Bảo tàng Hải quân: Nơi lưu giữ lịch sử giữ gìn chủ quyền biển đảo Tổ quốc

Tọa lạc tại thành phố Hải Phòng, Bảo tàng Hải quân, thành lập ngày 24/01/1975 là nơi lưu giữ hơn 11.000 tài liệu, hiện vật về lịch sử hình thành và phát triển của Hải quân Nhân dân Việt Nam. Với kiến trúc mô phỏng con tàu lớn rẽ sóng vươn khơi, đây là kho sử sinh động về tinh thần dũng cảm và ý chí bảo vệ chủ quyền biển đảo của dân tộc qua nhiều thế hệ.

Nghe âm thanh tại đây:

Bảo tàng Hải quân có diện tích trưng bày trong nhà rộng 1.800 m2 và khu vực ngoài trời hơn 3.000 m2. Không gian nơi đây được sắp xếp khoa học, dẫn dắt người xem đi từ những ngày đầu dựng quân đến giai đoạn hiện đại hóa.

Điểm dừng chân đầu tiên trong hành trình khám phá Bảo tàng là gian Khánh tiết, nơi đặt bức tượng Chủ tịch Hồ Chí Minh trong trang phục kaki giản dị, đội mũ hải quân.

Rời khu vực này, khách tham quan bắt đầu tiếp cận những dấu mốc quan trọng trong quá trình hình thành và chiến đấu của Hải quân Nhân dân Việt Nam thông qua các bức ảnh tư liệu, mô hình tàu chiến và hiện vật gốc. Trong đó, phần trưng bày về “Chiến thắng trận đầu” vào tháng 8/1964 là một trong những điểm nhấn. Những chiến công hiển hách của Hải quân Nhân dân Việt Nam được thể hiện qua các hiện vật cụ thể, giúp người xem hiểu rõ hơn về tinh thần chiến đấu của lực lượng hải quân trong giai đoạn đầu.

Trung tá chuyên nghiệp Lại Thị Huệ, thuyết minh viên có nhiều năm gắn bó với Bảo tàng, chia sẻ: "Mỗi khi dẫn đoàn khách tham quan về lịch sử anh hùng của Hải quân Nhân dân Việt Nam, tôi rất xúc động trước sự hy sinh anh dũng, lòng quả cảm, hiên ngang của các cán bộ, chiến sĩ. Các anh đã không tiếc xương máu của mình để bảo vệ vững chắc chủ quyền biển đảo, thềm lục địa thiêng liêng của Tổ quốc. Xương máu của các anh đã hòa vào lòng biển cả để đem đến sự bình yên cho chúng ta ngày nay."

Đi tiếp vào không gian trưng bày, khách tham quan được nghe kể những câu chuyện lịch sử gắn với từng con người cụ thể. Một trong những nội dung gây nhiều xúc động là chuyên đề về tuyến đường Hồ Chí Minh trên biển, một trong những huyền thoại quân sự của thế kỷ 20. Những hiện vật, như: dây lưng của pháo thủ Đặng Đình Lống được dùng để cột chặt thân người vào giá súng trước lúc hy sinh, hay chiếc túi đựng cơm của Anh hùng liệt sĩ Nguyễn Đình Thi… được trưng bày tại đây không chỉ là kỷ vật, mà còn giúp người xem hình dung chân thực về hoàn cảnh chiến đấu khắc nghiệt và ý chí bền bỉ của những người lính hải quân năm xưa.

Trung tá Lê Hồng Tiến, Giám đốc Bảo tàng Hải quân, cho biết để có được từng hình ảnh, tư liệu, hiện vật trưng bày hiện nay, từ nhiều năm qua, các cán bộ, nhân viên tại Bảo tàng đã miệt mài tìm đến các vùng biển, gặp gỡ nhân chứng, trò chuyện với những cựu chiến binh, thân nhân liệt sĩ, thuyết phục và thu thập từng món đồ, có khi chỉ là một bộ dụng cụ giản đơn được sử dụng để tháo gỡ thủy lôi, một ống nhòm không còn sử dụng được hay lá thư con gái gửi bố là bộ đội Trường Sa… nhưng đằng sau đó là cả một câu chuyện dài về tinh thần dũng cảm, tình đồng đội và lòng yêu nước, yêu biển đảo.

Trung tá Lê Hồng Tiến nhấn mạnh: "Bảo tàng lưu giữ những hình ảnh tiêu biểu nhất của lực lượng trong hơn 70 năm qua. Chúng tôi thường xuyên tổ chức trưng bày, giới thiệu đến cho đông đảo quần chúng nhân dân trong cả nước và du khách quốc tế đến tham quan, đặc biệt là thế hệ trẻ về truyền thống anh hùng của Hải quân Nhân dân Việt Nam."

Không chỉ dừng lại ở việc trưng bày, Bảo tàng còn tạo ra sự kết nối cảm xúc mạnh mẽ giữa quá khứ và hiện tại. Nhiều cựu chiến binh khi trở lại đây đã gặp lại những kỷ vật gắn với chính mình hoặc đồng đội. Trung tá quân nhân chuyên nghiệp Nguyễn Thu Phương, thuyết minh viên Bảo tàng, kể lại: Một lần, có đoàn các Cựu chiến binh của lữ đoàn 126 Đặc công hải quân tham quan phần trưng bày về lữ đoàn có nhìn thấy mảnh tay áo của đồng chí Nguyễn Văn Tình đã dùng để băng bó vết thương cho đồng đội mình. Các cựu chiến binh đã rất xúc động. Hầu như ai cũng lấy tay lau nước mắt và cũng khiến cho thuyết minh viên lúc đấy cũng không thể kìm nén được cảm xúc. Những hiện vật như vậy đã trở thành minh chứng rõ nhất về lòng quả cảm, sự hy sinh của các cán bộ chiến sĩ hải quân trong sự nghiệp bảo vệ chủ quyền biển đảo, trong hành trình giữ biển.

Mạch trưng bày tiếp tục mở rộng lên tầng hai với các vấn đề thời đại và nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền biển đảo trong tình hình mới. Tại đây, khách tham quan có thể tìm hiểu về Đặc khu Hoàng Sa, Trường Sa và nhà giàn DK1 qua các tư liệu pháp lý, như: "Đại Nam thực lục chính biên" hay "Hoàng Việt địa dư chí". Bên cạnh đó là hình ảnh về những khí tài hiện đại, như: tàu hộ vệ tên lửa, tàu ngầm Kilo, khẳng định sự lớn mạnh của quân chủng Hải quân Nhân dân Việt Nam hôm nay.

Bảo tàng Hải quân đã trở thành lớp học thực tế giúp các em học sinh hiểu hơn về giá trị của hòa bình và chủ quyền lãnh thổ. "Tôi đã học hỏi được thêm nhiều kiến thức và được truyền tình yêu quê hương đất nước. Từ đó, tôi sẽ cố gắng truyền tình yêu biển đảo đến học sinh. Đến Bảo tàng Hải quân giúp con hiểu thêm về lịch sử dân tộc. Con rất yêu quý các chú bộ đội Hải quân."

Kết thúc hành trình tham quan Bảo tàng Hải quân, điều đọng lại là tinh thần dũng cảm và ý chí bảo vệ chủ quyền biển bảo của dân tộc. Bảo tàng Hải quân vì thế không chỉ là nơi lưu giữ lịch sử mà còn là điểm đến giúp người xem hiểu thêm về giá trị của hòa bình và trách nhiệm gìn giữ chủ quyền biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc.