งานบูชาเทพเจ้าแห่งน้ำของชาวเผ่าปาโก

เมื่อมาเยือนชุมชนต่างๆในอำเภออาเลื้อยในช่วงเวลานี้นักท่องเที่ยวจะมีโอกาสสัมผัสกับเทศกาลดั้งเดิมต่างๆ ของชนกลุ่มน้อยหลายเผ่า รวมถึงพิธีบูชาเทพเจ้าแห่งน้ำของชนเผ่า ปาโก ซึ่งชาวบ้านในท้องถิ่นได้เผยว่า วิถีชีวิตของชาวปาโกผูกพันกับป่าเขาและแหล่งน้ำ น้ำทำให้ข้าวเจริญเติบโต ทุ่งนาเขียวขจี ผู้คนมีสุขภาพดี และหมู่บ้านสงบสุข ดังนั้น พิธีบูชาเทพเจ้าแห่งน้ำไม่เพียงแค่เป็นพิธีเซ่นไหว้ แต่ยังเป็นโอกาสให้ผู้คนได้แสดงความขอบคุณฟ้าดิน เทพเจ้า และแหล่งน้ำที่หล่อเลี้ยงชุมชนจากรุ่นสู่รุ่น ศิลปิน โห่ ถิ ตือ ชาวปาโก กล่าวว่า พิธีบูชาเทพเจ้าแห่งน้ำยังมีความหมายลึกซึ้งเกี่ยวกับความปรองดองและความสามัคคีอีกด้วย

"งานบูชาเทพเจ้าแห่งน้ำเป็นการรวมเทพเจ้าหลายองค์ เช่น เทพเจ้าแห่งแผ่นดิน เทพเจ้าแห่งภูเขา เทพเจ้าแห่งแม่น้ำ และเทพเจ้าแห่งน้ำ โดยมีความปรารถนาขอให้เทพเจ้าเหล่านี้อยู่ร่วมกันเหมือนมนุษย์ การอยู่ร่วมกันในพื้นที่เดียวกันนั้นต้องอาศัยความสามัคคี ความรักใคร่ซึ่งกันและกัน ซึ่งสะท้อนผ่านการร่วมเฉลิมฉลองงานเทศกาลที่จัดโดยลูกหลานและหมู่บ้าน" 

ศิลปินชนเผ่าปาโก โห่ วัน ถอย

เมื่อก่อนนี้การบูชาเทพเจ้าแห่งน้ำของชาว ปาโก มักจัดขึ้นภายในครอบครัวหรือตระกูล นานๆ ครั้งจะจัดในระดับหมู่บ้านหรือชุมชน พิธีกรรมประกอบด้วยสองส่วน คือ การบูชาเทพเจ้าประจำท้องถิ่น (Giàng Xứ) ที่ศูนย์วัฒนธรรมชุมชน และการบูชาเทพเจ้าแห่งน้ำที่จัดขึ้นในบริเวณริมฝั่งแม่น้ำ สำหรับเครื่องบูชาส่วนใหญ่เป็นผลิตภัณฑ์ที่เกี่ยวข้องกับชีวิตประจำวันของผู้คน เช่น แพะ ไก่ ปลาลำธาร ข้าวเหนียวดำ ข้าวโพด มันฝรั่ง มันสำปะหลัง เป็นต้น ที่ชาวบ้านผลิตเอง ศิลปินชนเผ่าปาโก โห่ วัน ถอย เผยว่า 

"ก่อนเริ่มพิธี ผู้ใหญ่จะแบ่งงานให้เด็กๆไปหาปลาและผักต่างๆ เพื่อใช้ทำอาหาร สิ่งต่าง ๆ เหล่านี้เป็นสิ่งที่เราใช้ในชีวิตประจำวันและถวายเป็นเครื่องบูชาสำหรับขอบคุณเทพเจ้า เราต้องเตรียมวัสดุที่จำเป็นให้สมบูรณ์และหากสิ่งใดยังไม่ได้ดั่งความปรารถนาเราก็จะอธิษฐานขอพรให้ได้รับในภายภาคหน้า"

ก่อนพิธีเซ่นไหว้เทพเจ้าแห่งน้ำ ชาวบ้านต้องประกอบพิธีกรรมถวายเครื่องบูชาแด่เทพเจ้าประจำท้องถิ่น (Giàng Xứ) เทพเจ้าสูงสุดดูแลทั่วทั้งแผ่นดิน ท้องฟ้า แม่น้ำ และลำธาร ซึ่งเป็นการเปิดงานที่มีความสำคัญ สะท้อนถึงระเบียบในจักรวาลและแนวคิด "การเคารพผู้ใหญ่และการนอบน้อมต่อผู้น้อย" ในชีวิตทางจิตวิญญาณของชาวบ้าน หลังจากนั้น จะมีการถวายเครื่องบูชาต่างๆ เช่น แพะ หมู ปลา ไก่ หนู ผักป่า ฯลฯ ตามลำดับ เพื่อขอบคุณเทพเจ้าแห่งน้ำ ที่ร่วมหล่อเลี้ยงผู้คนและหมู่บ้านมาหลายชั่วอายุคน พร้อมทั้งแสดงความหวังเกี่ยวกับสภาพอากาศที่ดี การเก็บเกี่ยวอุดมสมบูรณ์ หมู่บ้านเจริญรุ่งเรืองและผู้คนมีชีวิตที่อิ่มหนำผาสุก

ในกรอบพิธีเซ่นไหว้เทพเจ้าแห่งน้ำ จะมีการถวายเครื่องบูชาต่างๆ เช่น แพะ หมู ปลา ไก่ หนู ผักป่า ฯลฯ ตามลำดับ เพื่อขอบคุณเทพเจ้าแห่งน้ำ

เทศกาลบูชาเทพเจ้าแห่งน้ำประจำปีของชาวปาโก ไม่เพียงแต่มีจุดมุ่งหมายเพื่ออนุรักษ์ ปกป้อง และส่งเสริมคุณค่าทางวัฒนธรรมดั้งเดิมของชนเผ่าปาโกเท่านั้น แต่ยังมีส่วนร่วมในการดำเนินการตามแนวทางของพรรคและนโยบายของรัฐในการสร้างสรรค์พัฒนาวัฒนธรรมและชาวเวียดนามด้วย นายเหงวียน เทียน บิ่งห์ รองผู้อำนวยการสำนักงานวัฒนธรรมและกีฬานครเว้ เผยว่า ทางการท้องถิ่นกำลังส่งเสริมการพัฒนาการท่องเที่ยวชุมชนที่เกี่ยวข้องกับการอนุรักษ์เอกลักษณ์ทางวัฒนธรรม รวมถึงเทศกาลบูชาเทพเจ้าแห่งน้ำ "การอนุรักษ์และส่งเสริมคุณค่ามรดกทางวัฒนธรรมของชุมชนชนเผ่าต่างๆ ถือเป็นส่วนหนึ่งของระบบเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมของเมืองเว้ เรายังคงใช้ประโยชน์จากคุณค่ามรดกทางวัฒนธรรมดั้งเดิมเพื่อสนับสนุนการพัฒนาการท่องเที่ยวและส่งเสริมวิถีชีวิตทางวัฒนธรรม จิตวิญญาณ และชีวิตทางวัตถุของประชาชนให้นับวันพัฒนา"

งานเทศกาลบูชาเทพเจ้าแห่งน้ำของชาวปาโกไม่เพียงแต่เป็นพิธีกรรมทางศาสนาพื้นบ้านที่มีมายาวนานเท่านั้น แต่ยังเป็นสัญลักษณ์ที่ชัดเจนของความสัมพันธ์อันกลมกลืนระหว่างมนุษย์และธรรมชาติ การอนุรักษ์และส่งเสริมเทศกาลนี้ควบคู่ไปกับการพัฒนาการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนจะช่วยรักษาเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมของกลุ่มชาติพันธุ์ปาโกให้คงอยู่ต่อไป ในขณะเดียวกันก็สร้างแรงกระตุ้นเพื่อการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมในพื้นที่ราบสูงอีกด้วย./.