ชาวเวเนซุเอลาชุมนุมประท้วงเพื่อเรียกร้องให้สหรัฐปล่อยตัวนาย มาดูโร เมื่อวันที่ 4 มกราคมปี 2026 (REUTERS)

เช้าตรู่วันที่ 3 มกราคม ตามเวลาท้องถิ่น กองทัพสหรัฐได้เปิดการโจมตีและบุกเข้าประเทศเวเนซุเอลา จับตัวประธานาธิบดี นิโกลัส มาดูโร พร้อมภรรยาและควบคุมตัวไปยังสหรัฐเพื่อดำเนินการพิจารณาคดีตามข้อกล่าวหาเกี่ยวกับยาเสพติด

ประชาคมระหว่างประเทศแสดงความวิตกกังวล

การโจมตีดังกล่าวถือเป็นการจุดระเบิดแห่งความตึงเครียดที่ยืดเยื้อมาหลายเดือนระหว่างสหรัฐกับเวเนซุเอลาเมื่อรัฐบาลของประธานาธิบดีสหรัฐ โดนัลด์ ทรัมป์ ได้ระดมกำลังทหารจำนวนมากในบริเวณทะเลแคริบเบียนและปฏิบัติยุทธนาการต่าง ๆ ซึ่งฝ่ายสหรัฐระบุว่า เป็นการมุ่งเป้าไปที่กลุ่มอาชญากรค้ายาเสพติดในภูมิภาค โดยยุทธนาการส่วนใหญ่เน้นปฏิบัติภารกิจในทะเลแต่ต่อมาได้ทวีความเข้มข้นขึ้นด้วยการยึดเรือบรรทุกน้ำมันของเวเนซุเอลา และเมื่อต้นสัปดาห์ที่ผ่านมา กองทัพสหรัฐได้ทำการโจมตีทางอากาศใส่เป้าหมายในเวเนซุเอลาและบุกจับประธานาธิบดีเวเนซุเอลา นิโกลัส มาดูโร ซึ่งถือเป็นหมุดหมายสำคัญที่แสดงให้เห็นว่า ยุทธนาการของสหรัฐได้ย่างเข้าสู่ระยะใหม่ยากที่จะคาดเดาได้

สำหรับประชาคมระหว่างประเทศ วิกฤตการณ์ในเวเนซุเอลาได้เกิดขึ้นในสภาวการณ์ที่การปะทะระหว่างรัสเซียกับยูเครนยังคงไม่มีท่าทีว่าจะยุติลง คำสั่งหยุดยิงระยะที่ 1 ในฉนวนกาซายังคงเปราะบางและยังมีจุดร้อนอื่น ๆ อีกมากที่กำลังเกิดขึ้นในเอเชีย แอฟริกาและตะวันออกกลาง วิกฤตครั้งนี้ยังได้ก่อให้เกิดกระแสความคิดเห็นที่แตกต่างกันในหมู่ประเทศต่าง ๆ โดยพันธมิตรใกล้ชิดของสหรัฐบางประเทศ เช่น อิสราเอล ได้ออกมาสนับสนุนการกระทำของวอชิงตัน แต่พันธมิตรส่วนใหญ่เช่น ฝรั่งเศส เยอรมนี นอร์เวย์และเดนมาร์ก เป็นต้น ไม่เห็นด้วยกับการกระทำของสหรัฐ โดยถือว่า เป็นการทำผิดกฎหมายระหว่างประเทศและเรียกร้องให้มีกระบวนการเจรจาเพื่อคลี่คลายความตึงเครียดในเวเนซุเอลา นาย อันโตนิโอ กูแตร์เรส เลขาธิการสหประชาชาติให้ข้อสังเกตว่า เหตุการณ์นี้อาจส่งผลกระทบอย่างน่ากังวลต่อภูมิภาคและย้ำถึงความสำคัญที่ทุกฝ่ายต้องให้ความเคารพกฎหมายสากล รวมถึงกฎบัตรสหประชาชาติ

นอกจากความวิตกกังวลเกี่ยวกับกฎหมายสากลและโครงสร้างระเบียบโลกที่ได้รับการธำรงรักษาในหลายทศวรรษที่ผ่านมา ก็มีหลายประเทศและองค์กร เช่น รัสเซีย จีน คิวบา และสหภาพโบลิวาร์สำหรับประชาชนชาวอเมริกาหรือ ALBA ได้เรียกร้องให้รัฐบาลสหรัฐปล่อยตัวนาย นิโกลัส มาดูโรและภรรยาทันที ผู้เชี่ยวชาญหลายคนให้ข้อสังเกตว่า มีความท้าทายเป็นอย่างมากในด้านกฎหมายต่อสหรัฐในการดำเนินคดีต่อประธานาธิบดีนิโกลัส มาดูโร

อนาคตยากที่จะคาดเดาได้

จากสถานการณ์ที่ซับซ้อนและยากที่จะคาดเดาได้ในปัจจุบัน ณ ประเทศเวเนซุเอลา ผู้สังเกตการณ์ต่างมีความวิตกกังวลเกี่ยวกับผลกระทบเชิงยุทธศาสตร์ในระยะยาวของวิกฤตเวเนซุเอลาต่อโลกเนื่องจากเวเนซุเอลาไม่เพียงแต่ตั้งภูมิรัฐศาสตร์ที่สำคัญระหว่างทะเลแคริบเบียนกับอเมริกาใต้เท่านั้น หากยังเป็นประเทศที่มีปริมาณสำรองน้ำมันมากที่สุดในโลก โดยคาดว่าอาจสูงถึง 3 แสนล้านบาร์เรล นาย คาร์สเทน เบรเซสกี หัวหน้านักเศรษฐศาสตร์ของธนาคาร ING ประเทศเนเธอร์แลนด์ได้แสดงความคิดเห็นว่า วิกฤตในเวเนซุเอลาจะส่งผลกระทบต่อตลาดน้ำมันโลกในระยะยาว ในขณะที่ผลกระทบในระยะสั้นยังไม่มากนักเนื่องจากปัจจุบันเวเนซุเอลายังผลิตน้ำมันได้เพียงประมาณ 800,000 - 1 ล้านบาร์เรลต่อวันในขณะที่กลุ่มประเทศผู้ส่งออกน้ำมันและพันธมิตรหรือ OPEC+ ได้เพิ่มกำลังการผลิตในเวลาที่ผ่านมา ส่งผลให้น้ำมันในตลาดโลกอยู่ในภาวะล้นตลาด ในระยะยาว ถ้าหากทรัพยากรน้ำมันของเวเนซุเอลาถูกใช้มากขึ้น ซึ่งเป็นประเด็นที่รัฐบาลสหรัฐได้กล่าวถึงอย่างเปิดเผย ก็จะช่วยให้ราคาน้ำมันลดลงและเกิดประโยชน์ต่อเศรษฐกิจขนาดใหญ่บางประเทศ แต่ในทางกลับกันก็จะส่งผลให้หลายประเทศต้องปรับยุทธศาสตร์ทางเศรษฐกิจและสิ่งแวดล้อมของตนในระยะยาว

Băng tiếng Anh: CTTP/V6 05/01 TSQT AM BRZESKI

“เมื่อประเมินผลกระทบต่อบรรดาตลาดการเงิน เราต้องแบ่งระหว่างผลกระทบในระยะสั้นกับระยะยาว ในระยะสั้น เราคาดว่า ตลาดการเงินจะได้รับผลกระทบไม่มากนัก แต่ในระยะยาว สิ่งที่เกิดขึ้นในช่วงสุดสัปดาห์ที่ผ่านมาคือการพิสูจน์ให้เห็นถึงการเปลี่ยนแปลงสถานะทางภูมิรัฐศาสตร์ครั้งใหญ่ ซึ่งจะเป็นปัจจัยที่ทำให้ตลาดการเงินต้องเผชิญกับความผันผวนในระยะยาว”

คำถามที่ประชาคมโลกต้องหาคำตอบในขณะนี้คือ แผนการต่อไปของเวเนซุเอลาจะเป็นอย่างไร เมื่อผู้นำชุดใหม่ทั้งฝ่ายพลเรือนและฝ่ายทหารของประเทศนี้ ต้องมีท่าทีต่อวิกฤตที่เพิ่งเกิดขึ้น และรัฐบาลสหรัฐก็ต้องชี้แจงให้ชัดเจนเกี่ยวกับยุทธศาสตร์ระยะยาวที่สหรัฐต้องการดำเนินการในเวเนซุเอลา นอกจากนี้  ศาสตราจารย์ แมรี เอลเลน โอ’คอนเนลล์ ผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายและสันติภาพระหว่างประเทศจากมหาวิทยาลัยนอเทรอดาม รัฐอินเดียนา ประเทศสหรัฐ แสดงความคิดเห็นว่า ประชาคมโลกจะมีปฏิกิริยาอย่างไรในช่วงไม่กี่วันข้างหน้าจะเป็นเรื่องที่มีความสำคัญเป็นอย่างมากต่อโครงสร้างระเบียบของโลก.