Một nét văn hóa xưa của Vịnh Hạ Long đã trở lại. Sản phẩm trải nghiệm “Thuyền ba vách Hạ Long - Cánh buồm di sản” vừa chính thức đi vào hoạt động ở vùng ven bờ vịnh Hạ Long. Cánh buồm thuyền ba vách không chỉ gợi lại ký ức mà còn mang đến những trải nghiệm mới mẻ, độc đáo khi du khách đến với vịnh di sản.
Nghe âm thanh tại đây:
Thuyền ba vách là phương tiện truyền thống của cư dân ven biển miền Bắc, đặc biệt gắn với vùng Quảng Yên, Quảng Ninh. Thuyền có kết cấu gồm 3 tấm ván ghép lại, gồm 1 đáy và 2 mạn, sử dụng buồm hình cánh dơi, nổi tiếng với khả năng đi ngược gió, lướt sóng và giữ thăng bằng tốt.
Tour hoạt động hằng ngày từ 8h đến 17h. Lộ trình xuất phát từ khu vực bến vận tải của Công ty Cổ phần Vận tải khách thủy, gần chợ Hạ Long 1, phường Hồng Gai; sau đó chạy ven bờ vịnh Hạ Long đến khu Bảo tàng - Thư viện Quảng Ninh, khu vực từ Cầu Bài Thơ đến Bảo tàng, rồi quay lại điểm xuất phát.
Anh Trương Quốc Hùng, người dân tỉnh Quảng Ninh là một trong những người đầu tiên trải nghiệm hành trình này chia sẻ: “Khi lên thuyền, điều đầu tiên mình ấn tượng là trang phục của người lái thuyền mang nét truyền thống. Ngoài màu sắc cổ điển của cánh buồm, khách còn được thưởng thức trà và bánh rất đặc sắc. Những chi tiết nhỏ từ thiết kế đến ẩm thực giúp du khách có một hành trình trải nghiệm về văn hóa đời sống Hạ Long năm xưa chân thực.”
Với những ai từng gắn bó lâu năm với Vịnh Hạ Long, hình ảnh cánh buồm cánh dơi lại mang bao ký ức. Thuyền ba vách là một “ngôi nhà” trên biển, gắn bó với đời sống mưu sinh của ngư dân tỉnh Quảng Ninh hàng trăm năm qua. Loại thuyền này cùng được sử dụng trong trận chiến Bạch Đằng năm 938 vang dội và dùng để vận chuyển vật liệu xây dựng các công trình xưa kia. Từ những thập niên 50 của thế kỷ trước, thuyền ba vách cùng cánh buồm nâu bã trầu đã tạo nên những khung hình, thước phim kinh điển về một Hạ Long thanh bình khi lọt vào ống kính của nhiều nhiếp ảnh gia quốc tế. Một trong những người giữ hồn cho di sản thuyền ba vách là Nghệ nhân Nhân dân Lê Đức Chắn, truyền nhân đời thứ 17 của dòng họ đóng tàu truyền thống ở vùng đảo Hà Nam (phường Liên Hòa nay).
Có một thời gian, nghề đóng thuyền gỗ của gia đình ông đứng trước nguy cơ mai một, khi tàu hiện đại dần thay thế những cánh buồm. Để đóng một thuyền ba vách, ông Chắn cùng đội thợ 7 đến 8 người phải làm ít nhất một tháng mới xong. “Tôi vẫn luôn đau đáu nghĩ rằng con thuyền này có thể mai một trong thời gian tới. Nhưng may mắn được tỉnh và các đơn vị du lịch ủng hộ đóng mới. Đây là điều tôi thấy thành công nhất để báo công với tổ tiên và những tiền nhân khi xưa là tôi đã hoàn thành nhiệm vụ của mình.”
Hiện, đã có 6 chiếc thuyền ba vách được gia đình ông Lê Đức Chắn đóng mới để phục vụ du khách. Sản phẩm trải nghiệm thuyền ba vách do liên doanh Công ty Cổ phần vận tải khách thủy Quảng Ninh và Công ty Cổ phần ngắm cảnh Việt Nam vận hành.
Ông Nguyễn Tất Hiếu, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần ngắm cảnh Việt Nam, cho biết: “Quảng Ninh là tỉnh du lịch phát triển với hệ thống du thuyền hiện đại, du khách đã trải nghiệm nhiều nhưng lại đang thiếu hụt những sản phẩm liên quan đến giá trị văn hóa tinh thần và truyền thống. Mục tiêu của chúng tôi là cố gắng gìn giữ, bảo tồn và tôn vinh những nét truyền thống của địa phương qua việc khôi phục thuyền ba vách. Chúng tôi muốn giúp những nghệ nhân tâm huyết có điều kiện duy trì nghề, thông qua đó lan tỏa hình ảnh đẹp của Quảng Ninh đến với du khách.”
Thuyền ba vách với những cánh buồm màu nâu, màu đỏ mang màu sắc hoài niệm, gợi lại hình ảnh Hạ Long xưa. Ngoài những thuyền ba vách chạy trên Vịnh Hạ Long, mô hình thuyền ba vách cũng đang trở thành món quà lưu niệm độc đáo, được du khách ưa chuộng. Xa hơn, ngành văn hóa du lịch địa phương đang tính đến việc tổ chức các giải đua thuyền buồm ba vách, mời du khách trải nghiệm điều khiển cánh buồm, biến một di sản tưởng chừng chỉ còn trong ký ức thành một sự kiện văn hóa, thể thao mang tầm quốc tế.
