Hành trình đỏ nghiên cứu, học tập - Góp những “dòng suối nhỏ” thành “dòng sông lớn” hữu nghị Việt –Trung

Trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước đến Trung Quốc, ngày 15/4, tại Thủ đô Bắc Kinh, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình cùng gặp gỡ thanh niên hai nước tham gia Chương trình “Hành trình đỏ nghiên cứu, học tập”.

Chương trình “Hành trình đỏ nghiên cứu, học tập” được chính thức khởi động cách đây đúng một năm, vào ngày 15/4/2025 tại Hà Nội nhân chuyến thăm đến Việt Nam của Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. Sau một năm triển khai, chương trình đã được tổ chức tại hơn 10 tỉnh, thành của Trung Quốc với 9 kỳ trại huấn luyện chuyên đề, thu hút hơn 1.000 thanh thiếu niên Việt Nam tham gia. Những con số biết nói đó cho thấy “Hành trình đỏ nghiên cứu, học tập” thực sự đã trở thành một điểm sáng trong quan hệ nhân dân hai nước, tạo nền tảng vững chắc cho tình cảm hữu nghị giữa thế hệ trẻ hôm nay và mai sau. Nhân dịp này, PGS.TS Nguyễn Minh Hoàn, Ủy viên thường vụ Hội hữu nghị Việt Nam – Trung Quốc đã có bài viết chia sẻ về ý nghĩa và thành quả bước đầu của chương trình sau một năm triển khai.

Khi chứng kiến thời khắc hai đồng chí lãnh đạo cao nhất của hai Đảng, hai nước cùng bấm nút khởi động chương trình “Hành trình đỏ”, điều đầu tiên tôi cảm nhận rất rõ là đây không chỉ là một nghi thức mang ý nghĩa biểu tượng, mà là một thông điệp chính trị, lịch sử và nhân văn hết sức sâu sắc. Chương trình đó cho thấy quan hệ Việt Nam – Trung Quốc hôm nay không chỉ được nhìn từ góc độ hợp tác cấp cao hay phối hợp chiến lược, mà còn được đặt trên nền tảng bền chặt hơn, đó là nền tảng kế thừa lý tưởng, ký ức lịch sử cách mạng và tình cảm giữa nhân dân hai nước.

Tôi đặc biệt xúc động vì “Hành trình đỏ” gợi nhắc trực tiếp đến cội nguồn hình thành tình hữu nghị Việt – Trung. Chính trên nền tảng cùng chung lý tưởng giải phóng dân tộc, giải phóng nhân dân, tình cảm “đồng chí” giữa những người cách mạng hai nước đã được hình thành từ rất sớm. Khi hai nhà lãnh đạo khởi động “Hành trình đỏ”, đó chính là sự nối dài mạch nguồn lịch sử ấy vào thế kỷ XXI. Chương trình này có ý nghĩa ở chỗ đưa thanh niên hai nước quay trở lại với những giá trị nền tảng. Tại thời khắc đó, tôi nghĩ nhiều đến hai chữ truyền thừa: truyền thừa lý tưởng, truyền thừa trách nhiệm, truyền thừa niềm tin vào tương lai của quan hệ hai nước.

Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình từng nhấn mạnh: “Nền tảng của quan hệ Trung Quốc – Việt Nam nằm ở nhân dân, mạch máu của nó nằm ở nhân dân, và sức mạnh của nó nằm ở nhân dân”. Tôi cho rằng đây là một thông điệp rất sâu sắc, vừa có chiều sâu lịch sử, vừa có tầm nhìn chiến lược. Thông điệp này hoàn toàn thống nhất với nhận thức mà tôi từng nhấn mạnh rằng đối ngoại nhân dân là một nền tảng xã hội vô cùng quan trọng để tiếp tục làm sâu sắc quan hệ Việt Nam – Trung Quốc. Câu nói khác của Chủ tịch Tập Cân Bình gây ấn tượng rất mạnh đối với tôi là: Hãy để những dòng suối nhỏ của tình hữu nghị giữa hai dân tộc hội tụ thành dòng sông lớn của tình hữu nghị Trung – Việt. Hình ảnh này rất đẹp, rất giàu tính biểu tượng. Tôi cho rằng đây không chỉ là một câu nói đẹp, mà còn là một phương pháp luận cho việc xây dựng quan hệ Việt – Trung trong dài hạn.

