Trong dịp Tết Đoan Ngọ 2025, tại khu di sản Hoàng thành Thăng Long, Trung tâm Bảo tồn di sản Thăng Long-Hà Nội trưng bày chủ đề “Tết Đoan Ngọ xưa và nay”.

Phần trưng bày “Tết Đoan Ngọ xưa và nay” theo 2 chủ đề chính: Tết Đoan Ngọ dân gian truyền thống (tại khu trưng bày 19C Hoàng thành Thăng Long) và Tết Đoan Ngọ trong cung đình thời Lê Trung Hưng (tại nhà N14, Khu di sản Hoàng thành Thăng Long).

Không gian trưng bày Tết Đoan Ngọ dân gian truyền thống được chọn lọc và tái hiện với các phong tục đặc sắc: Phong tục thờ cúng các vị thần linh và tổ tiên; “giết sâu bọ”; đeo bùa tua bùa túi, đeo chỉ ngũ sắc...

Mâm cúng Tết Đoan Ngọ với các lễ vật quen thuộc như rượu nếp, hoa quả mùa hè, bánh gio... thể hiện tín ngưỡng “diệt sâu bọ” của người dân xưa.

Tết Đoan Ngọ còn được biết đến với những tên gọi khác nhau như Đoan Dương, Đoan Ngũ hay dân gian còn gọi là Tết “Giết sâu bọ”. Tháng 5 âm lịch thời tiết nóng nực, bắt đầu mùa có nhiều dịch bệnh. Theo phong tục, vào ngày Tết “Giết sâu bọ” thường là: ăn quả trứng luộc, rượu nếp, bánh gio, bánh đa… để sâu bọ “say”, sau đó ăn tiếp những trái cây có hương vị chua chát để sâu bọ “chết”.

Nhằm tiêu độc, người lớn còn uống rượu hùng hoàng hoặc rượu xương bồ, nước dừa...

Giới thiệu một số loại thuốc nam gắn với tục hái thuốc trong dịp Tết Đoan Ngọ.

Không gian Tết Đoan ngọ trong cung đình thời Lê Trung Hưng giới thiệu các nghi lễ cúng tế tổ tiên, lễ thiết triều, lễ ban quạt, lễ ban yến... được phỏng dựng lại qua hệ thống tranh vẽ dựa trên các tư liệu lịch sử.

Nổi bật là mô hình chiếc quạt lớn trên có đề bài thơ được phỏng dựng, nhằm ghi dấu lại sự kiện vua Lê Hiến Tông (1498-1504) làm thơ đề trên quạt vào dịp Tết Đoan Ngọ để gửi gắm những tâm tư, trăn trở của mình trong việc chính sự, trị vì đất nước.

Tết Đoan Ngọ mở đầu chuỗi ngày nóng nhất trong năm. Tại cung đình Thăng Long đã tổ chức Ban quạt cho bách quan, trở thành điển lệ ghi trong chính sử. (Trong ảnh: Không gian lễ ban quạt được phỏng dựng.)

Trưng bày những dụng cụ làm quạt.

Du khách tìm hiểu về Tết Đoan Ngọ tại trưng bày.

Điểm nhấn của không gian trưng bày là hình tượng con giáp - linh vật rắn của năm Ất Tỵ - được kết từ các loại lá cây thân thuộc.

Đây là một tác phẩm nghệ thuật đẹp, sáng tạo, trở thành điểm check-in ấn tượng cho du khách.

Trưng bày “Tết Đoan Ngọ xưa và nay” không chỉ là hành trình khám phá truyền thống, mà còn là dịp để mỗi người tìm về những giá trị văn hóa sâu sắc của dân tộc. Từ lễ nghi cung đình đến đời sống dân gian, tất cả đều được tái hiện chân thực, sống động giữa lòng Hà Nội hôm nay.