ้านร้อยละ 80 ประกอบอาชีพนี้ ซึ่งผลิตภัณฑ์ต่างๆ ทำด้วยมือ เช่น ผ้าพันคอและโสร่ง เพื่อขายให้แก่นักท่องเที่ยวทั้งภายในและต่างประเทศ”

ผ้าพื้นเมืองของชนเผ่าจามมีลวดลายที่เป็นเอกลักษณ์ เช่น รูปกระสวยรูปสี่เหลี่ยม ใบพัด ฟันเลื่อย ดวงอาทิตย์ ดอกไม้ ใบไม้ คลื่นน้ำ เมฆ โคมไฟ วิถีชีวิตและขนบธรรมเนียมประเพณีของชนเผ่าจาม

ในหลายปีมานี้ การพัฒนาอุตสาหกรรมสิ่งทอทำให้ครอบครัวต่างๆต้องทิ้งอาชีพเนื่องจากต้องแข่งขันด้านราคา ซึ่งทำให้อาชีพนี้มีความเสี่ยงสูญหายไป ต่อมาเมื่อปี 2000 นาย Mohamad ได้จัดตั้งโรงทอผ้าลวดลายพื้นเมืองชนเผ่าจาม Mohamad ซึ่งเป็นโรงทอผ้าที่ใหญ่ที่สุดในท้องถิ่น มีผลิตภัณฑ์หลากหลายรูปแบบและเปิดให้นักท่องเที่ยวมาศึกษาค้นคว้าการทอผ้าพื้นเมือง ซึ่งช่วยฟื้นฟูอาชีพหัตถกรรมของตำบลโจว์ฟอง และเมื่อวันที่ 6 มีนาคมปี 2023 อาชีพนี้ได้รับการรับรองเป็นมรดกวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ระดับชาติจากกระทรวงวัฒนธรรม กีฬาและการท่องเที่ยว ต่อมาเมื่อวันที่ 22 ตุลาคมปี 2024 ตำบลโจว์ฟอง ได้จัดตั้งกลุ่มร่วมมือการท่องเที่ยวชุมชนหมู่บ้านชนเผ่าจามโดยนาย Mohamad เป็นหัวหน้ากลุ่ม

“ในกลุ่มร่วมมือการท่องเที่ยวชุมชนหมู่บ้านชนเผ่าจาม มีทั้งการทอผ้าลวดลายพื้นเมืองและร้านขนม bánh bò nướng ส่วนที่หมู่บ้าน มีบ้านไม้ยกพื้นที่เป็นจุดแวะพักสำหรับนักท่องเที่ยวและวงดนตรีพื้นเมืองของชนเผ่าจาม โดยนักท่องเที่ยวสามารถลิ้มลองอาหารท้องถิ่น ศึกษาค้นคว้าวิถีชีวิต ดนตรี วัฒนธรรมและอาชีพหัตถกรรมของหมู่บ้าน ซึ่งช่วงเดือนกันยายนถึงเดือนเมษายนเป็นช่วงที่นักท่องเที่ยวต่างชาติมาเที่ยวมากที่สุด โดยเฉพาะในช่วงวันหยุดสุดสัปดาห์ มีนักท่องเที่ยว 60-70 คนต่อวัน”

นักท่องเที่ยวสามารถไปเที่ยวมัสยิด Mubarak โบราณสถานทางประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมระดับชาติ สถาปัตยกรรมบ้านไม้ยกพื้นโบราณ การแสดงกลอง Rappana และลิ้มลองอาหารท้องถิ่น เช่น แกงกะหรี่เนื้อ tung lò mò และขนม bánh bò nướng นาย Bruce William นักท่องเที่ยวจากแคนาดาได้เผยว่า

“นี่คือหนึ่งในจุดหมายปลายทางที่น่าสนใจ มีทิวทัศน์ที่สวยงาม หมู่บ้านทอผ้าลวดลายพื้นเมืองที่นี่คล้ายๆกับหมู่บ้านทอผ้าลวดลายพื้นเมืองในภาคเหนือ เช่น ซาปา หรือในประเทศลาวและไทย แต่ก็มีอัตลักษณ์ที่โดดเด่น นี่คือครั้งแรกที่ผมมาเที่ยวเวียดนาม ซึ่งมีความประทับใจมากและอยากมาเที่ยวอีก”

นาย Mohamad

ส่วนทางการตำบลฯได้อำนวยความสะดวกให้แก่การพัฒนาอาชีพนี้ นาย เหงวียนวันเหิบ รองประธานคณะกรรมการประชาชนตำบลโจว์ฟอง ได้เผยว่า

“ตำบลโจว์ฟองสนับสนุนชนเผ่าจามพัฒนาหมู่บ้านหัตถกรรมผสานกับการท่องเที่ยว เช่น การฟื้นฟูบ้านไม้ยกพื้นโบราณบริเวณมัสยิด Mubarak การจัดแสดงผลิตภัณฑ์ท้องถิ่น โดยเฉพาะผ้าลวดลายพื้นเมือง อาหารและห้องหอสำหรับเจ้าบ่าวเจ้าสาวเพื่อให้นักท่องเที่ยวได้ศึกษาค้นคว้าวัฒนธรรมและใส่ชุดแต่งกายของชนเผ่าจาม นอกจากนี้ ทางตำบลฯยังจัดทำโครงการพัฒนาหมู่บ้านหัตถกรรมและอนุรักษ์วัฒนธรรมของชนเผ่าจาม”

ทั้งนี้ หมู่บ้านฝุมสว่าย ตำบลโจว์ฟอง จังหวัดอานยางเป็นจุดหมายปลายทางที่น่าสนใจสำหรับนักท่องเที่ยว โดยการรักษาอาชีพทอผ้าลวดลายพื้นเมืองและพัฒนากิจกรรมการท่องเที่ยวที่หลากหลายได้ช่วยสร้างโฉมหน้าใหม่ในเขตชนบทและยกระดับคุณภาพชีวิตความเป็นอยู่ของชาวบ้านให้สูงขึ้น.