Theo tôi, có thể nói “dòng sông” ấy không chỉ đã bắt đầu chảy, mà đang từng bước mở rộng lòng sông và tăng thêm sinh khí: Trước hết, hai bên đã xác định năm 2025 là Năm giao lưu nhân văn Việt Nam – Trung Quốc. Đây là một dấu mốc rất có ý nghĩa, bởi nó cho thấy cấp lãnh đạo cao nhất của hai nước đều ý thức rất rõ rằng muốn quan hệ phát triển bền vững thì phải củng cố nền tảng xã hội và tình cảm giữa nhân dân, đặc biệt là thế hệ trẻ. Thứ hai, những năm gần đây, trao đổi văn hóa, giáo dục, truyền thông, hợp tác giữa các cơ sở đào tạo, các địa phương, các tổ chức hữu nghị… đều được thúc đẩy. Thứ ba, tư duy về giao lưu nhân dân đã thay đổi: nay giao lưu nhân dân đã trở thành một cấu phần quan trọng trong tổng thể quan hệ hai nước, gắn với xây dựng Cộng đồng chia sẻ tương lai Việt Nam – Trung Quốc có ý nghĩa chiến lược.

Theo quan sát của tôi, điều quý nhất mà “Hành trình đỏ” mang lại cho thanh niên Việt Nam chính là giúp các em được trải nghiệm lịch sử bằng cảm xúc và nhận thức trực tiếp, chứ không chỉ bằng tri thức sách vở. Khi thanh niên được đến những địa danh đỏ, được hiểu sâu hơn về quá trình Chủ tịch Hồ Chí Minh và các chiến sĩ cách mạng Việt Nam từng hoạt động tại Trung Quốc, các em sẽ cảm nhận rõ rằng tình hữu nghị Việt – Trung có một nền tảng lịch sử rất thật, rất sâu và rất đáng trân trọng. Tác động lớn thứ hai là giúp thanh niên Việt Nam mở rộng tầm nhìn về Trung Quốc đương đại. Tác động thứ ba là góp phần tạo nên một lớp thanh niên có khả năng trở thành cầu nối trong tương lai, khi sự tin cậy, thấu hiểu và thiện cảm tăng lên – đó chính là vốn xã hội rất quan trọng cho quan hệ hai nước.

Thanh niên có vai trò đặc biệt quan trọng, bởi thanh niên chính là lực lượng kế tục quan hệ giữa hai nước trong tương lai. Cố Tổng Bí thư Việt Nam Nguyễn Phú Trọng từng nhắc lại lời của Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình rằng quan hệ giữa các quốc gia là ở sự thân tình của người dân, mà sự thân tình của người dân là từ thế hệ trẻ. Nếu thế hệ trẻ hai nước có nhận thức đúng, có tình cảm tốt đẹp, có trải nghiệm thực tiễn với nhau, thì trong tương lai, quan hệ Việt – Trung sẽ có nền tảng xã hội rất mạnh và rất bền. Giao lưu thanh niên là đầu tư cho tương lai lâu dài của quan hệ hai nước – đầu tư cho sự hiểu biết, cho lòng tin, cho khả năng hợp tác và cho sức sống bền lâu của tình hữu nghị Việt – Trung.

Từ góc độ giảng dạy và nghiên cứu, tôi cho rằng vai trò của mình trước hết là góp phần làm sáng tỏ và truyền đạt đúng đắn giá trị lịch sử, ý nghĩa hiện thực và triển vọng tương lai của quan hệ hữu nghị Việt – Trung cho sinh viên và thế hệ trẻ. Giáo dục không chỉ là truyền thụ tri thức, mà còn là bồi dưỡng nhận thức lịch sử, ý thức trách nhiệm. Về mặt nghiên cứu, trách nhiệm của tôi là tiếp tục đóng góp các công trình, bài viết làm rõ cơ sở lịch sử, lý luận và thực tiễn của quan hệ Việt – Trung, đặc biệt là vai trò của đối ngoại nhân dân và giao lưu thanh niên. Tôi cũng cho rằng người làm công tác giảng dạy, nghiên cứu cần trực tiếp tham gia vào các cầu nối giao lưu học thuật, giao lưu thanh niên, giao lưu văn hóa giữa hai nước – không chỉ nghiên cứu, mà còn phải góp phần thúc đẩy quan hệ đó bằng những việc làm cụ thể.